Μια απειλούμενη μορφή της ελληνικής γλώσσας, την οποία μιλούν μερικές χιλιάδες άνθρωποι σε απομακρυσμένα ορεινά χωριά της βόρειας Τουρκίας, έχει χαρακτηριστεί «ζωντανή γέφυρα» με τον αρχαίο κόσμο.
Ερευνητές εντόπισαν χαρακτηριστικά της διαλέκτου που έχουν περισσότερα κοινά με τη γλώσσα του Ομήρου, παρά με τη σύγχρονη ελληνική γλώσσα. ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ «GUARDIAN», ο ακριβής αριθμός των ομιλητών των ρωμαίικων είναι δύσκολο να προσδιοριστεί ποσοτικά. Δεν έχει γραπτή μορφή, αλλά έχει επιβιώσει προφορικά στα ορεινά χωριά γύρω από την Τραπεζούντα, στον Πόντο, κοντά στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Με τους εναπομείναντες ομιλητές της να γερνούν, η διάλεκτος απειλείται πλέον με εξαφάνιση, οδηγώντας μια ακαδημαϊκό του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ να ξεκινήσει ένα εργαλείο «crowdsourcing» για την καταγραφή των μοναδικών γλωσσικών δομών της από όσους τη μιλούν ακόμα, πριν να είναι πολύ αργά.

«CROWDSOURCING ROMEYKA»
Το πρόγραμμα «Crowdsourcing Romeyka» καλεί τους φυσικούς ομιλητές της γλώσσας σε όλο τον κόσμο να ανεβάσουν μια ηχογράφηση του εαυτού τους να μιλούν τη διάλεκτο. Η Ιωάννα Σιταρίδου, καθηγήτρια Ισπανικής και Ιστορικής Γλωσσολογίας, δήλωσε ότι αναμένει ότι πολλοί είναι πιθανό να βρίσκονται στις ΗΠΑ και την Αυστραλία, αλλά και σε όλη την Ευρώπη.
Η κυρία Σιταρίδου διαπίστωσε ότι η διάλεκτος, αντί να έχει εξελιχθεί στη σύγχρονη ελληνική γλώσσα, προέρχεται από την ελληνιστική μορφή της γλώσσας που μιλιόταν αιώνες πριν από τη γέννηση του Χριστού και μοιράζεται ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά με την αρχαία ελληνική που δε συναντώνται αλλού.
Ένα παράδειγμα είναι η μορφή του απαρεμφάτου του ρήματος, η οποία στα ρωμαίικα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τη μορφή που συναντάται στα αρχαία ελληνικά. Έτσι, ενώ οι ομιλητές της νέας ελληνικής θα έλεγαν «θέλω να πάω», στα ρωμαίικα διατηρεί την αρχαία μορφή «θέλω πηγαίνειν». Αυτή η δομή είχε καταστεί παρωχημένη σε όλες τις άλλες μορφές ελληνικής γλώσσας από τις αρχές του Μεσαίωνα, αναφέρει το βρετανικό μέσο.

