Αποχώρησαν τα ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ, μένει η Ρωσία

◘ ΗΠΑ: 25 δις το κόστος του πολέμου

Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν σημαντική άνοδο, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, καθώς ενισχύονται οι εκτιμήσεις ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν την παράταση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων. Το Brent ανήλθε περίπου στα 115 δολάρια το βαρέλι την Τετάρτη 29 Απριλίου, μετά το κλείσιμο λίγο πάνω από τα 110 δολάρια την προηγούμενη ημέρα, ενώ παρουσίασε μικρή υποχώρηση λίγο πριν το μεσημέρι της ίδιας μέρας.

Η άνοδος αυτή συνδέεται με δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει δώσει εντολή στους συνεργάτες του να προετοιμάσουν την επέκταση του υφιστάμενου αποκλεισμού, με στόχο την περαιτέρω πίεση στην οικονομία του Ιράν. Από την πλευρά του, το Ιράν δηλώνει ότι θα συνεχίσει να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ως απάντηση στα μέτρα των ΗΠΑ. Η σύγκρουση έχει προκαλέσει έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου, με το Στενό να παραμένει ουσιαστικά κλειστό εδώ και εβδομάδες. Το Ιράν έχει περιορίσει σημαντικά τη διέλευση πλοίων, αντιδρώντας στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ έχει προειδοποιήσει ότι οποιοδήποτε πλοίο προσεγγίζει την περιοχή μπορεί να αποτελέσει στόχο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, έχουν ανακοινώσει ότι οι δυνάμεις τους θα αναχαιτίζουν ή θα αποτρέπουν πλοία που κατευθύνονται προς ή από τα ιρανικά λιμάνια. Παρά τα μέτρα αυτά, ανάλυση δείχνει ότι ορισμένα πλοία φαίνεται να έχουν διασχίσει τη γραμμή αποκλεισμού.

ΣΤΑ 115 ΔΟΛΑΡΙΑ

Παρά τις πρόσφατες διακυμάνσεις, η τιμή του πετρελαίου παραμένει σημαντικά υψηλότερη σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση. Ενδεικτικά, το Brent είχε υποχωρήσει στα 90 δολάρια το βαρέλι στα μέσα Απριλίου, μετά από ανακοίνωση κατάπαυσης πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ωστόσο από τότε ακολουθεί ανοδική πορεία.

Ο Tραμπ κάλεσε το Ιράν να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις για συμφωνία, έπειτα από ημέρες αδιεξόδου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιλογή της παράτασης του αποκλεισμού θεωρείται λιγότερο επικίνδυνη σε σχέση με άλλες εναλλακτικές, όπως η επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων ή η πλήρης αποχώρηση από τη σύγκρουση.

Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η χώρα μπορεί να αντέξει τον αποκλεισμό, αξιοποιώντας εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές. Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι οι τιμές ενέργειας ενδέχεται να αυξηθούν κατά 24% το 2026, εφόσον οι πιο έντονες διαταραχές που προκαλεί η σύγκρουση περιοριστούν τους επόμενους μήνες.

Στις αγορές, οι ευρωπαϊκές μετοχές σημείωσαν πτώση, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν τα οικονομικά αποτελέσματα εταιρειών και αναμένουν τις αποφάσεις της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας για τα επιτόκια. Την ίδια στιγμή, τα ασιατικά χρηματιστήρια κινήθηκαν κυρίως ανοδικά, συνεχίζοντας την ανάκαμψη μετά το αρχικό σοκ της σύγκρουσης. Αναλυτές επισημαίνουν, ότι οι αγορές αρχίζουν να προσαρμόζονται σε ένα σενάριο χωρίς άμεση ειρηνευτική λύση και χωρίς γρήγορη επαναλειτουργία των κρίσιμων θαλάσσιων οδών, γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα για την πορεία των τιμών ενέργειας.

ΜΕΝΕΙ Η ΡΩΣΙΑ ΣΤΟΝ ΟΠΕΚ

Το Κρεμλίνο δήλωσε την Τετάρτη 29/4 ότι η Ρωσία θα παραμείνει στον ΟΠΕΚ+ παρά την απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν και εξέφρασε την ελπίδα ότι η ομάδα των χωρών που εξάγουν το περισσότερο πετρέλαιο στον κόσμο θα συνεχίσει να λειτουργεί.

