Πώς οι δασμοί του Donald Trump ανεβάζουν την τιμή της αγαπημένης μας συνήθειας

Η καθημερινή συνήθεια εκατομμυρίων Καναδών – ο καφές – αναμένεται να γίνει ακριβότερος από ποτέ, καθώς οι εμπορικές πολιτικές του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Donald Trump φέρνουν νέα κύματα ανατιμήσεων, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις στην καναδική αγορά.
Η πρόσφατη απόφαση των ΗΠΑ να επιβάλουν βασικό δασμό 10% σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα – και ειδικά σε χώρες παραγωγής καφέ όπως το Βιετνάμ, η Ινδονησία και η Ινδία – έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί αναστάτωση στην αλυσίδα προμήθειας. Αν και οι δασμοί πληρώνονται από τους Αμερικανούς εισαγωγείς, η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη: η πλειονότητα των Καναδών εισαγωγέων και καβουρδιστηρίων βασίζονται σε μεσάζοντες και αποθήκες των ΗΠΑ για την προμήθεια των πράσινων κόκκων καφέ.
Η αύξηση του κόστους μετακυλίεται πλέον στους Καναδούς καταναλωτές, με την τιμή μιας σακούλας καφέ να έχει ήδη αυξηθεί κατά 15% στη Βρετανική Κολομβία μεταξύ 2024 και 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Statistics Canada.
Ο Stuart McCook, καθηγητής ιστορίας στο University of Guelph, χαρακτηρίζει την κατάσταση ως ένα «ιστορικό σημείο καμπής», εξηγώντας ότι μέχρι πρόσφατα ο καφές διακινούνταν με ελάχιστους ή καθόλου δασμούς μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ. Η νέα πραγματικότητα ανατρέπει πλήρως αυτή τη σχέση, δημιουργώντας ένα επιβαρυμένο οικονομικό περιβάλλον για τους Καναδούς εισαγωγείς.
Παράλληλα, οι Καναδοί εξαγωγείς που επιθυμούν να στείλουν καβουρδισμένο καφέ στις ΗΠΑ έρχονται αντιμέτωποι με δασμούς ύψους 25%, εφόσον τα προϊόντα τους δε συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές της συμφωνίας CUSMA (Canada–United States–Mexico Agreement).
Η Coffee Association of Canada (CAC) εκτιμά, ότι πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια αξίας καβουρδισμένου καφέ και συναφών προϊόντων κινδυνεύουν με σημαντική επιβάρυνση λόγω αυτών των δασμών.
Ο Robert Carter, πρόεδρος της CAC, υπογραμμίζει ότι οι δασμοί έρχονται να προστεθούν σε ήδη υπάρχουσες προκλήσεις, όπως οι αυξήσεις στις τιμές των πρώτων υλών και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις σοδειές καφέ παγκοσμίως. Όπως αναφέρει, οι τιμές του πράσινου κόκκου έχουν φτάσει σε υψηλά πολλών ετών, κάτι που σε συνδυασμό με τους δασμούς δημιουργεί ένα «εκρηκτικό μείγμα».
Τα στατιστικά μιλούν από μόνα τους: το 74% των Καναδών πίνει καφέ καθημερινά, ενώ μόνο τον Ιούνιο του 2024 εισήχθησαν στη χώρα περισσότεροι από 25 εκατομμύρια κιλά καφέ. Καθώς ο καφές δεν καλλιεργείται στον Καναδά λόγω κλίματος, η εξάρτηση από τις εισαγωγές είναι απόλυτη – και κυρίως διαμεσολαβημένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, αυξάνεται η ανάγκη για στροφή προς καναδικά καβουρδιστήρια που προμηθεύονται απευθείας από αγρότες, παρακάμπτοντας τους αμερικανικούς μεσάζοντες. Μερικοί ιδιοκτήτες ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να επιλέγουν καφέ με γνωστή προέλευση, καθώς αυτό υποδηλώνει πιο ηθικές και σταθερές εμπορικές σχέσεις.
Τονίζουν πως οι μεγαλύτερες μάρκες θα αντιμετωπίσουν σοβαρές δυσκολίες στο να προμηθεύουν μαζικά καφέ στον καναδικό πληθυσμό, χωρίς τη διαμεσολάβηση της αμερικανικής αγοράς.
Άλλοι ιδιοκτήτες καφενείων, προειδοποιούν ότι ακόμα και τα μικρότερα καναδικά καβουρδιστήρια ενδέχεται να επηρεαστούν. Αναμένουν ότι αν οι δασμοί ισχύσουν, αυτό θα αρχίσει να φαίνεται από τον Ιούνιο. Εκτός από το οικονομικό σκέλος, οι ειδικοί τονίζουν ότι η συγκυρία αυτή είναι ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό της αξίας του καφέ στον καναδικό κοινωνικό και καταναλωτικό λόγο.
Ο καφές αντιμετωπιζόταν για δεκαετίες ως ένα καθημερινό, φθηνό αγαθό – όμως οι νέες συνθήκες αποκαλύπτουν την πολυπλοκότητα της παραγωγής και των διεθνών σχέσεων πίσω από κάθε φλιτζάνι. Καθώς η παγκόσμια αλυσίδα προμήθειας του καφέ δοκιμάζεται, ο Καναδάς βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δύσκολη περίοδο για το πιο αγαπημένο του ρόφημα. Ο καφές ίσως παραμείνει στη ζωή των Καναδών – αλλά όχι χωρίς κόστος.