«ΤΑ ΡΩΜΕΪΚΑ ΕΙΝΑΙ ΑΔΕΛΦΗ ΚΑΙ
ΟΧΙ ΚΟΡΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ»
Ως αποτέλεσμα, η καθηγήτρια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «τα ρωμαίικα είναι αδελφή και όχι κόρη της νέας ελληνικής», εύρημα που, όπως λέει, καταρρίπτει τον ισχυρισμό ότι η νέα ελληνική είναι μια «απομονωμένη» γλώσσα, δηλαδή δεν έχει σχέση με καμία άλλη ευρωπαϊκή γλώσσα.
Τα νέα ελληνικά και τα ρωμαίικα δεν είναι αμοιβαία κατανοητά, λέει η ακαδημαϊκός, και υποστηρίζει ότι μια εύστοχη σύγκριση για να καταλάβει κανείς τι εννοεί, ως προς τη σχέση των δύο γλωσσών, θα ήταν το παράδειγμα της πορτογαλικής και της ιταλικής γλώσσας, οι οποίες προέρχονται και οι δύο από τα λατινικά και όχι η μία από την άλλη.
Αν και η ιστορία της ελληνικής παρουσίας στη Μαύρη Θάλασσα δεν είναι πάντα εύκολο να διαχωριστεί από το μύθο, η ελληνική γλώσσα επεκτάθηκε με την εξάπλωση του χριστιανισμού. «Η μεταστροφή στο Ισλάμ σε όλη τη Μικρά Ασία συνοδεύτηκε, συνήθως, από μια γλωσσική στροφή προς την τουρκική γλώσσα, αλλά οι κοινότητες στις κοιλάδες διατήρησαν τη ρωμαίικη», δήλωσε η Ιωάννα Σιταρίδου.
Αντίθετα, οι ελληνόφωνες κοινότητες που παρέμειναν χριστιανικές, ήρθαν πιο κοντά στη σύγχρονη ελληνική γλώσσα, ιδίως λόγω της εκτεταμένης σχολικής εκπαίδευσης στα ελληνικά το 19ο και στις αρχές του 20ού αιώνα, επισημαίνεται στο δημοσίευμα.
Με τη συνθήκη της Λοζάνης του 1923, η Τουρκία και η Ελλάδα αντάλλαξαν τους χριστιανικούς και μουσουλμανικούς πληθυσμούς τους, αλλά επειδή οι κοινότητες που μιλούσαν ρωμαίικα στην περιοχή της Τραπεζούντας είναι μουσουλμανικές, παρέμειναν στον τόπο τους.

Η ΑΝΤΟΧΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ
Ως αποτέλεσμα της εκτεταμένης επαφής με την τουρκική γλώσσα, του πολιτιστικού στιγματισμού και της μετανάστευσης, ωστόσο, η γλώσσα κινδυνεύει πλέον, σύμφωνα με την κ. Σιταρίδου. Ένα μεγάλο ποσοστό των φυσικών ομιλητών στην περιοχή είναι άνω των 65 ετών και λιγότεροι νέοι μαθαίνουν τη γλώσσα. Η καθηγήτρια πιστεύει ότι η διαδικτυακή πρωτοβουλία του «Crowdsourcing», δηλαδή η συλλογή δεδομένων από το κοινό, θα μπορούσε να βοηθήσει στη διάσωση των ρωμαίικων.
«Προφανώς, αγαπώ όλες τις γλώσσες και θα ήθελα να τις δω να διατηρούνται», δήλωσε. «Αλλά δεν είμαι από αυτούς τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι οι γλώσσες πρέπει να διατηρηθούν πάση θυσία. Και στο τέλος της ημέρας, δεν εξαρτάται ακριβώς από εμένα. Αν οι ομιλητές αποφασίσουν να τη μεταβιβάσουν, τέλεια. Αν οι ομιλητές αποφασίσουν να μην τη μεταδώσουν, είναι δική τους επιλογή».
«Αυτό που είναι πολύ σημαντικό γι’ αυτές τις (μειονοτικές) γλώσσες και γι’ αυτές τις γλωσσικές κοινότητες είναι να διατηρήσουν για τον εαυτό τους την αίσθηση του ανήκειν και του ποιοι είναι. Επειδή τους συνδέει με το παρελθόν τους, με όποιον τρόπο κι αν βλέπεις το παρελθόν σου» υπογράμμισε η Ιωάννα Σιταρίδου.
© iefimerida.gr

