«Κλειδώνει» η νέα ημερομηνία των εκλογών • Στην κυβέρνηση αναμένουν με μεγάλη αγωνία τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων • Το παρασκήνιο της απόφασης Μητσοτάκη

Ο κύβος για αναβολή των εκλογών στις 21 Μαΐου, φαίνεται ότι ερρίφθη από το Μέγαρο Μαξίμου, το οποίο, στη σκιά της ανείπωτης τραγωδίας, του εθνικού πένθους και του σοκ από την απώλεια τόσων ανθρώπων αλλά και της οργής για την ανυπαρξία στοιχειώδους ασφάλειας στα σιδηροδρομικά δίκτυα της χώρας, χρειάζεται χρόνο προκειμένου να ανασυνταχθεί το ίδιο και να ανασυντάξει την προεκλογική του στρατηγική.

Πολύ καλά πληροφορημένες πηγές του iEidiseis.gr αναφέρουν, ότι στη συμπλήρωση των πρώτων 10 ημερών από το πολύνεκρο δυστύχημα στα Τέμπη και τον καταιγισμό αποκαλύψεων που έρχονται καθημερινά στο φως της δημοσιότητας για αδιανόητα λάθη, ανεπάρκειες και εγκληματικούς χειρισμούς, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει πλέον πειστεί από τα επιχειρήματα της πλειονότητας των συνεργατών του, ότι υπό τις σημερινές συνθήκες στη χώρα, δεν μπορούν να στηθούν κάλπες σε ένα μήνα.

Αντιθέτως, απαιτείται ο μέγιστος δυνατός χρόνος, προκειμένου αφενός να υπάρξει μία χρονική απόσταση από την τραγωδία, ώστε να καταλαγιάσει η γενικευμένη οργή και αφετέρου, να προλάβει η κυβέρνηση να πάρει στα χέρια της το πόρισμα των Εμπειρογνωμόνων για να αποκτήσει νέα επιχειρήματα, που σήμερα δε διαθέτει.

Με αυτό το σκεπτικό, το κυβερνητικό επιτελείο αποφάσισε να μεταθέσει το χρόνο των εκλογών της απλής αναλογικής για την 21^η Μαΐου και τις δεύτερες, αν απαιτηθούν, στις 2 Ιουλίου. Το γεγονός ότι αν και είχε προεξοφληθεί η διεξαγωγή των εκλογών στις 9 Απριλίου, ο κ. Μητσοτάκης δεν το επιβεβαίωσε ποτέ δημόσια, διευκολύνει τη διαχείριση της αναβολής των εκλογών από το Μέγαρο Μαξίμου.

Στο κυβερνητικό επιτελείο, αναμένουν με μεγάλη αγωνία τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, κρυφών και φανερών, που ήδη διενεργούνται για λογαριασμό της κυβερνητικής πλειοψηφίας, προκειμένου να αποκτήσουν μία πρώτη εικόνα για το μέγεθος της «ζημιάς» στη δυναμική της ΝΔ αλλά και την ένταση και την έκταση της έκδηλης τάσης για αντισυστημική ψήφο διαμαρτυρίας.

Στο μεταξύ, οργανώνουν την «άμυνά τους», γνωρίζοντας ότι είναι θέμα ολίγου χρόνου να ξεκινήσει το «σκληρό ροκ» με τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Σε μία πρώτη «διορθωτική κίνηση», ο πρωθυπουργός ζήτησε προ ημερών «μία μεγάλη συγνώμη» στις οικογένειες των θυμάτων, τόσο προσωπική, όπως είπε, όσο και στο όνομα όλων όσοι κυβέρνησαν τη χώρα εδώ και χρόνια, αναγνωρίζοντας ότι πράγματι, στην Ελλάδα του 2023, δε γίνεται δύο τρένα να κινούνται αντίθετα στην ίδια γραμμή και να μην το έχει αντιληφθεί κανείς.

Η ανάγκη αλλαγής πλεύσης από την αρχική αντίδραση του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος, από τον τόπο της τραγωδίας μίλησε για ανθρώπινο λάθος, είναι προφανής. Κυβερνητικά στελέχη αλλά και επικοινωνιολόγοι αντιλήφθηκαν, ότι η αρχική δήλωση του πρωθυπουργού πυροδότησε περαιτέρω την οργή των πολιτών, αφού δημιούργησε την εντύπωση ότι η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει την απόδοση ευθυνών.

