Πέντε χρόνια μετά την έναρξη της πανδημίας COVID-19, η απαγόρευση κυκλοφορίας στο Κεμπέκ εξακολουθεί να προκαλεί έντονες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις.
Περισσότερα από τα μισά καταλογισμένα πρόστιμα παραμένουν απλήρωτα, οι νομικές μάχες συνεχίζονται και οι ειδικοί της υγείας εξακολουθούν να διαφωνούν για το αν τα οφέλη υπερίσχυσαν του κόστους.

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ
Το Κεμπέκ ήταν η μοναδική επαρχία του Καναδά που επέβαλε απαγόρευση κυκλοφορίας, απαγορεύοντας στους πολίτες να βγαίνουν από τα σπίτια τους κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η κυβέρνηση του Premier François Legault και του κόμματος Coalition Avenir Québec εφάρμοσε την απαγόρευση δύο φορές, προκαλώντας διχογνωμίες, τόσο στην κοινωνία όσο και στους επιστήμονες.
Ο Dr. Horacio Arruda, διευθυντής Δημόσιας Υγείας της επαρχίας εκείνη την περίοδο, υποστήριξε πως η απαγόρευση ήταν απαραίτητη λόγω των δεικτών του συστήματος υγείας και του αριθμού των κρουσμάτων. «Χρειαζόμασταν την απαγόρευση λόγω των ενδείξεων στο σύστημα υγείας. Είδαμε ότι άλλες χώρες, όπως η Γαλλία, την είχαν χρησιμοποιήσει με επιτυχία και αποφασίσαμε να την προσθέσουμε στο οπλοστάσιό μας», δήλωσε πρόσφατα στα ΜΜΕ.

Η ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΜΕΝΗ
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Η πρώτη φάση της απαγόρευσης, από τις 8 μ.μ. έως τις 5 π.μ., εφαρμόστηκε από τις 9 Ιανουαρίου 2021 έως τις 28 Μαΐου 2021, παρατείνοντας τον αρχικό στόχο των τεσσάρων εβδομάδων σε σχεδόν πέντε μήνες. Η δεύτερη φάση διήρκεσε από την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2021 έως τις 17 Ιανουαρίου 2022. Η παράβαση της απαγόρευσης συνεπαγόταν πρόστιμα από 1.000 έως 6.000 δολάρια.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα της απαγόρευσης παραμένει υπό αμφισβήτηση. Μελέτη του 2023 για την απαγόρευση κυκλοφορίας στο Αμβούργο της Γερμανίας έδειξε ότι ήταν «πιο αποτελεσματική από τους περιορισμούς στα διεθνή ταξίδια και το κλείσιμο των σχολείων, αλλά λιγότερο αποτελεσματική από τις εντολές παραμονής στο σπίτι».
Ο François Castonguay, καθηγητής Δημόσιας Υγείας στο Université de Montréal, υποστήριξε πως η απαγόρευση περιόρισε την κινητικότητα, αλλά οι ψυχολογικές επιπτώσεις και οι αρνητικές συνέπειες για την κοινωνική ζωή ήταν σημαντικές. «Από την άποψη της μείωσης της κινητικότητας, λειτούργησε. Ωστόσο, το να αξιολογήσουμε με ακρίβεια τι σημαίνει αυτό είναι δύσκολο», δήλωσε.

ΤΑ ΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΩΠΑ
Εκτός από τις επιστημονικές διαφωνίες, η απαγόρευση κυκλοφορίας βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο νομικών αντιπαραθέσεων. Το Justice Centre for Constitutional Freedoms έχει υποβάλει έφεση κατά της απόφασης του επαρχιακού δικαστηρίου που επικύρωσε την επιβολή της απαγόρευσης από την κυβέρνηση του Κεμπέκ.
Ο δικηγόρος Olivier Séguin υποστήριξε ότι η απαγόρευση δεν είχε ως μοναδικό στόχο τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού, αλλά και τη «δημιουργία εντυπώσεων» στο μυαλό των πολιτών. «Η θέση μας είναι ότι αυτός ο στόχος δεν επιτρέπεται από το νόμο», δήλωσε.