Μετά από δύο μήνες στο 6,6%, το ποσοστό ανεργίας στον Καναδά επέστρεψε στο 6,7% που ήταν το Δεκέμβριο του 2024 ◘ Στο 6,9% το υψηλότερο ποσοστό στο 12μηνο (Νοέμβριος 2024)

Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε κατά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες στο 6,7% το Μάρτιο, η πρώτη αύξηση από το Νοέμβριο του 2024. Το ποσοστό ανεργίας είχε αυξηθεί από 5% το Μάρτιο του 2023 σε πρόσφατο υψηλό 6,9% το Νοέμβριο του 2024, στη συνέχεια μειώθηκε κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες από το Νοέμβριο του 2024 έως τον Ιανουάριο του 2025, στο πλαίσιο της ισχυρής αύξησης της απασχόλησης στο τέλος του 2024 και στις αρχές του 2025. Από το Μάρτιο του 2024, το ποσοστό ανεργίας παρέμεινε πάνω από τον (προ της πανδημίας COVID-19) μέσο όρο του 6% (από το 2017 έως το 2019).
Το Μάρτιο του 2025, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε μεταξύ των γυναικών ηλικίας 15 έως 24 ετών (+1,4 ποσοστιαίες μονάδες σε 13,1%), καθώς περισσότερες νέες γυναίκες αναζητούσαν εργασία. Το ποσοστό ανεργίας άλλαξε ελάχιστα σε άλλες μεγάλες δημογραφικές ομάδες.

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΟ ΜΑΡΤΙΟ
Η απασχόληση μειώθηκε κατά 33.000 (-0,2%) το Μάρτιο, η πρώτη μείωση από τον Ιανουάριο του 2022. Η πτώση το Μάρτιο ακολούθησε μικρή μεταβολή το Φεβρουάριο και τρεις συνεχόμενους μήνες ανάπτυξης – το Νοέμβριο, το Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο – που ανήλθαν σε 211.000 (+1%).
Η μείωση της απασχόλησης το Μάρτιο οφείλεται στη μείωση της πλήρους απασχόλησης (-62.000 / -0,4%). Η πλήρης απασχόληση ακολούθησε έντονη ανοδική τάση το δεύτερο εξάμηνο του 2024 και παρέμεινε σταθερή τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο του 2025.
Το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 15 ετών και άνω που απασχολείται μειώθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες στο 60,9% το Μάρτιο. Αυτό αντιστάθμισε εν μέρει την αύξηση κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες που είχε παρατηρηθεί από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Ιανουάριο του 2025.
Η απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα μειώθηκε κατά 48.000 (-0,3%) το Μάρτιο, μετά από μικρή μεταβολή το Φεβρουάριο και σωρευτική αύξηση 97.000 (+0,7%) από το Νοέμβριο του 2024 έως τον Ιανουάριο του 2025. Σε ετήσια βάση, ο αριθμός των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκε κατά 175.000 (+1,3%).
Η απασχόληση στο δημόσιο τομέα μεταβλήθηκε ελάχιστα για τρίτο συνεχόμενο μήνα το Μάρτιο και αυξήθηκε κατά 92.000 (+2,1%) σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η αυτοαπασχόληση άλλαξε επίσης ελάχιστα το Μάρτιο και αυξήθηκε κατά 81.000 (+3%) σε ετήσια βάση.