Η δεύτερη διορθωτική κίνηση ήρθε στη συνέχεια από τον κ. Μητσοτάκη, στον απόηχο της προκλητικής και άστοχης απόφασης για τοποθέτηση του Α. Ζηλιασκόπουλου στην τριμερή επιτροπή για τη διαλεύκανση του ατυχήματος και της μετέπειτα παραίτησής του, υπό την πίεση της αντιπολίτευσης.

Ο πρωθυπουργός απέστειλε επιστολή στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ισίδωρο Ντογιάκο, ζητώντας εκ μέρους της κυβέρνησης την προτεραιοποίηση των σχετικών υποθέσεων και την ανάθεσή τους, εφόσον το κρίνει, «στο υψηλότερο δυνατό ανακριτικό επίπεδο». Και αυτή η κίνηση για προφανείς λόγους, αφού από μόνο του το Πόρισμα της Επιτροπής των Εμπειρογνωμόνων δεν αρκεί για να αμβλύνει τη γενικευμένη καχυποψία για προσπάθεια συγκάλυψης.

Ο νέος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, πριν ακόμη αναλάβει επισήμως τα καθήκοντά του, διέπραξε ένα σημαντικό – καθοριστικό λάθος. Ακολουθώντας την πεπατημένη των προηγούμενων προέδρων, συναντήθηκε και συνομίλησε για την επανέναρξη των διακοινοτικών διαπραγματεύσεων με τον πρόεδρο του αποσχιστικού μορφώματος Ερσίν Τατάρ.

Του Νίκου Ιγγλέση*

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης εξελέγη πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός κράτους διεθνώς αναγνωρισμένου, μέλους του ΟΗΕ, της ΕΕ και άλλων διεθνών οργανισμών. Ο Ερσίν Τατάρ, αντίθετα, είναι ο πρόεδρος της μειονότητας των Τουρκοκυπρίων και των εποίκων της Ανατολίας, που από το 1983 έχουν ανακηρύξει την κατεχόμενη, από τον τουρκικό στρατό, περιοχή, ως ανεξάρτητο κράτος.

Πρόκειται για την αυτοαποκαλούμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου – ΤΔΒΚ», η οποία δεν έχει αναγνωριστεί ως ανεξάρτητο κράτος από καμία χώρα στον κόσμο, εκτός βεβαίως από την Τουρκία. Υπάρχουν και οι σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών – 541/1983 και 550/1984 – περί μη αναγνώρισης, από τη διεθνή κοινότητα, του αποσχιστικού μορφώματος.

Γιατί λοιπόν, ο πρόεδρος ενός διεθνώς αναγνωρισμένου κράτους συναντάται με τον πρόεδρο μιας κοινότητας, έστω κι αν αυτή η συνάντηση ήταν προσώρας άτυπη, στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γ.Γ. του ΟΗΕ Κόλιν Στιούαρτ; Δεν αντιλαμβάνεται ο κ. Χριστοδουλίδης ότι έτσι υποβαθμίζει το αξίωμά του και παράλληλα αναβαθμίζει αυτό του κ. Τατάρ;

Τώρα, στη διεθνή κοινότητα θα μπορούν να ομιλούν για συνέχιση του διαλόγου μεταξύ των δύο προέδρων ή για συνέχιση του διαλόγου μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εξισώνεται με τον πρόεδρο της τουρκικής κοινότητας.

Το ότι παρόμοιες συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν από τον προηγούμενο πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη και διαχρονικά σχεδόν απ’ όλους τους προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, δεν απαλλάσσει το Νίκο Χριστοδουλίδη από το λάθος. Πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο λάθος που έχει οδηγήσει, επί σαράντα εννέα χρόνια, όχι μόνο σε αδιέξοδο το Κυπριακό, αλλά και σε διεθνή αναβάθμιση της αποσχιστικής οντότητας, προς μέγιστο όφελος της Τουρκίας.

Η δικαιολογία για αυτές τις συνομιλίες, είναι η εξεύρεση μιας λύσης στο κυπριακό πρόβλημα από τα δύο ενδιαφερόμενα μέρη, τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους. Το Κυπριακό όμως, δεν είναι διακοινοτικό πρόβλημα, αλλά πρόβλημα παράνομης εισβολής, κατοχής, εθνοκάθαρσης και εποικισμού. Υπεύθυνη αυτών των τετελεσμένων είναι η Τουρκία, η οποία όμως απουσιάζει από το «κάδρο». Έτσι απο-ενοχοποιείται.