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ:
ΑΠΛΗΡΩΤΑ ΠΡΟΣΤΙΜΑ
Πέρα από τις νομικές διαμάχες, εκατομμύρια σε πρόστιμα παραμένουν απλήρωτα. Από τα 67,9 εκατομμύρια δολάρια σε πρόστιμα που επιβλήθηκαν για παραβιάσεις των περιοριστικών μέτρων, λιγότερα από τα μισά έχουν πληρωθεί. Μόλις το 17% των παραβατών έχουν πληρώσει ή έχουν δηλώσει ένοχοι, ενώ πολλές περιπτώσεις βρίσκονται ακόμα στα δικαστήρια.
Ο δικηγόρος Dylan Jones, που εκπροσώπησε άστεγους που είχαν δεχθεί πρόστιμα, κατάφερε να τα ακυρώσει, με την αιτιολογία ότι ο νόμος συντάχθηκε βιαστικά, αφήνοντας κενά και παραλείψεις. «Κατανοώ ότι ήταν κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αλλά υπήρχαν προφανή κενά», ανέφερε.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ
ΤΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ
Η απαγόρευση κυκλοφορίας στο Κεμπέκ έχει αφήσει ένα αμφιλεγόμενο αποτύπωμα. Ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι έσωσε ζωές περιορίζοντας την εξάπλωση του ιού, άλλοι πιστεύουν ότι παραβίασε τις ατομικές ελευθερίες και έπληξε την ψυχική υγεία των πολιτών.
Η Roxanne Borgès Da Silva, καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας στο Université de Montréal, δήλωσε πως «οι απαγορεύσεις κυκλοφορίας μπορούν να έχουν θετικές επιπτώσεις στη μείωση της μετάδοσης του ιού, αλλά και αρνητικές επιπτώσεις στην κοινωνική ζωή και την ψυχική υγεία του πληθυσμού». Η ίδια θεωρεί πως οι κυβερνήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με δύσκολες αποφάσεις και τα διλήμματα παραμένουν.
Πέντε χρόνια μετά την έναρξη της πανδημίας, η κληρονομιά της απαγόρευσης κυκλοφορίας στο Κεμπέκ εξακολουθεί να προκαλεί αντιπαραθέσεις. Οι απλήρωτοι λογαριασμοί, οι συνεχιζόμενες νομικές διαμάχες και τα αναπάντητα ερωτήματα περί των δικαιωμάτων και της αποτελεσματικότητας των μέτρων, δείχνουν πως η συζήτηση δεν έχει τελειώσει. Το μέλλον των νομικών προσφυγών και η αξιολόγηση της ιστορικής αυτής περιόδου θα καθορίσουν εν μέρει το πώς θα θυμόμαστε αυτήν την αμφιλεγόμενη πτυχή της πανδημίας.

Ο πρώην Πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Μάλκολμ Τέρνμπουλ, χαρακτήρισε πρόσφατα την επίμονη απειλή του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για προσάρτηση του Καναδά ως «ακατανόητη», προκαλώντας έντονες αντιδράσεις τόσο από την πλευρά της Κοινοπολιτείας όσο και από άλλους συμμάχους. Ο Τέρνμπουλ, γνωστός για την εμπειρία του στη διεθνή διπλωματία, εξέφρασε την απορία του για τη στάση του Τραμπ, επισημαίνοντας ότι αυτή η προσέγγιση «εκφοβισμού και τρολαρίσματος» είναι ανησυχητική και ανεξήγητη.
«Δεν καταλαβαίνω γιατί υπάρχει αυτός ο εκφοβισμός και το τρολάρισμα προς τον Καναδά», δήλωσε ο Τέρνμπουλ. «Νομίζω ότι είναι ακατανόητο για όλους σε όλο τον κόσμο». Οι δηλώσεις του πρώην Πρωθυπουργού έρχονται σε μια στιγμή που οι σχέσεις μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών βρίσκονται σε μια από τις πιο τεταμένες φάσεις τους τις τελευταίες δεκαετίες.