Τα ΗΑΕ δήλωσαν την Τρίτη 28 Απριλίου, ότι αποχωρούν από τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (ΟΠΕΚ/OPEC), επιφέροντας πλήγμα στην ομάδα, σε μια περίοδο όπου μια άνευ προηγουμένου ενεργειακή κρίση, που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, έχει φέρει στο φως διαφωνίες μεταξύ χωρών του Κόλπου.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επεσήμανε ότι ο ΟΠΕΚ+ είναι ένας σημαντικός οργανισμός, ιδιαίτερα στη διάρκεια της παρούσας αναταραχής στις παγκόσμιες αγορές. «Αυτό το σχήμα βοηθάει ουσιαστικά να ελαχιστοποιηθούν οι διακυμάνσεις στις ενεργειακές αγορές και καθιστά δυνατό να σταθεροποιηθούν αυτές», είπε ο Πεσκόφ στην καθημερινή τηλεδιάσκεψη με τους δημοσιογράφους. Ο Πεσκόφ ανέφερε ότι η Ρωσία σέβεται την απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν και εξέφρασε την ελπίδα ότι ο ενεργειακός διάλογος της Μόσχας με τη χώρα του Κόλπου θα συνεχιστεί.

Η Ρωσία αποφάσισε να ενταχθεί στον ΟΠΕΚ+ το 2016. Η ομάδα παρήγαγε πέρυσι σχεδόν το 50% του πετρελαίου και των υγρών πετρελαιοειδών σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.

Τα ΗΑΕ ήταν ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ+, ενώ η Ρωσία είναι δεύτερη, μετά τη Σαουδική Αραβία.

Η πρώτη αντίδραση για τη Μόσχα είχε έρθει από τον υπουργό Οικονομικών της χώρας. Ο Άντον Σιλουάνοφ ανέφερε την Τετάρτη 29/4 ότι η απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ σημαίνει πως οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες θα αυξήσουν την παραγωγή τους, οδηγώντας σε μείωση των παγκόσμιων τιμών στο μέλλον. Η Ρωσία θεωρείται ο βασικός ωφελημένος από την άνοδο των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

«Σήμερα ακούμε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι η χώρα μπορεί να παράγει όσο πετρέλαιο επιτρέπουν οι παραγωγικές της δυνατότητες και να το διοχετεύει στην αγορά», δήλωσε ο Σιλουάνοφ. Η Ρωσία διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τα ΗΑΕ όσο και με τη Σαουδική Αραβία, η οποία ηγείται του ΟΠΕΚ.

Πηγή: Slpress.gr

Η διαδρομή του χρήματος στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου

Η αγορά πετρελαίου είναι παγκόσμια, γι’ αυτό και γεγονότα όπως ο πόλεμος στο Ιράν επηρεάζουν τις τιμές του πετρελαίου — και κατ’ επέκταση μια ευρεία γκάμα προϊόντων που βασίζονται σε αυτό — σε ολόκληρο τον κόσμο.

Σύμφωνα με ομοσπονδιακά δεδομένα, η τιμή στο βασικό σημείο αναφοράς αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ ήταν 66 δολάρια το βαρέλι στα τέλη Φεβρουαρίου 2026 — πριν από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν — και έφτασε τα 101 δολάρια στις 13 Απριλίου. Αντίστοιχες αυξήσεις καταγράφηκαν διεθνώς.

Το αργό πετρέλαιο είναι ίσως το σημαντικότερο εμπορεύσιμο αγαθό στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Αποτελεί κυριολεκτικά καύσιμο της βιομηχανικής οικονομίας: κινεί τις μεταφορές, συνδέεται με την κατασκευή οδικών υποδομών, αποτελεί πρώτη ύλη για τα πλαστικά προϊόντα και τις συσκευασίες και εμπλέκεται σε σχεδόν κάθε εφοδιαστική αλυσίδα. Ακόμη και τα λιπάσματα που ενισχύουν την παραγωγή τροφίμων βασίζονται σε αυτό. Με λίγα λόγια, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τη σύγχρονη ζωή χωρίς πετρέλαιο και τα παράγωγά του.

Όταν αλλάζει η προσφορά του, αλλάζει και η τιμή του. Οι οικονομολόγοι το εξηγούν μέσω του βασικού υποδείγματος προσφοράς και ζήτησης: όταν ένα αγαθό γίνεται πιο σπάνιο, ο ανταγωνισμός μεταξύ καταναλωτών και επιχειρήσεων που το χρειάζονται οδηγεί τις τιμές προς τα πάνω.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η προσαρμογή γίνεται σταδιακά. Όμως όταν μια κρίσιμη πηγή πετρελαίου διακόπτεται απότομα — όπως όταν οι επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν επηρέασαν τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ — οι τιμές μπορεί να αυξηθούν ραγδαία.