Πιστεύει κανείς ότι η αποκατάσταση της εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η επιστροφή των προσφύγων στις περιουσίες τους και η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής, που είναι τα ζητούμενα, θα αποφασιστούν από τον όποιον κ. Τατάρ; Γιατί λοιπόν ο Νίκος Χριστοδουλίδης αποδέχεται να συνομιλεί μαζί του; Για να δείξει απλώς ότι είναι πρόθυμος, όπως και οι προηγούμενοι πρόεδροι, για την εξεύρεση της «όποιας λύσης»;

Ο Ερσίν Τατάρ είναι μια μαριονέτα της Άγκυρας, η οποία και μόνο αυτή θα αποφασίσει με ποιες παραμέτρους και πότε θα αλλάξει το υπάρχον status quo στην Κύπρο. Ας μη σπαταλάει λοιπόν πολιτικό κεφάλαιο ο κ. Χριστοδουλίδης και ας ορίσει έναν υφυπουργό της κυβέρνησής του για να συνομιλεί, όποτε απαιτείται, με τον επικεφαλής της τουρκικής μειονότητας.

Ο νέος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει επίσημα να ζητήσει συνομιλίες με την κυβέρνηση της Άγκυρας, της οποίας τα στρατεύματα κατέχουν το 37,5% του εδάφους της Κύπρου. Το αίτημα βεβαίως θα είναι ρητορικό, γιατί η Άγκυρα δε θα το αποδεχτεί αφού δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, τη θεωρεί «εκλιπούσα». Θα αποτελέσει, όμως, ένα δραστικό αναπροσδιορισμό της εξωτερικής πολιτικής επί του Κυπριακού στον ΟΗΕ, την ΕΕ, τις ΗΠΑ και τις άλλες χώρες της περιοχής, που έχουν συμφέρον να μην επιτρέψουν το γεωπολιτικό έλεγχο της Τουρκίας σ’ όλο το νησί της Αφροδίτης.

Μια τέτοια στρατηγική πρέπει ασφαλώς να χαραχθεί σε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση και να περιλαμβάνει την ενεργοποίηση του «Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου» καθώς και την, με κάθε κόστος, ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, παράλληλα με αυτές της Ελλάδας. Ειδικότερα, στην ΕΕ κάθε θέμα που ενδιαφέρει την Τουρκία πρέπει να αντιμετωπίζει το σταθερό βέτο Κύπρου και Ελλάδος. Ασφαλώς θα υπάρξουν αντιδράσεις και πιέσεις από διάφορες πλευρές, αλλά, η αλλαγή στρατηγικής στο Κυπριακό, αποτελεί ύψιστη εθνική προτεραιότητα.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ως υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Αναστασιάδη, αλλά και κατά την προεκλογική εκστρατεία, είχε ταχθεί υπέρ της αποκαλούμενης «Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας – ΔΔΟ» το περιεχόμενο της οποίας χαρακτηρίζεται από δημιουργική ασάφεια. Ο καθένας, για επικοινωνιακούς λόγους, συμπεριλαμβάνει στη ΔΔΟ τα χαρακτηριστικά που τον συμφέρουν.

Όμως η ΔΔΟ, εδώ και αρκετό καιρό, έχει απορριφθεί από την Άγκυρα και τον Ερσίν Τατάρ. Απαιτούν «κυρίαρχη ισότητα», «διεθνές καθεστώς» και «εγγενή δικαιώματα», δηλαδή, την αναγνώριση, από την ελληνική πλευρά, του «Τουρκικού Κράτους της Κύπρου» ως ισότιμου της Κυπριακής Δημοκρατίας και μόνο μετά από αυτό, την έναρξη διαπραγματεύσεων. Τώρα, ποιο θα είναι το αντικείμενο αυτών των διαπραγματεύσεων, όταν θα έχουν νομιμοποιηθεί τα αποτελέσματα της εισβολής του 1974 είναι προφανές. Πρόκειται για φαρσοκωμωδία.

Οι ενδοτικοί, οι οπαδοί «της όποιας λύσης», οι υποστηρικτές του παλαιότερου Σχεδίου Ανάν σε Λευκωσία και Αθήνα, υποστηρίζουν ότι χρειάζονται και άλλες υποχωρήσεις για την επανένωση της Κύπρου, ότι είναι και προς το συμφέρον της Τουρκίας η λύση του Κυπριακού, ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν είναι μειονότητα, αλλά, συνιδιοκτήτες της Κύπρου, σύμφωνα με τις Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου και το Κυπριακό Σύνταγμα κ.α.

Μόνο που οι Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου του 1959 για την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν καταπατηθεί, άρα ακυρωθεί, με αποκλειστική ευθύνη της Τουρκίας. Οι Συμφωνίες αυτές δεν προέβλεπαν την ύπαρξη δεύτερου ανεξάρτητου κράτους στο έδαφος της Κύπρου.