Η «ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ»
ΚΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΑΔΑ
Από τα τέλη του περασμένου έτους, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υπαινιχθεί την πιθανότητα ο Καναδάς να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ, αναφερόμενος μάλιστα στον Πρωθυπουργό του Καναδά, Τζάστιν Τρουντό, ως «κυβερνήτη». Ο Τρουντό, αφού αρχικά απέρριψε τις δηλώσεις ως παράλογες, τελικά τις περιέγραψε ως μια «πραγματική απειλή». Καναδοί αξιωματούχοι, τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την αντιπολίτευση, έχουν αντιδράσει έντονα, καταδικάζοντας τη στάση των ΗΠΑ.
Η επίμονη αυτή στάση του Τραμπ έχει προκαλέσει ανησυχία και εκνευρισμό στον Καναδά, μια χώρα που θεωρείται παραδοσιακά ένας από τους πιο σταθερούς συμμάχους των ΗΠΑ. Ο Τέρνμπουλ, σχολιάζοντας την κατάσταση, είπε: «Θα ήταν αστείο αν δεν ήταν τόσο σοβαρό». Τόνισε επίσης ότι είναι θετικό το γεγονός, πως οι Καναδοί ηγέτες στέκονται αποφασιστικά εναντίον αυτής της απειλής, δείχνοντας δύναμη και ενότητα.

Η ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΑΤΖΕΝΤΑ ΤΗΣ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ;
Η αδυναμία του Τέρνμπουλ να κατανοήσει την ατζέντα της Ουάσιγκτον δεν είναι ανεξήγητη. Ο πρώην Πρωθυπουργός της Αυστραλίας έχει προσωπική εμπειρία από τις δύσκολες και ακανθώδεις συνομιλίες με τον Τραμπ. Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, οι δύο ηγέτες είχαν μια διαβόητη τηλεφωνική συνομιλία που κατέληξε σε λεκτική αντιπαράθεση. Το ζήτημα τότε αφορούσε μια συμφωνία για ανταλλαγή προσφύγων που είχε υπογραφεί με την προηγούμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συζήτησή τους «γελοία», ενώ περιέγραψε μια ξεχωριστή συνομιλία με το Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν ως «ευχάριστη».
«Ο κ. Τραμπ έχει σίγουρα έναν εκρηκτικό χαρακτήρα», σχολίασε ο Τέρνμπουλ. Οι εμπειρίες του από τις διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ φαίνεται να τον έχουν πείσει ότι η σημερινή προσέγγιση της Ουάσιγκτον προς τον Καναδά δεν είναι απλώς μια ρητορική επίθεση, αλλά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης.

Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΑΧΩΝ ΚΑΙ
Η ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΤΕΡΝΜΠΟΥΛ
Εν μέσω των συνεχιζόμενων απειλών για προσάρτηση, οι σύμμαχοι του Καναδά φαίνεται να διστάζουν να λάβουν σαφή θέση. Η απογοήτευση του Τέρνμπουλ ήταν εμφανής όταν αναφέρθηκε στην υποτονική αντίδραση των συμμάχων. «Οι δημοκρατικές χώρες με κοινές αξίες πρέπει να συνεργαστούν περισσότερο», υπογράμμισε. «Πρέπει να βλέπουμε την ασφάλειά μας ως ένα δίκτυο μεταξύ δημοκρατικών χωρών και όχι απλώς μέσω της Ουάσιγκτον».

Ο ΚΑΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ FIVE EYES
Όπως και ο Καναδάς, η Αυστραλία είναι μέλος της Κοινοπολιτείας και του δικτύου ανταλλαγής πληροφοριών Five Eyes, που περιλαμβάνει επίσης το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τη Νέα Ζηλανδία. Πρόσφατα δημοσιεύματα ανέφεραν, ότι ο εμπορικός σύμβουλος του Τραμπ, Πίτερ Ναβάρο, πίεζε για την απομάκρυνση του Καναδά από τη συμμαχία αυτή, κάτι που ο ίδιος αρνήθηκε.
Ο Τέρνμπουλ χαρακτήρισε αυτές τις αναφορές «ακατανόητες».
«Υπάρχει μια ατζέντα στην Ουάσιγκτον που δεν κατανοώ, από την κυβέρνηση Τραμπ, για να εκφοβίσει και να πιέσει τον Καναδά», δήλωσε. «Ο Καναδάς είναι ένας ακλόνητος σύμμαχος».

ΜΙΑ «ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ»
ΚΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΥ
Καθώς ο Τραμπ διανύει τη δεύτερη θητεία του, ο Τέρνμπουλ υπογράμμισε ότι ο υπόλοιπος κόσμος πρέπει να προσαρμοστεί σε μια «πολύ διαφορετική Αμερική». Οι προκλητικές δηλώσεις του Τραμπ έχουν δημιουργήσει φόβους, ότι η απειλή προσάρτησης του Καναδά μπορεί να αποτελέσει επικίνδυνο προηγούμενο για άλλες χώρες.
Η στρατηγική του Τραμπ να πιέζει παραδοσιακούς συμμάχους φαίνεται να έχει στόχο την αναδιάταξη των γεωπολιτικών ισορροπιών. Η απομάκρυνση του Καναδά από τους Five Eyes θα μπορούσε να υπονομεύσει σημαντικά τις δυνατότητες ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των δημοκρατικών χωρών.