ΠΟΙΟΙ ΚΕΡΔΙΖΟΥΝ ΟΤΑΝ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΤΙΜΕΣ

Ένα συχνό ερώτημα είναι: πού πηγαίνουν τα επιπλέον χρήματα όταν ανεβαίνει η τιμή του πετρελαίου και ποιοι ωφελούνται; Κάποιοι έχουν αφιερώσει ολόκληρα βιβλία στην ανάλυση των διαδρομών που ακολουθούν τα χρήματα όταν φεύγουν από τις τσέπες των καταναλωτών. Ωστόσο, στην πράξη, το μεγαλύτερο μέρος καταλήγει στην ίδια την πηγή του πετρελαίου — τις πετρελαϊκές εταιρείες.

Αυτό που κάνουν με τα χρήματα ποικίλλει σημαντικά, ανάλογα με το πού βρίσκεται μια πετρελαϊκή εταιρεία και ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης το επιχειρηματικό περιβάλλον — το σύνολο των νόμων και των κανονιστικών ρυθμίσεων — μέσα στο οποίο δραστηριοποιείται η εκάστοτε εταιρεία.

ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ: ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΕΡΔΗ

Οι πετρελαιοπαραγωγοί στη Μέση Ανατολή αντιμετωπίζουν αυξημένους κινδύνους λόγω του πολέμου στο Ιράν, με απειλές που στρέφονται κατά εγκαταστάσεων, διυλιστηρίων και μεταφορικών δικτύων. Αυτοί οι κίνδυνοι αυξάνουν τα κόστη ασφάλισης, φύλαξης και μεταφοράς.

Ωστόσο, επειδή το κόστος παραγωγής στην περιοχή είναι χαμηλό, οι υψηλές διεθνείς τιμές συχνά μεταφράζονται σε μεγάλα κέρδη. Στην περίπτωση μεγάλων εξαγωγέων όπως η Σαουδική Αραβία, όπου το κράτος ελέγχει σχεδόν πλήρως την παραγωγή, τα έσοδα από το πετρέλαιο ενισχύουν άμεσα τα δημόσια οικονομικά και τις κρατικές επενδύσεις.

ΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΤΕΞΑΣ ΑΠΟΚΟΜΙΖΕΙ ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΑ ΚΕΡΔΗ

Στη Λεκάνη της Πέρμιας — το μεγαλύτερο πετρελαϊκό κοίτασμα των ΗΠΑ — οι εταιρείες επωφελούνται άμεσα από τις διεθνείς αυξήσεις τιμών. Όταν οι τιμές ανεβαίνουν λόγω γεωπολιτικών κρίσεων, τα έσοδα αυξάνονται ταχύτερα από το κόστος, δημιουργώντας βραχυπρόθεσμα σημαντικά κέρδη.

Τα χρήματα αυτά κατευθύνονται κυρίως σε μετόχους μέσω μερισμάτων, μείωσης χρέους, επαναγοράς μετοχών και επενδύσεων σε νέες γεωτρήσεις και υποδομές. Με την πάροδο του χρόνου, οι εταιρείες ενδέχεται να αποφασίσουν να διαθέσουν μέρος αυτού του απροσδόκητου κέρδους για την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας ή για την κατασκευή αγωγών, προκειμένου να διοχετεύσουν περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην αγορά.

Η ΒΟΡΕΙΑ ΘΑΛΑΣΣΑ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΑ ΕΣΟΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Στη Βόρεια Θάλασσα, ανάμεσα στη Μεγάλη Βρετανία και τη Σκανδιναβία, πολυεθνικές και κρατικές εταιρείες καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής πετρελαίου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα κέρδη πηγαίνουν κυρίως στους ιδιώτες μετόχους, ενώ η κυβέρνηση εισπράττει επιπλέον φόρους από τα υπερκέρδη του κλάδου, τα οποία χρησιμοποιεί για την κάλυψη δημοσίων δαπανών.