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΕ ΟΝΤΑΡΙΟ
ΚΑΙ ΑΛΜΠΕΡΤΑ ◘ ΑΥΞΗΣΗ ΣΤΟ ΣΑΣΚΑΤΣΟΥΑΝ
Η απασχόληση στο Οντάριο μειώθηκε κατά 28.000 (-0,3%) το Μάρτιο, η πρώτη σημαντική πτώση στην επαρχία από το Δεκέμβριο του 2023. Οι απώλειες θέσεων εργασίας επικεντρώθηκαν στους τομείς της πληροφόρησης, του πολιτισμού και της αναψυχής (-23.000 / -6,2%) και των επιχειρήσεων, των κτιρίων και άλλων υποστηρικτικών υπηρεσιών (-13.000 / -4,2%). Το ποσοστό ανεργίας στο Οντάριο αυξήθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες στο 7,5% το Μάρτιο.
Στην Αλμπέρτα, η απασχόληση μειώθηκε κατά 15.000 (-0,6%), μετά από δύο μήνες μικρής αλλαγής και σωρευτική αύξηση 54.000 (+2,1%) το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο του 2024. Η μείωση της απασχόλησης στην επαρχία επικεντρώθηκε στη μεταποίηση (-11.000 / -7,5%) και χονδρικό και λιανικό εμπόριο (-9.200 / -2,5%). Το ποσοστό ανεργίας στην Αλμπέρτα αυξήθηκε κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες το Μάρτιο στο 7,1%.
Στο Σασκάτσουαν, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 6.600 (+1,1%), η δεύτερη αύξηση σε τέσσερις μήνες. Σε ετήσια βάση, η απασχόληση στην επαρχία αυξήθηκε κατά 19.000 (+3,1%). Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 4,9% το Μάρτιο και παρέμεινε το χαμηλότερο μεταξύ όλων των επαρχιών.
Στο Κεμπέκ, η απασχόληση παρέμεινε σταθερή για τέταρτο συνεχόμενο μήνα, ενώ το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στο 5,7%, καθώς περισσότεροι άνθρωποι αναζητούσαν εργασία. Σε ετήσια βάση, η απασχόληση στην επαρχία αυξήθηκε κατά 88.000 (+1,9%) το Μάρτιο, με τα κέρδη να συγκεντρώνονται το δεύτερο εξάμηνο του 2024.

ΤΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ
ΣΤΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΑ ΕΔΑΦΗ ΣΕ ΕΤΗΣΙΑ ΒΑΣΗ
Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες επίσημες εκτιμήσεις πληθυσμού, οι τρεις περιοχές φιλοξενούσαν 133.600 άτομα το πρώτο τρίμηνο του 2025, αύξηση 1,8% από το ίδιο τρίμηνο το 2024. Αυτό το σύνολο περιλαμβάνει 47.100 άτομα που ζουν στο Yukon, 45.100 που ζουν στα βορειοδυτικά εδάφη και 41.400 που ζουν στο Nunavut.
Τόσο στα βορειοδυτικά εδάφη όσο και στο Yukon, τα ποσοστά απασχόλησης παρέμειναν πάνω από τον εθνικό μέσο όρο το Μάρτιο. Το ποσοστό απασχόλησης στα Βορειοδυτικά Εδάφη αυξήθηκε κατά 2,1 ποσοστιαίες μονάδες στο 68,1% τους 12 μήνες έως το Μάρτιο του 2025, αντισταθμίζοντας εν μέρει τη μείωση του προηγούμενου έτους (από το Μάρτιο του 2023 έως το Μάρτιο του 2024). Στο Yukon, το ποσοστό απασχόλησης το Μάρτιο του 2025 (71,8%) άλλαξε ελάχιστα από το προηγούμενο έτος.
Στο Nunavut, το ποσοστό απασχόλησης ήταν 53,6% το Μάρτιο και άλλαξε ελάχιστα από τον ίδιο μήνα το 2024. Σύμφωνα με την απογραφή πληθυσμού του 2021, οι Ινουίτ αντιπροσωπεύουν το 84% του πληθυσμού του Nunavut. Το ποσοστό απασχόλησης για τους Ινουίτ στο Nunavut ήταν 45% το Μάρτιο, ελάχιστα άλλαξε από το προηγούμενο έτος και σχεδόν το ήμισυ του αντίστοιχου ποσοστού για τον μη αυτόχθονα πληθυσμό (86,5%) στην επικράτεια.