«Αχίλλειος πτέρνα» το υψηλό δημόσιο χρέος για την εφαρμογή της οικονομικής ατζέντας Τραμπ στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με δημοσίευμα του fortunegreece.com* η προεκλογική οικονομική ατζέντα του Τραμπ έχει δύο αδύναμα σημεία, τα οποία μπορεί να αποδειχθούν η «αχίλλειος πτέρνα» της και να περιορίσουν σημαντικά το βαθμό υλοποίησής της.
Το πρώτο είναι η εξαγγελία για ενιαίο δασμό 60% σε όλα τα κινεζικά προϊόντα και 10-20% στις εισαγωγές προϊόντων από τις υπόλοιπες χώρες, περιλαμβανομένων των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος της πολιτικής αυτής είναι η προστασία των αμερικανικών επιχειρήσεων από το διεθνή ανταγωνισμό, καθώς τα εισαγόμενα προϊόντα θα γίνουν ακριβότερα. Η υπόθεση που γίνεται είναι, ότι έτσι θα ενισχυθεί η ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας, ενώ παράλληλα θα υπάρξουν σημαντικά έσοδα για τον έντονα ελλειμματικό κρατικό προϋπολογισμό.
Τέτοιες μονομερείς κινήσεις, ωστόσο, οδηγούν σε αντίποινα από τις άλλες χώρες, οδηγώντας σε εμπορικούς πολέμους και η εμπειρία έχει δείξει ότι από τους εμπορικούς πολέμους καμία χώρα δε βγαίνει κερδισμένη. Επιπλέον, οι δασμοί θα έχουν αρνητικό αντίκτυπο στον πληθωρισμό, καθώς οι Αμερικανοί καταναλωτές θα πληρώνουν υψηλότερες τιμές για ξένα προϊόντα, ενώ και οι αμερικανικές επιχειρήσεις θα δουν το κόστος τους για πρώτες ύλες ή ενδιάμεσα προϊόντα να αυξάνεται.
Αυτός είναι ο λόγος που στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία, ότι υπάρχει δυνατότητα για συζητήσεις με τη νέα διοίκηση στην Ουάσιγκτον, ώστε να αποφευχθεί ένας επιζήμιος και για τις δύο πλευρές εμπορικός πόλεμος. Αντί για δασμούς, οι Βρυξέλλες θα προτείνουν διμερείς συμφωνίες, όπως για μεγαλύτερες εισαγωγές αμερικανικού LNG (υγροποιημένου φυσικού αερίου) που χρειάζεται η ΕΕ μετά την απεξάρτησή της από τις ροές ρωσικού αερίου.
Το δεύτερο αδύναμο σημείο της προεκλογικής ατζέντας του Τραμπ είναι το τεράστιο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ, το οποίο το 2024 εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 36 τρις δολάρια ή το 123% του ΑΕΠ της χώρας, με ανοδική τάση. Στην έκθεση του για την αμερικανική οικονομία πριν από λίγους μήνες, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε την Ουάσιγκτον ότι θα πρέπει να λάβει μέτρα για τη συγκράτηση του χρέους, συνιστώντας τη σταδιακή αύξηση της φορολογίας εισοδήματος.
Το Ταμείο τόνισε τους κινδύνους που εγκυμονεί το χρέος για την παγκόσμια οικονομία, αλλά και για την αμερικανική οικονομία. Διότι, μπορεί οι ΗΠΑ λόγω τους στάτους που έχουν ως παγκόσμια δύναμη να μπορούν να αναχρηματοδοτούν το χρέος τους, αλλά αυτό γίνεται με υψηλότερα επιτόκια. Επιπλέον, οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης έχουν υποβαθμίσει το αξιόχρεο τους, το οποίο δεν είναι πλέον στην ανώτερη βαθμίδα (ΑΑΑ).
Ο Τραμπ υποσχέθηκε προεκλογικά τη διατήρηση και μετά το 2025 των φορολογικών ελαφρύνσεων, που είχε προωθήσει ο ίδιος στην πρώτη θητεία του, αλλά και νέες ελαφρύνσεις, όπως η μείωση του εταιρικού συντελεστή από το 21% στο 15%. Αν οι εξαγγελίες αυτές λαμβάνονταν τοις μετρητοίς, θα πρόσθεταν 7,75 τρις δολάρια στο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ την επόμενη 10ετία, σύμφωνα με εκτίμηση του διακομματικού Γραφείου για τον Προϋπολογισμό στο Κογκρέσο.
Μετά την εξασφάλιση του ελέγχου και των δύο νομοθετικών σωμάτων του Κογκρέσου –της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων– από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ο Τραμπ θα έχει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στη φορολογία, καθώς δε θα κινδυνεύει από μπλόκο των Δημοκρατικών σε νομοσχέδιά του. Ωστόσο, είναι αρκετοί οι Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές και γερουσιαστές που έχουν εκφράσει τις ανησυχίες τους για το χρέος και μπορεί να υπάρξουν εσωκομματικές ενστάσεις, που θα οδηγούσαν σε μερική αναδίπλωση τον Τραμπ.
Η μείωση των φόρων θα ήταν πιο εύκολη, αν γινόταν προσπάθεια συγκράτησης ή μείωσης των δαπανών, ώστε να περιοριζόταν το πρόσθετο χρέος από τη δημοσιονομική πολιτική του εκλεγμένου προέδρου. Η εμπειρία, όμως, των τελευταίων δεκαετιών έδειξε, ότι οι προσπάθειες που έγιναν από διάφορες κυβερνήσεις –περιλαμβανομένης της πρώτης κυβέρνησης του Τραμπ– στην κατεύθυνση αυτή απέτυχαν, υπό το βάρος των αντιδράσεων που προκαλούνται σε τέτοιες περιπτώσεις.
Ο εκλεγμένος πρόεδρος ανακοίνωσε στα μέσα Νοεμβρίου, τη συγκρότηση ενός άτυπου υπουργείου ή συμβουλευτικής επιτροπής, ρόλος του οποίου θα είναι, μεταξύ άλλων, να προτείνει περικοπές σπαταλών και την αναδιοργάνωση ή κατάργηση ομοσπονδιακών υπηρεσιών και οργανισμών. Ο ένας εκ των δύο επικεφαλής του DOGE είναι ο διευθύνων σύμβουλος της Tesla, Ίλον Μασκ, ο οποίος υποστήριξε προεκλογικά ότι θα μειώσει τις δημόσιες δαπάνες κατά τουλάχιστον 2 τρις δολάρια. Από τα λόγια, ωστόσο, μέχρι την πράξη, η απόσταση είναι πολύ μεγάλη…