Στη Νορβηγία, τα έσοδα από το πετρέλαιο εισρέουν στο Government Pension Fund Global, το μεγαλύτερο κρατικό ταμείο πλούτου στον κόσμο, το οποίο αποτιμάται σε πάνω από 2 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η νομοθεσία καθορίζει το ύψος και τους σκοπούς των αναλήψεων από το ταμείο, στηρίζοντας τις δημόσιες δαπάνες και διασφαλίζοντας τη διατήρηση του πλούτου για τις επόμενες γενιές. Πρόκειται για ένα αντίστοιχο μοντέλο με το κρατικό πρόγραμμα της Αλάσκας, το οποίο χρηματοδοτείται από τα έσοδα του πετρελαίου, καλύπτει δημόσιες υπηρεσίες και καταβάλλει ετήσιο μέρισμα σε κάθε μόνιμο κάτοικο.

ΟΙ ΡΩΣΟΙ ΟΛΙΓΑΡΧΕΣ ΠΛΟΥΤΙΖΟΥΝ

Το ρωσικό πετρέλαιο υπόκειται σε αυστηρές οικονομικές κυρώσεις, που επιβάλλονται από μεγάλες βιομηχανικές χώρες, ως απάντηση στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αν και οι ΗΠΑ δεν μπορούν να καθορίσουν την τιμή στην οποία η Ρωσία διαθέτει το πετρέλαιό της, μπορούν να επηρεάσουν τις υπηρεσίες που απαιτούνται για τη μεταφορά του ρωσικού πετρελαίου διεθνώς.

Σύμφωνα με τις τρέχουσες κυρώσεις, οι δυτικές εταιρείες ναυτιλίας, ασφάλισης και χρηματοδότησης μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά και την πώληση ρωσικού αργού πετρελαίου, μόνο εάν η τιμή είναι κάτω από 60 δολάρια ανά βαρέλι.

Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Ρωσίας κυριαρχείται από κυβερνητικά ελεγχόμενες εταιρείες, των οποίων οι ηγέτες διατηρούν στενούς δεσμούς με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι συναλλαγές αυτών των σκιωδών προσώπων συχνά καλύπτονται από μυστικότητα, αλλά είναι πιθανό ότι αυτοί και το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα του Πούτιν – και όχι ο ρωσικός λαός – είναι εκείνοι που ωφελούνται από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ

Για τους καταναλωτές, οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου σημαίνουν άμεση επιβάρυνση στο κόστος ζωής. Βραχυπρόθεσμα, δεν υπάρχουν πολλές επιλογές πέρα από την αποδοχή των τιμών. Μακροπρόθεσμα όμως, πολλές χώρες στρέφονται ήδη σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας, μειώνοντας την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και περιορίζοντας την έκθεσή τους σε τέτοιες κρίσεις.

Σύνταξη: Εύη Τσιριγωτάκη

Πηγή: ΕΡΤ

© The Conversation

Στον κόσμο της λογικής, που οι αγορές φαίνεται να πιστεύουν ότι θα επικρατήσει στη Μέση Ανατολή, αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει – και μάλιστα σύντομα – επειδή δεν υπάρχουν ρεαλιστικές προοπτικές να επιτύχει καμία από τις δύο πλευρές αποφασιστική νίκη με την επανέναρξη της σύγκρουσης. Το κόστος μιας τέτοιας προσπάθειας, εν τω μεταξύ, κυμαίνεται από τιμωρητικό έως καταστροφικό.

Σε αυτόν τον κόσμο, υπάρχει ακόμη και ένας δρόμος που, με τον καιρό, θα μπορούσε να δώσει ένα «νόημα» για τις ζωές και τους πόρους που χάθηκαν από τις 28 Φεβρουαρίου. Τόσο το Ισραήλ όσο και ο Λίβανος, καθώς και οι ΗΠΑ και το Ιράν, βρίσκονται τελικά σε άμεσες συνομιλίες. Αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για να οδηγήσει και τις δύο σχέσεις σε επίπεδα ασφάλειας και σταθερότητας που έχουμε να δούμε εδώ και δεκαετίες.

Στην πραγματικότητα, τα επιχειρήματα υπέρ μιας βιώσιμης εκεχειρίας και μιας διαδικασίας επίλυσης της κρίσης είναι τόσο πειστικά, που αυτό εξακολουθεί να φαίνεται το μόνο λογικό σενάριο για τον τερματισμό του πολέμου, ακόμη και αν η πορεία προς αυτό το αποτέλεσμα αποδειχθεί δύσκολη και γεμάτη λανθασμένες κινήσεις.