Το ερώτημα είναι αν το εξαρτημένο – ετεροπροσδιορισμένο πολιτικό σύστημα σε Αθήνα και Λευκωσία, μπορεί να ακολουθήσει μια τέτοια εθνική στρατηγική. Η απάντηση είναι αρνητική. Θα εξακολουθήσουν να επιδιώκουν διερευνητικές συνομιλίες, μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, διαπραγματεύσεις και διάλογο, όπως εδώ και σχεδόν μια πεντηκονταετία. Δεν είναι ικανοί να αξιοποιήσουν ούτε τα «παράθυρα ευκαιρίας» που κατά καιρούς παρουσιάζονται.

*Ο Νίκος Ιγγλέσης είναι δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες στη Γαλλία και δημοσιογραφία στην Αθήνα. Άρχισε να εργάζεται ως συντάκτης στο Έψιλον, μηνιαίο περιοδικό για θέματα της ΕΟΚ, που εξέδιδε η εφημερίδα Ελευθεροτυπία. Αργότερα εργάστηκε ως οικονομικός συντάκτης στην τηλεόραση της ΕΡΤ, ως υπεύθυνος του οικονομικού ρεπορτάζ και στη συνέχεια ως αρχισυντάκτης του Γραφείου Ρεπορτάζ. Για μια περίοδο διετέλεσε Διευθυντής του Δ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (ΕΡΤ). Επίσης, για ένα διάστημα υπήρξε υπεύθυνος του Γραφείου Τύπου του Υπουργείου Οικονομικών.

Όταν μεταδίδονταν οι εικόνες από τις καταρρεύσεις κτηρίων μετά το σεισμό της 6ης Φεβρουαρίου, πολλοί στην Τουρκία –αλλά και αλλού– είπαν ότι όπως κατέρρευσαν τα κτήρια, κατέρρευσε και η εικόνα που είχε χτίσει ο Ερντογάν για την υπερεικοσαετή διακυβέρνηση της χώρας από τον ίδιον και το κόμμα του, το AKP.

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης*

Εκεί, στα συντρίμμια των κτηρίων, ανάμεσα στα οποία ήταν και οι σοροί δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, συνυπήρχε η διαφθορά του πολιτικού συστήματος Ερντογάν – ΑΚΡ. Η ασυδοσία των κατασκευαστών, χωρίς κανέναν έλεγχο από το κράτος και τους αρμόδιους θεσμούς, οδήγησε σε μια τραγωδία που δεν έχει προηγούμενο.

Ο Ερντογάν, βλέποντας τα σχέδιά του για τις επικείμενες εκλογές να ανατρέπονται, έσπευσε να δημιουργήσει το… αφήγημα που θα αναλάμβαναν να προβάλουν οι πληρωμένοι κονδυλοφόροι του στα ελεγχόμενα από τον ίδιον μέσα μαζικής ενημέρωσης, για να στρέψουν την οργή του κόσμου οπουδήποτε αλλού, εκτός από εκείνους που έχουν την ουσιαστική ευθύνη για την τραγωδία, δηλαδή τον εαυτό του και το κόμμα του.

Όσον αφορά το αφήγημα, ήταν το εξής: Ο σεισμός και ό,τι επακολούθησε ήταν υπόθεση του… Αλλάχ. Ήταν το πεπρωμένο του καθενός, και ως γνωστόν, το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον. Με τις μέρες ανέβασαν τους τόνους. Χαρακτήρισαν το σεισμό «καταστροφή του αιώνα», για να κρύψουν τις ευθύνες τους.

Οι κανονικοί άνθρωποι στην Τουρκία χαρακτήρισαν τους κομματικούς και τα φερέφωνά τους στα ΜΜΕ στυγνούς εγκληματίες, γιατί, διακινώντας τα επιχειρήματα που επιλέχτηκαν από το σαράι του Ερντογάν, προσπαθούσαν να κρύψουν τις εγκληματικές ευθύνες της κυβέρνησης και όλου του κύκλου των φορέων και των ανθρώπων που εμπλέκονται στον κατασκευαστικό τομέα.

Είκοσι δύο ημέρες μετά τον καταστροφικό σεισμό στην Τουρκία, η Ελλάδα βίωσε κι αυτή μία ανείπωτη τραγωδία. Μετωπική σύγκρουση τρένων στα Τέμπη, με δεκάδες νεκρούς, στη συντριπτική τους πλειονότητα νέα παιδιά.