*www.fortunegreece.com/article/asfixia-stis-ipa-to-gigantiaio-xreos-ipsous-36-tris-dol-vazei-diskola-se-trab/

Η συμφωνία είναι εύθραυστη και το Ισραήλ περιμένει με το χέρι στη σκανδάλη σε περίπτωση παραβίασης

Το Ισραήλ και η λιβανέζικη μαχητική οργάνωση, Χεζμπολάχ, συμφώνησαν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία τερματίζει τις μάχες που μαίνονταν εδώ και 14 μήνες. Ωστόσο, πολλοί εκτιμούν πως είναι μια εύθραυστη εκεχειρία, που αν παραβιαστεί, θα φέρει εκ νέου ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.
Η συμφωνία βάζει τέλος στις αιματηρές συγκρούσεις από τις οποίες έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 3.500 Λιβανέζοι και τραυματίστηκαν περισσότεροι από 15.000. Τα ισραηλινά πλήγματα στο Λίβανο ανάγκασαν 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ οι επιθέσεις της Χεζμπολάχ ανάγκασαν περίπου 50.000 Ισραηλινούς να εγκαταλείψουν το βόρειο τμήμα της χώρας.
Οι ρουκέτες της Χεζμπολάχ που εκτοξεύονται στο Ισραήλ έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 75 ανθρώπους, εκ των οποίων οι μισοί και πλέον άμαχοι, και περισσότεροι από 50 Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους στην επίγεια επίθεση στο Λίβανο. Η υποστηριζόμενη από το Ιράν ομάδα, άρχισε να επιτίθεται στο βόρειο Ισραήλ μια ημέρα αφότου μαχητές της Χαμάς διέσχισαν τα σύνορα από τη Γάζα προς το Ισραήλ τον περασμένο Οκτώβριο, πυροδοτώντας τον πόλεμο στη Γάζα.

ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ
ΙΣΡΑΗΛ – ΧΕΖΜΠΟΛΑΧ
Η συμφωνία προβλέπει παύση των μαχών και έχει διάρκεια 60 ημερών. Οι δυνάμεις της Χεζμπολάχ πρέπει να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους στο νότιο Λίβανο και να υποχωρήσουν βόρεια του ποταμού Λιτάνι, ο οποίος εκτείνεται περίπου 30 χιλιόμετρα βόρεια των συνόρων με το Ισραήλ. Αντίστοιχα, το Ισραήλ θα αποσύρει τις δυνάμεις του από τον Λίβανο σε διάστημα 60 ημερών, όπως τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος. Η κίνηση αυτή θα επιτρέψει στους πολίτες και στις δύο πλευρές να επιστρέψουν με ασφάλεια στις κοινότητές τους.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Λιβάνου, Αμπντάλα Μπου Χαμπίμπ, δήλωσε ότι ο λιβανέζικος στρατός είναι έτοιμος να αναπτύξει τουλάχιστον 5.000 στρατιώτες στο νότιο Λίβανο, για να διασφαλίσει πως δε θα ξανα-αναπτυχτεί η Χεζμπολάχ, καθώς οι ισραηλινοί στρατιώτες αποσύρονται.

ΤΙ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ ΑΝ
ΠΑΡΑΒΙΑΣΤΕΙ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ;
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι η χώρα του θα απαντήσει δυναμικά σε οποιαδήποτε παραβίαση της εκεχειρίας από τη Χεζμπολάχ, λέγοντας ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει «πλήρη στρατιωτική ελευθερία δράσης».
«Αν η Χεζμπολάχ παραβιάσει τη συμφωνία και προσπαθήσει να επανεξοπλιστεί, θα επιτεθούμε», ξεκαθάρισε. «Για κάθε παραβίαση, θα επιτεθούμε με ισχύ», τόνισε.
Ο Μπάιντεν ανέφερε επίσης, ότι το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα να προβεί σε αντίποινα, εάν η Χεζμπολάχ παραβιάσει τους όρους της κατάπαυσης του πυρός, προσθέτοντας: «Ό,τι έχει απομείνει από τη Χεζμπολάχ και από τις άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις δε θα τους επιτραπεί να απειλήσουν ξανά την ασφάλεια».

ΠΟΙΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ
ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΑΥΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ;
Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός θα παρακολουθείται από διεθνή επιτροπή με επικεφαλής τις ΗΠΑ, μαζί με χιλιάδες λιβανέζους στρατιώτες και ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ που έχουν αναπτυχθεί γύρω από τα σύνορα του Λιβάνου με το Ισραήλ.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ, επέμεινε ότι ο στρατός του Ισραήλ θα χτυπήσει τη Χεζμπολάχ εάν η ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ UNIFIL δεν παράσχει «αποτελεσματική επιβολή» της συμφωνίας.
Οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν με τον λιβανέζικο στρατό για να αποτρέψουν πιθανές παραβιάσεις, αλλά δε θα σταθμεύσουν αμερικανικά στρατεύματα μάχης στην περιοχή, δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Σε κοινή δήλωσή τους, ο Τζο Μπάιντεν και ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσαν ότι η Γαλλία και οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν, για να διασφαλίσουν την τήρηση των όρων της συμφωνίας.

ΤΙ ΕΠΕΤΑΙ
Αν και η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός τερματίζει τις εχθροπραξίες μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, ο καταστροφικός πόλεμος στη Γάζα μαίνεται. Ο Μπάιντεν δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα καταβάλουν άλλη μια προσπάθεια για την επίτευξη συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και απελευθέρωσης ομήρων μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς στη Γάζα.
Και υψηλόβαθμο στέλεχος της Χαμάς χαιρέτισε τη συμφωνία εκεχειρίας και πρόσθεσε ότι το παλαιστινιακό κίνημα είναι επίσης «έτοιμο» για μια εκεχειρία με τον ισραηλινό στρατό στη Λωρίδα της Γάζας.
«Η ανακοίνωση της εκεχειρίας στο Λίβανο είναι μια νίκη και μια μεγάλη επιτυχία της αντίστασης», δήλωσε στο AFP το στέλεχος αυτό του πολιτικού γραφείου της Χαμάς. «Η Χαμάς είναι έτοιμη για μια συμφωνία εκεχειρίας και μια σοβαρή συμφωνία ανταλλαγής κρατουμένων», πρόσθεσε.