Συνολικά, υπήρχαν στον Καναδά 1,5 εκατομμύριο άνεργοι το Μάρτιο, αυξημένοι κατά 36.000 (+2,5%) το μήνα και κατά 167.000 (+12,4%) σε ετήσια βάση. Μεταξύ εκείνων που ήταν άνεργοι το Φεβρουάριο, το 14,7% απασχολήθηκε το Μάρτιο. Αυτό ήταν χαμηλότερο από το αντίστοιχο ποσοστό του Μαρτίου 2024 (18,6%).
Η μακροχρόνια ανεργία έχει επίσης αυξηθεί. Το ποσοστό των ανέργων που αναζητούν εργασία για 27 εβδομάδες ή περισσότερο ανήλθε σε 23,7% το Μάρτιο του 2025, από 18,3% το Μάρτιο του 2024. Οι άνθρωποι μπορεί να μείνουν άνεργοι μετά από απώλεια εργασίας ή μετά από οικειοθελή αποχώρηση από μια θέση εργασίας. Άλλοι μπορεί να μην έχουν εργαστεί πρόσφατα, είτε επειδή είναι νεο-εισερχόμενοι στην αγορά εργασίας, είτε επειδή έχουν μείνει χωρίς δουλειά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Μεταξύ των 1,5 εκατομμυρίων ανθρώπων που ήταν άνεργοι το Μάρτιο, το μεγαλύτερο ποσοστό (44,1%) είχε χάσει τη δουλειά του λόγω απόλυσης εντός των προηγούμενων 12 μηνών (από 47% το Μάρτιο του 2024). Από αυτούς τους ανέργους, το 18,4% εργάστηκε τελευταία στις κατασκευές, ενώ το 12,4% εργάστηκε τελευταία στο χονδρικό ή λιανικό εμπόριο. Το ποσοστό των ανέργων που εργάστηκαν τελευταία φορά στη μεταποίηση (9,3%) μεταβλήθηκε ελάχιστα σε ετήσια βάση.
Ένα άλλο 41,5% των ανέργων το Μάρτιο δεν είχε εργαστεί τους προηγούμενους 12 μήνες (ή δεν είχε εργαστεί ποτέ). Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε, από 35,4% που ήταν το Μάρτιο του 2024. Τα άτομα αυτής της ομάδας μπορεί να είναι πιο ευάλωτα στις διακυμάνσεις των συνθηκών της αγοράς εργασίας και γενικά δεν είναι επιλέξιμα να λαμβάνουν τακτικές παροχές ασφάλισης απασχόλησης.
Ένα επιπλέον 14,3% όσων ήταν άνεργοι το Μάρτιο είχαν εγκαταλείψει οικειοθελώς την προηγούμενη εργασία τους, από 17,6% το Μάρτιο του 2024. Οι λόγοι για να αφήσετε μια δουλειά και να αναζητήσετε μια νέα μπορεί να περιλαμβάνουν δυσαρέσκεια, να πάτε στο σχολείο ή να φροντίσετε τα μέλη της οικογένειας.

ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΠΟΛΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΕΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ
Κατά τη διάρκεια περιόδων οικονομικής ύφεσης, οι εργαζόμενοι ενδέχεται να είναι πιθανότερο να απολυθούν, γεγονός που μπορεί να αυξήσει το συνολικό ποσοστό ανεργίας. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της ύφεσης του 2008/2009, το ποσοστό του απασχολούμενου πληθυσμού σε ένα δεδομένο μήνα που ήταν άνεργο τον επόμενο μήνα λόγω απόλυσης, αυξήθηκε στο 2% τον Ιανουάριο του 2009. Αυτό ήταν υψηλότερο από το μέσο ποσοστό του 1% που καταγράφηκε το 2007. Το ποσοστό ανεργίας στον Καναδά αυξήθηκε από 6,2% τον Αύγουστο του 2008 στο ανώτατο όριο του 8,8% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2009.
Μεταξύ εκείνων που απασχολούνταν το Φεβρουάριο του 2025, το 0,7% είχε μείνει άνεργο το Μάρτιο του 2025, ως αποτέλεσμα απόλυσης. Το ποσοστό αυτό μεταβλήθηκε ελάχιστα από την ίδια περίοδο το 2024 (0,8%) και το ίδιο με το μέσο όρο πριν από την πανδημία Φεβρουαρίου-Μαρτίου που καταγράφηκε από το 2017 έως το 2019 (0,7%).

ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΔΕΝ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ
ΑΠΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΥΓΕΙΑΣ, ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ
Οι αυτοαπασχολούμενοι συμβάλλουν μοναδικά στην οικονομία και την κοινωνία, και συνήθως έχουν μεγαλύτερη αυτονομία και έλεγχο του χρονοδιαγράμματος και των εργασιακών δραστηριοτήτων τους. Ωστόσο, οι αυτοαπασχολούμενοι τείνουν να αντιμετωπίζουν περισσότερους οικονομικούς κινδύνους από τους μισθωτούς και ενδέχεται να είναι πιο ευάλωτοι στις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες. Επιπλέον, οι αυτοαπασχολούμενοι δεν έχουν πρόσβαση σε οδοντιατρικές παροχές ή παροχές αναπηρίας από τον εργοδότη.
Αφού δεν κατέγραψε σχεδόν καμία ανάπτυξη το 2022 και το 2023, η αυτοαπασχόληση αυξήθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 2024 και στις αρχές του 2025. Το Μάρτιο του 2025, υπήρχαν 2,7 εκατομμύρια αυτοαπασχολούμενοι στον Καναδά, αυξημένοι κατά 81.000 (+3%) από τον ίδιο μήνα το 2024. Παρά την αύξηση αυτή, το ποσοστό του συνόλου των αυτοαπασχολούμενων εργαζομένων (13,1%) ήταν χαμηλότερο από τον προ πανδημίας μέσο όρο του 14,9% που καταγράφηκε από το 2017 έως το 2019.
Το Μάρτιο, η Έρευνα Εργατικού Δυναμικού (ΕΕΔ) ρώτησε τους αυτοαπασχολούμενους εάν καλύπτονταν από διαφορετικούς τύπους ιδιωτικών ασφαλιστικών προγραμμάτων, εξαιρουμένης της κάλυψης από επαρχιακή ή άλλη κρατική ασφάλιση. Μεταξύ των αυτοαπασχολούμενων ηλικίας 15 έως 69 ετών, το 43,3% καλυπτόταν από συμπληρωματικό πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης, ενώ το 36,4% καλυπτόταν από οδοντιατρικό πρόγραμμα και το 25,3% από ασφάλιση αναπηρίας.
Συγκριτικά, το 67,3% των εργαζομένων είχε πρόσβαση, είτε σε συμπληρωματικό πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης είτε σε οδοντιατρικό πρόγραμμα, και το 57,1% είχε πρόσβαση σε ασφάλιση αναπηρίας μέσω εργοδότη.
Οι αυτοαπασχολούμενοι με μεγαλύτερες και πιο εδραιωμένες επιχειρήσεις, ήταν πιθανότερο να καλύπτονται και από τις τρεις μορφές ασφάλισης. Για παράδειγμα, οι μισοί (49,8%) από τους ενσωματωμένους αυτοαπασχολούμενους με υπαλλήλους, είχαν συμπληρωματικό πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης, σε σύγκριση με το 39,5% των μη ενσωματωμένων αυτοαπασχολούμενων χωρίς υπαλλήλους.