Είναι περιττό να αναφερθούμε στα εγκληματικά λάθη και τις παραλείψεις δεκαετιών που οδήγησαν στο δυστύχημα. Ο σταθμάρχης ήταν ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Αν δεν ήταν αυτός, κάποια στιγμή θα ήταν κάποιος άλλος. Το δυστύχημα μάς φώναζε από μακριά «έρχομαι».

Μόνο που δεν άκουγαν οι πολιτικοί, τα κόμματα, η Δικαιοσύνη, οι κομματικοί παράγοντες του ΟΣΕ – ΕΡΓΟΣΕ. Επίσης δεν άκουγαν το «έρχομαι» ούτε οι δημοσιογράφοι που κάνουν ρεπορτάζ στο υπουργείο Μεταφορών δεκαετίες τώρα – ή αν το άκουγαν, δεν το φώναζαν προς κάθε κατεύθυνση, για να ασκήσουν πίεση και να το σταματήσουν οι υπεύθυνοι.

Όπως οι κανονικοί πολίτες της Τουρκίας, όχι οι κομματικοί, γιατί αυτοί είναι άλλης τάξης ζήτημα, το βράδυ του σεισμού είδαν την εικόνα που είχε παρουσιάσει ο Ερντογάν για τον εαυτό του και για τα 21 χρόνια διακυβέρνησής του να καταρρέει, έτσι και οι κανονικοί πολίτες της Ελλάδας είδαν την εικόνα που είχαν δημιουργήσει για τους εαυτούς τους όλοι οι πρωθυπουργοί και τα κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα από το 2000 και εντεύθεν να καταρρέει, να στριμώχνεται και να κατακαίγεται στα συντρίμμια των τρένων που συγκρούστηκαν στα Τέμπη.

Και ω του θαύματος, είδαμε το Μαξίμου και την ελληνική κυβέρνηση να δημιουργεί και η ίδια –όπως έκανε το σαράι του Ερντογάν– το δικό της αφήγημα για το δυστύχημα.

Το βράδυ της Πέμπτης 2 Μαρτίου, τουλάχιστον δύο εξαπτέρυγα της κυβέρνησης, που θέλουν να λέγονται δημοσιογράφοι, παρουσίασαν το εξής επιχείρημα:

-Ναυάγιο «Εξπρές Σάμινα», με 81 νεκρούς, στις 26 Σεπτεμβρίου 2000. Ακολούθησε παρέμβαση της Κομισιόν για τήρηση ευρωπαϊκών κανόνων ασφαλείας στις θαλάσσιες μεταφορές, και εκδόθηκε νέος σχετικός κανονισμός.

-Τροχαίο δυστύχημα με μαθητές στα Τέμπη, 13 Απριλίου 2003. Είκοσι ένας μαθητές νεκροί. Το δυστύχημα που συντάραξε το πανελλήνιο επιτάχυνε την κατασκευή των σηράγγων στα Τέμπη, και εφαρμόστηκαν μέτρα ασφαλείας στους δρόμους. Έτσι αποφεύχθηκαν άλλα μεγάλα τροχαία δυστυχήματα.

-Πυρκαγιά στην Ηλεία με 63 νεκρούς, στις 24 Αυγούστου 2007. Ακολούθησε ταχύτερη διαδικασία αποζημιώσεων, «Ειδικό Ταμείο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών» και καθημερινή πρόγνωση για κίνδυνο πυρκαγιάς σε κάθε νομό.

-Πυρκαγιά στο Μάτι με 104 νεκρούς, στις 23 Ιουλίου 2018. Ακολούθησε σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για εκκενώσεις οικισμών μέσω του κινητού τηλεφώνου (112).

-Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, με 57 νεκρούς, στις 28 Φεβρουαρίου 2023. Ακολουθούν ευχολόγια για να ληφθούν μέτρα για να μην ξαναζήσουμε τέτοιο δυστύχημα.

Την επόμενη μέρα, Παρασκευή 3 Μαρτίου, είδαμε κι άλλο θαύμα. Μεγάλη εφημερίδα παρουσίαζε σε πρωτοσέλιδο ακριβώς την ίδια… επιχειρηματολογία με τους δύο δημοσιογράφους που την αναπαρήγαγαν την προηγουμένη. Και τουλάχιστον ο ένας, δεν εργάζεται στο συγκρότημα της εφημερίδας.