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΗΠΑ-ΚΑΝΑΔΑ
ΚΑΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΣΤΑΘΕΙΑ
Ο Τέρνμπουλ έκλεισε τις δηλώσεις του με μια προειδοποίηση, για την αυξανόμενη αστάθεια που προκαλούν οι ενέργειες της Ουάσιγκτον. «Η διεθνής κοινότητα πρέπει να σταθεί ενωμένη και να απορρίψει οποιαδήποτε μορφή εκφοβισμού, ειδικά όταν αυτή προέρχεται από χώρες με παγκόσμια επιρροή», τόνισε.
Οι αναλυτές συμφωνούν ότι η κατάσταση μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις, τόσο για τη Βόρεια Αμερική όσο και για το παγκόσμιο σκηνικό. Με τους συμμάχους να δείχνουν διστακτικοί και τον Καναδά να αγωνίζεται να υπερασπιστεί την κυριαρχία του, οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για την κατεύθυνση που θα πάρουν οι διεθνείς σχέσεις.

Η κυβέρνηση του Καναδά ανακοίνωσε προ ημερών, ότι προσέθεσε επτά καρτέλ των ναρκωτικών στον κατάλογο των «τρομοκρατικών» οργανώσεων τον οποίο καταρτίζει, ώστε να αγωνιστεί πιο αποτελεσματικά εναντίον της διακίνησης φαιντανύλης, όπως απαιτεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτός ο τελευταίος επισείει την απειλή επιβολής επιπρόσθετων τελωνειακών δασμών 25% στα καναδικά προϊόντα, αν η χώρα δεν εντείνει τις προσπάθειές της για να σταματήσουν οι ροές μεταναστών και η διακίνηση ναρκωτικών, ιδίως φαιντανύλης. Υπέγραψε, την ημέρα της ανάληψης των καθηκόντων του την 20ή Ιανουαρίου, εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο χαρακτήρισε «τρομοκρατικές» οργανώσεις διάφορα καρτέλ των ναρκωτικών, απόφαση που επισημοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα.
Οι εγκληματικές οργανώσεις που μπαίνουν στο στόχαστρο του μέτρου «διαδραματίζουν ηγετικό ρόλο στην παραγωγή και στη διακίνηση φαιντανύλης σ’ όλη τη χώρα», αιτιολόγησε ο Ντέιβιντ Μακγκίντι, ο υπουργός Δημόσιας Ασφάλειας του Καναδά, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Πρόκειται για τις συμμορίες Clan del Golfo (Κολομβία), Tren de Aragua (Βενεζουέλα), Mara Salvatrucha ή MS-13 (Ελ Σαλβαδόρ), καθώς και τέσσερα μεξικανικά καρτέλ: τα Σιναλόα, Νέα Γενιά του Χαλίσκο, Φαμίλια Μιτσοακάνα («Οικογένεια της Μιτσοακάν») και Κάρτελες Ουνίδος («Ενωμένα Καρτέλ»).
«Θα καταδιώξουμε το χρήμα», τόνισε ο κ. Μακγκίντι, εξηγώντας πως η καναδική κυβέρνηση θα χρησιμοποιήσει «όλα τα εργαλεία» που έχει στη διάθεσή της «για να εξαλείψει τα κέρδη της διακίνησης των ναρκωτικών».
Αντιμέτωπη με τις απειλές του αμερικανού προέδρου Τραμπ για την επιβολή δασμών, που θα είχαν ιδιαίτερα βαρύ αντίκτυπο στην οικονομία της χώρας, η κυβέρνηση του Καναδά υποσχέθηκε να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για την καταπολέμηση της διακίνησης φαιντανύλης, τονίζοντας ταυτόχρονα πως λιγότερο από το 1% της ποσότητας του συνθετικού οπιοειδούς που εισάγεται στις ΗΠΑ περνάει από τα καναδικά σύνορα.