Το πρόβλημα είναι ότι δε φαίνεται να ζούμε σε έναν τέτοιο λογικό κόσμο αυτή τη στιγμή. Ούτε διαθέτουμε μια ομάδα στρατηγικών συμβούλων, τύπου Χένρι Κίσινγκερ, για να διαμορφώσουμε τις απαιτούμενες μεγάλες συμφωνίες, ούτε μια ομάδα ηγετών με το προσωπικό και πολιτικό θάρρος που απαιτείται για συμβιβασμό – όπως αυτό που επέδειξε ο Άνουαρ Σαντάτ της Αιγύπτου όταν συνήψε ειρήνη με το Ισραήλ το 1979, ή ο Γιτζάκ Ράμπιν όταν υπέγραψε τις Συμφωνίες του Όσλο του 1993-1995 με την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. 

Αντίθετα, έχουμε μια διχασμένη ηγεσία στην Τεχεράνη, με τα όπλα και την εξουσία δυστυχώς σε λάθος χέρια. Η τελική απόφαση για τους όρους που πρέπει να γίνουν αποδεκτοί δεν ανήκει στους ανθρώπους με τους οποίους διαπραγματεύονται οι ΗΠΑ – τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί – ούτε καν στον ανώτατο ηγέτη. Είναι οι στρατηγοί του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, που ελέγχουν τους πυραύλους και τις δυνάμεις ασφαλείας της χώρας, οι οποίοι έχουν τον τελευταίο λόγο.

Στο Λίβανο, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, συμφώνησε υπό πίεση να αποδεχτεί μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός και να ξεκινήσει συνομιλίες με την κυβέρνηση στη Βηρυτό. Η πίεση προήλθε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος θεώρησε ότι οι ενέργειες του Ισραήλ εναντίον της Χεζμπολάχ υπονόμευαν τις προσπάθειές του να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν.

Δυστυχώς, αυτή η προσπάθεια, δεν καθιστά τον Τραμπ τον λογικό της παρέας. Όσον αφορά στο Ιράν, φαίνεται να ζει στη δική του ταινία, αναδιαμορφώνοντας την πραγματικότητα για να ακολουθήσει ένα σενάριο στο οποίο υποδύεται το σκληρό και τελικά θριαμβευτή ήρωα, χωρίς να τον απασχολούν τα γεγονότα.

Πρόκειται για μια εγγενώς ασταθή κατάσταση, όπως αποδεικνύει το χάος του Σαββατοκύριακου στο Στενό του Ορμούζ. Μόλις ο Αραγτσί δήλωσε ότι το Ορμούζ θα παραμείνει «πλήρως ανοιχτό» για όσο διάστημα ισχύει η εκεχειρία στο Λίβανο, όλα άρχισαν να καταρρέουν.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των πλοίων που πηγαίνουν, προς και από, ιρανικά λιμάνια, θα συνεχιστεί. Δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε, ότι οι ΗΠΑ επρόκειτο επίσης να επεκτείνουν τον αποκλεισμό τους σε διεθνή ύδατα, επιβιβαζόμενοι σε πλοία που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο, όπου κι αν βρίσκονται στον κόσμο.

Σύμφωνα με τον Τραμπ, οι διαπραγματεύσεις πηγαίνουν μια χαρά και θα ξαναρχίσουν. Μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα σε λίγες μέρες και απομένουν μόνο μερικά μικρά ζητήματα να επιλυθούν. Εν τω μεταξύ, η «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν έχει ολοκληρωθεί – οι σκληροπυρηνικοί έχουν εξαφανιστεί και μια νέα ομάδα λογικών ηγετών έχει αναλάβει τα ηνία, οι οποίοι σχεδόν ικετεύουν να υπογράψουν τη συμφωνία του. Το Ιράν συμφώνησε μάλιστα να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, συνεχίζουν να τηρούν σκληρή στάση, διατηρώντας τον αποκλεισμό και τις απαιτήσεις τους, χωρίς να προσφέρουν τίποτα – ούτε χρήματα – σε αντάλλαγμα.

Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι αληθινό. Είναι το σενάριο ενός φανταστικού σίκουελ του «Επιθεωρητή Κάλαχαν» του Τραμπ. Δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Όπως έγραψε το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου, με έδρα την Ουάσιγκτον, στην ανάλυσή του για τη σύγκρουση το Σάββατο 18 Απριλίου, «ο διοικητής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, υποστράτηγος Αχμάντ Βαχιντί, και μέλη του στενού του κύκλου, έχουν πιθανώς εξασφαλίσει τουλάχιστον προσωρινό έλεγχο, όχι μόνο της στρατιωτικής αντίδρασης του Ιράν σε αυτή τη σύγκρουση, αλλά και της διαπραγματευτικής θέσης και προσέγγισης του Ιράν τις τελευταίες 48 ώρες». Δεν υπάρχουν πιο σκληροπυρηνικοί από αυτούς τους άνδρες.

Η ανάρτηση του Αραγτσί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, προκάλεσε έντονη αντίδραση από άλλους ηγέτες της χώρας, καθώς έγινε σαφές ότι οι ΗΠΑ δεν ανταποκρίνονταν με μια ανάλογη κίνηση, μια προσβολή που θεώρησαν ότι επιδεινώθηκε από τους ισχυρισμούς του Τραμπ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Έτσι, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν να μην επιχειρηθεί η διέλευση του Ορμούζ χωρίς τη συγκατάθεσή τους και άνοιξαν πυρ εναντίον δύο σκαφών για να καταστήσουν σαφές το μήνυμά τους.

Ο Γκαλιμπάφ – ο οποίος είναι και ο ίδιος πρώην διοικητής των Φρουρών – δήλωσε ότι ο Τραμπ είχε κάνει επτά δηλώσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τη συμφωνία τους, οι οποίες ήταν όλες αναληθείς. Το Ορμούζ θα παρέμενε κλειστό έως ότου και οι ΗΠΑ τερμάτιζαν τον αποκλεισμό τους, είπε.

Η πραγματικότητα είναι ότι δεν υπάρχει πυρηνική συμφωνία και η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει. Οι σκληροπυρηνικοί εξακολουθούν να έχουν τον έλεγχο της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Είναι επίσης πιθανό, η επίτευξη συμφωνίας να είναι πιο δύσκολη τώρα από ό,τι αν ο πρώην Ανώτατος Ηγέτης, Αλί Χαμενεΐ, δεν είχε σκοτωθεί την πρώτη ημέρα του πολέμου, επειδή δεν υπάρχει πλέον ένας μοναδικός υπεύθυνος λήψης αποφάσεων στην Τεχεράνη στον οποίο πρέπει να υποκλιθεί ακόμη και το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης. Ο γιος και διάδοχος του Χαμενεΐ, Μοτζταμπά, φαίνεται να έχει τραυματιστεί τόσο σοβαρά κατά την αεροπορική επιδρομή εναντίον του πατέρα του, που δεν μπορεί καν να γυρίσει ένα βίντεο για να δείξει ότι είναι ζωντανός.

Εν τω μεταξύ, το αεροπλανοφόρο Gerald Ford επιστρέφει στον Κόλπο μετά την ολοκλήρωση των επισκευών του, ενώ ο Τραμπ απειλεί να ξαναρχίσει τους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν μετά τη λήξη της δεκαήμερης εκεχειρίας αυτή την εβδομάδα. Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με πληροφορίες, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες πιστεύουν ότι το Ιράν έχει ανασύρει πυραύλους και εκτοξευτές που είχαν θαφτεί κάτω από τα ερείπια των βομβαρδισμών των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με το δημοσίευμα των New York Times, οι ΗΠΑ πιστεύουν πλέον ότι τα αποθέματα πυραύλων και εκτοξευτών του Ιράν έχουν επανέλθει στο 70% και 60% των προπολεμικών επιπέδων, αντίστοιχα.

Το βασικό σενάριο γι’ αυτόν τον πόλεμο παραμένει ότι, με κάποιον τρόπο, σίγουρα, οι δύο πλευρές θα βρουν έναν τρόπο να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να καταλήξουν σε συμβιβασμό, επειδή και οι δύο έχουν τόσα πολλά να χάσουν και τόσο λίγα να κερδίσουν, αν ο πόλεμος ξαναρχίσει για τα καλά. Αυτό θα ήταν μια ασφαλής πρόβλεψη σε ένα λογικό κόσμο. Αλλά στον τρέχοντα «πραγματικό» κόσμο μας – αυτόν που κυριαρχείται από την αλληλεπίδραση των φαντασιώσεων νίκης του Τραμπ και των Φρουρών της Επανάστασης – η επιστροφή στον πόλεμο φαίνεται πολύ πιθανή.

Απόδοση – Επιμέλεια:

Λυδία Ρουμποπούλου

© capital.gr