Δηλαδή, να σκεπάσουμε τις ευθύνες και να παρουσιάσουμε το δυστύχημα περίπου ως «ευκαιρία» για να ληφθούν μέτρα για έναν ασφαλή σιδηρόδρομο. Ποιος φωστήρας πρότεινε αυτήν την επιχειρηματολογία; Ποιος αναίσχυντος και ασυναίσθητος μπορεί να σκέφθηκε αυτά τα επιχειρήματα και ποιος τα ενέκρινε; Όσο γι’ αυτούς που τα διαδίδουν, καλά, αυτοί έχουν πουλήσει προ πολλού την ψυχή τους, από τότε που έπαψαν να έχουν τη δική τους γνώμη και να παπαγαλίζουν αυτό που τους λένε και συμφέρει το κόμμα.

Την ίδια ώρα που στο Μαξίμου διάφοροι φωστήρες επεξεργάζονταν το… αφήγημα, την ίδια ώρα άλλα φυντάνια στην Κουμουνδούρου, που επί τέσσερα και πλέον χρόνια ανέχθηκαν την ίδια κατάσταση στον ΟΣΕ, χωρίς ίχνος αιδούς και αυτοκριτικής, προετοίμαζαν το δικό τους σχέδιο δράσης, για ένα «ισοδύναμο με το Μάτι».

Δηλαδή, αντί τα κόμματα να αναλύσουν σε βάθος το θέμα, να εντοπίσουν τις παθογένειες του συστήματος που γεννά τέτοια εγκλήματα – όχι μόνο στον ΟΣΕ αλλά σε όλο το εύρος λειτουργίας των υπηρεσιών του κράτους προς τους πολίτες –, αντί να αναζητήσουν με σοβαρότητα και υπευθυνότητα αξιόπιστες λύσεις, αντί να εντοπίσουν και τα δικά τους λάθη και να βγουν ενώπιον των πολιτών με ειλικρίνεια να κάνουν την αυτοκριτική τους και να δηλώσουν την αποφασιστικότητά τους να κάνουν τα πάντα για να μην ξαναζήσουμε τέτοιες τραγωδίες, προχωρούν σε πράξεις που αποτελούν συνέχεια εκείνων που οδηγούν σε τραγωδίες και καταστροφές.

Φυσικά, υπάρχει και μια σχετική ταύτιση της σύλληψης των επιτελών του Ερντογάν με εκείνη του Μητσοτάκη. Περιμένουμε μοιρολατρικά την επόμενη τραγωδία για να βελτιώσουμε τα πράγματα, και μετά την άλλη και μετά την άλλη, και ούτω καθ’ εξής!

Τέλος, ας ελπίσουμε να μη χρειαστεί να ζήσουμε κάποια εθνική τραγωδία, όπως έγινε το 1974 στην Κύπρο, για να βγουν πάλι τα φερέφωνα κάποιας κυβέρνησης να επιχειρηματολογούν και να λένε ότι μετά από την εθνική τραγωδία της τάδε του μηνός του δείνα έτους, θα ακολουθήσουν μέτρα για να μην ξαναζήσουμε τέτοια εθνική τραγωδία.

*Ο Σάββας Καλεντερίδης (Βέργη Σερρών, 1960) είναι Έλληνας αξιωματικός εν αποστρατεία, πρώην πράκτορας της ΕΥΠ και μετέπειτα συγγραφέας και γεωστρατηγικός αναλυτής

Πολιτικό και σιδηροδρομικό σύστημα αγνόησαν τις προειδοποιήσεις για την επερχόμενη συμφορά στα Τέμπη

Η χώρα έχει βυθιστεί σε ένα βουβό πένθος, πνιγμένο από λιωμένα σίδερα, κάπνα και άμορφες μάζες τρένων. Το χειρότερο με αυτή την τραγωδία είναι ότι θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.

Από το Βασίλη Γαλούπη

© dimokratia.gr

Σε αυτό το έγκλημα υπάρχουν τα ονοματεπώνυμα όσων γνώριζαν ότι είναι θέμα χρόνου να έρθει η συμφορά, αλλά δεν έκαναν το παραμικρό για να μη συμβεί. Είναι αυτοί που από θέσεις ευθύνης έλεγαν μέχρι προχθές «πάμε κι όπου βγει».

Οι μέχρι τώρα μαρτυρίες, καταγγελίες και επιστολές ειδικών επιβεβαιώνουν, ότι η «κακιά η ώρα», που είπε ο μοιραίος σταθμάρχης, δε χρειαζόταν να υπάρξει. Οι πολίτες, ανάμεσά τους και τα θύματα με τις οικογένειές τους, έχουν πληρώσει εδώ και 23 χρόνια ώστε τα τρένα να είναι εξοπλισμένα με όλα τα σύγχρονα εργαλεία ασφαλείας για να μη συμβαίνουν ποτέ «Τέμπη».

Κανένας, όμως, δε φρόντισε να χρησιμοποιηθούν αυτά τα εργαλεία.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, που ΚΑΙ απαξίωσε τους σιδηροδρόμους ΚΑΙ δε διόρθωσε καμία παθογένεια, οι προηγούμενες κυβερνήσεις, που με τον τρόπο τους θέριεψαν το τέρας, ο ΟΣΕ, η ΕΡΓΟΣΕ, η Ρυθμιστή Αρχή Σιδηροδρόμων, όλοι αυτοί οι ανεύθυνοι καρεκλοκένταυροι που κρατούν τα κλειδιά των τρένων στα χέρια τους, μαζί με τις ζωές αθώων ανθρώπων…

Ο σταθμάρχης της Λάρισας συνελήφθη και τα έριξε στην «κακιά την ώρα». Όμως, εν έτει 2023 δε θα μπορούσαν 350 ανθρώπινες ζωές να κρέμονται από την ευσυνειδησία ή την αμέλεια ενός 60χρονου αχθοφόρου του ΟΣΕ, που ξαφνικά, με βύσμα, αναβαθμίστηκε σε σταθμάρχη τον Ιανουάριο 2023 με εξειδίκευση του ποδαριού.

Η Ελλάδα απέκτησε το 2000, εν όψει Ολυμπιακών Αγώνων, το σύστημα σηματοδότησης ETCS, που αποτρέπει τα δυστυχήματα λόγω ανθρώπινου λάθους. Έκτοτε, ΚΑΜΙΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ δε στάθηκε ικανή να το χρησιμοποιήσει. Τις συνθήκες που συνεισέφεραν στο δυστύχημα τις δημιούργησε η πολιτική ηγεσία. Από εκεί ξεκινά η σειρά λαθών. Οι ρίζες της τραγωδίας πάνε πολύ βαθύτερα από έναν ασυνείδητο σταθμάρχη.

Αν και έχουν τοποθετηθεί τα σύγχρονα συστήματα, ακόμα δε λειτουργούν. Πρόκειται για την τηλεδιοίκηση – σηματοδότηση με real time διαχείριση της κυκλοφορίας και δεδομένα κίνησης των τρένων.

Αν λειτουργούσαν τα δύο συστήματα, δε θα εξαρτιόνταν οι ζωές μόνο από ένα σταθμάρχη που θα γύριζε χειροκίνητα το κλειδί, όπως το 1960. Θα υπήρχε έγκαιρη ειδοποίηση προς όλους: σταθμάρχες, κέντρα κυκλοφορίας, μηχανοδηγούς. Η τραγωδία θα είχε αποφευχθεί.

Το ίδιο σύστημα έχει και μια τρίτη δράση: Όταν διαπιστώνει πως δε γίνεται ανθρώπινη κίνηση για να αποφευχθεί μια βέβαιη σύγκρουση, παρεμβαίνει σαν αυτόματος πιλότος και ακινητοποιεί το τρένο. Αυτά τα τρία διαθέσιμα υπερόπλα απουσίαζαν από τη μοιραία διαδρομή. Όλα τα τρένα βαδίζουν στα τυφλά.

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

Τρεις ακόμα παράμετροι που οδήγησαν στην τραγωδία έχουν να κάνουν με την ειδοποίηση, την καταγραφή και τους «συναγερμούς». Οι Αρχές ειδοποιήθηκαν για τη σύγκρουση από επιβάτη που μπόρεσε να καλέσει το 112. Για υπερβολικά πολλή ώρα η σιδηροδρομική εταιρία δεν είχε ιδέα για το κακό. Έτσι, πολλά θύματα στερήθηκαν την ευκαιρία να παλέψουν για την επιβίωση, επειδή η βοήθεια έφτασε καθυστερημένα.

Η ανοργανωσιά φάνηκε και από το γεγονός ότι στα πρώτα δύο λεωφορεία που έφτασαν με επιζώντες στη Θεσσαλονίκη δεν έγινε ποτέ καταγραφή των ονομάτων, με συνέπεια να μεγαλώνει το χάος. Τα «μηνύματα κινδύνου» από τους τρεις εκτροχιασμούς μέσα στο 2022 δε λειτούργησαν ως συναγερμός για κανέναν.

Από το εξώδικο των μηχανοδηγών και την επιστολή παραίτησης από την ΕΡΓΟΣΕ του προέδρου για το σύστημα ETCS γίνεται πασιφανές πως η κυβέρνηση αγνόησε όλες τις έγκαιρες προειδοποιήσεις. Σύμφωνα με τον «Guardian», με στοιχεία της Σιδηροδρομικής Υπηρεσίας της Ε.Ε. στη θνησιμότητα ανά χιλιόμετρο, η σιδηροδρομική ασφάλεια της Ελλάδας είναι η χειρότερη στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία. Ένα μεγάλο ποσοστό θανάτων μέχρι τώρα ήταν εργαζόμενοι και όχι επιβάτες. Η Κομισιόν έχει ήδη στείλει τη χώρα μας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, επειδή αδιαφορεί για τους κανόνες στις σιδηροδρομικές μεταφορές.

Οι επίσημες καταγγελίες προς τις αρμόδιες Αρχές για μηδενικούς μηχανισμούς ασφαλείας, υποστελέχωση, ανεπαρκή συντήρηση και ελλείψεις υποδομών, έδειχναν ότι τα τρένα είναι «κινούμενες βόμβες» για επιβάτες και εργαζόμενους. Ήταν θέμα χρόνου πότε θα σκάσουν. Το «σπάσιμο» του ΟΣΕ τα τελευταία χρόνια, για να ιδιωτικοποιηθεί κακήν κακώς, επιδείνωσε το πρόβλημα. Το βέβαιο είναι ότι κανένας πρωθυπουργός, υπουργός, πρόεδρος Ρυθμιστικής Αρχής και σιδηροδρομικός οργανισμός δεν μπορεί να ισχυριστεί άγνοια για τα τρένα – καρμανιόλες.

Η «ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΩΝ

ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΣΑΚΟΥΣΤΗΚΕ

Πριν από μόλις τρεις εβδομάδες, δεν άκουσε κανένας όσα είχαν να πουν. Σήμερα, εκείνη η ανακοίνωση στις 7 Φεβρουαρίου 2023 μοιάζει «προφητική» για την τραγωδία των Τεμπών.

Ένας συνδικαλιστικός φορέας, η Δημοκρατική Ενωτική Συνδικαλιστική Κίνηση Σιδηροδρομικών, είχε σημάνει συναγερμό, αλλά τίποτα απ’ όλα αυτά για τα οποία προειδοποιούσε δεν εισακούστηκε.

Στην ανακοίνωσή της η ΔΕΣΚΣ ανέφερε, μεταξύ άλλων:

• Άλλα δύο ατυχήματα τις προηγούμενες ημέρες προστέθηκαν στο μακρύ κατάλογο με τις αμαξοστοιχίες 51 και 61 αντίστοιχα, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το συνάδελφο μηχανοδηγό αλλά και τους επιβάτες.

• Όσο δεν παίρνονται μέτρα προστασίας στους εργασιακούς χώρους και στην ασφαλή λειτουργία και κυκλοφορία των τρένων, τα ατυχήματα δεν έχουν τελειωμό.

• Είναι πλέον εξοργιστικό αυτά να αποτελούν σχεδόν καθημερινό φαινόμενο και να μην παίρνεται κανένα ουσιαστικό μέτρο, να μη δρομολογείται καμία βελτίωση στην υποδομή και λειτουργία, να μην ελέγχονται οι εμπλεκόμενοι φορείς και να μην αναζητούνται ευθύνες.

• Όπως οι προηγούμενες κυβερνήσεις, έτσι και η σημερινή έχει άλλες προτεραιότητες και όχι την ασφαλή μετακίνηση των πολιτών. Αντιλαμβάνονται την ασφάλεια ως κόστος. Το υπουργείο βρίσκει λεφτά για τις διάφορες εργολαβίες, αλλά για να ολοκληρωθούν επιτέλους οι σιδηροδρομικές υποδομές και τα συστήματα ασφαλούς κυκλοφορίας όχι. «Έχουν καιρό, κάποια στιγμή θα τελειώσουν».

• Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων επιλεκτικά παρεμβαίνει, αφήνοντας εκτεταμένα κενά και σοβαρές ελλείψεις στο απυρόβλητο. Διάφοροι φορείς, ΟΣΕ και Hellenic Train αλληλομεταφέρουν τις ευθύνες τους, αλλά κανείς στο τέλος δε φταίει…

Δε θα περιμένουμε το δυστύχημα που έρχεται για να τους δούμε να χύνουν κροκοδείλια δάκρυα, κάνοντας διαπιστώσεις. Τα σωματεία στο σιδηρόδρομο και η ΠΟΣ δεν μπορεί να ανέχονται άλλο αυτή την επικίνδυνη κατάσταση. Τι άλλο περιμένουν για να παρέμβουν; Τι άλλο πρέπει να συμβεί;