Αντιμετωπίζοντας νέες, πιο μεταδοτικές μεταλλάξεις του κορωνοϊού και την αναμενόμενη αύξηση των λοιμώξεων λόγω χειμώνα, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες – συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Αυστρίας – αρχίζουν να καθιστούν υποχρεωτικές τις ιατρικές μάσκες προσώπου, με την ελπίδα ότι μπορούν να επιβραδύνουν την εξάπλωση της νόσου.

ΣΕ ΤΙ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΟΙ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΜΑΣΚΕΣ
ΑΠΟ ΤΙΣ ΥΦΑΣΜΑΤΙΝΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ
Σε αντίθεση με τις υφασμάτινες και τις χειρουργικές μάσκες, οι οποίες προστατεύουν άλλους ανθρώπους από μεγαλύτερα αναπνευστικά σταγονίδια που εκπέμπονται όταν ο φορέας του ιού αναπνέει, μιλάει, βήχει ή φτερνίζεται – με άλλα λόγια γίνεται εκροή αέρα – οι ιατρικές μάσκες (για παράδειγμα FFP1, FFP2, KN95 και N95) προστατεύουν το χρήστη με φιλτράρισμα τόσο της εκροής όσο και της εισροής του αέρα.
Μπορούν επίσης να παρέχουν κάποιο επίπεδο προστασίας έναντι μικρότερων σταγονιδίων ή αερολυμάτων. Όταν τοποθετηθούν σωστά, οι μάσκες FFP2 μπορούν να φιλτράρουν τουλάχιστον το 94% των σωματιδίων, ενώ οι μάσκες N95 μπορούν να φιλτράρουν τουλάχιστον το 95% των σωματιδίων.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΦΑΣΜΑΤΙΝΕΣ ΜΑΣΚΕΣ
Κι ενώ η στενή ύφανση των χειρουργικών μασκών προσφέρει υψηλό επίπεδο προστασίας από εκροή – γι’ αυτό χρησιμοποιούνται από επαγγελματίες του ιατρικού χώρου κατά την επαφή τους με ασθενείς – οι υφασμάτινες μάσκες δεν παρέχουν τόσο μεγάλη προστασία. Η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από τον αριθμό των στρωμάτων του υφάσματος και τον τύπο του υφάσματος που χρησιμοποιείται – οι περισσότερες δεν παρέχουν στο χρήστη πιστοποιημένη ασφάλεια.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΥΓΕΙΑΣ
Η τρέχουσα καθοδήγηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) αναφέρει ότι ιατρικές ή χειρουργικές μάσκες πρέπει να φοριούνται μόνο από εργαζόμενους στον τομέα της υγείας, άτομα με συμπτώματα Covid-19, άτομα που έρχονται σε επαφή μαζί τους, άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, καθώς και άτομα με υποκείμενα νοσήματα.
Ο γενικός πληθυσμός – κατά τον ΠΟΥ – πρέπει να χρησιμοποιεί υφασμάτινες μάσκες που να διαθέτουν τρία στρώματα.
Αλλά για τους Ευρωπαίους πολιτικούς, που προσπαθούν να αποτρέψουν μια νέα έξαρση περιπτώσεων του κορωνοϊού, η λογική τους είναι απλή: Εάν οι ιατρικές μάσκες βοηθήσουν στην εξάλειψη του ιού, τότε θα πρέπει να επιβληθούν.

ΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ Η Ν95
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό Lancet, η οποία συγκρίνει τα ποσοστά μετάδοσης σε 16 χώρες, διαπίστωσε ότι οι μάσκες N95 μπορεί να παρέχουν μεγαλύτερη προστασία από τις χειρουργικές ή τις πολυεπίπεδες βαμβακερές μάσκες.
Και μια άλλη μελέτη που κυκλοφόρησε τον Αύγουστο από το Πανεπιστήμιο Duke, διαπίστωσε ότι η πιο αποτελεσματική μάσκα ήταν η N95, ακολουθούμενη από τις χειρουργικές μάσκες των τριών επιπέδων.

ΕΟΔΥ: ΤΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΜΑΣΚΩΝ
1] ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΑΣΚΑ: Η χειρουργική μάσκα χρησιμοποιείται καθημερινά σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, από το υγειονομικό προσωπικό. Καλύπτει το στόμα, τη μύτη και το πηγούνι του προσωπικού, ώστε να μην εκτεθεί σε σταγονίδια που προέρχονται από τους ασθενείς.
Είναι κατασκευασμένη από τρία στρώματα ειδικών υλικών. Το εξωτερικό στρώμα της μάσκας (το χρωματιστό) είναι και υγροαπωθητικό, έτσι ώστε στην περίπτωση εκτίναξης βιολογικών υγρών (σάλιο, αίμα κ.ά.) αυτά να μην εισέλθουν στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα. Το εσωτερικό στρώμα είναι άσπρο και σκοπό έχει να απορροφά τους υδρατμούς της εκπνοής. Το φιλτράρισμα των μικροοργανισμών γίνεται από το μεσαίο στρώμα, το οποίο δεν είναι ορατό.
2] ΜΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΑΣΚΑ (ΜΑΣΚΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ): Η μη χειρουργική μάσκα, είναι συνήθως κατασκευασμένη από ύφασμα και δεν προορίζεται για χρήση σε δομές υγείας ή από επαγγελματίες υγείας. Χρησιμοποιείται από το ευρύ κοινό με στόχο την κάλυψη του προσώπου (μύτη και στόμα) του ατόμου που τη φορά.
3] ΜΑΣΚΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ: Η μάσκα υψηλής αναπνευστικής προστασίας με/ή χωρίς βαλβίδα, προορίζεται για χρήση από επαγγελματίες υγείας και δε συνιστάται για χρήση από το κοινό. Είναι σχεδιασμένη για την προστασία του ατόμου που τη φορά και κατατάσσεται στον εξοπλισμό ατομικής προστασίας του υγειονομικού προσωπικού, καθώς παρεμποδίζει την έκθεσή του σε αερογενώς μεταδιδόμενους μικροοργανισμούς

KEN GODFREY (ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΤΟ EUROPEAN PARTNERSHIP FOR DEMOCRACY)
Πρόθυμη; Σε μεγάλο βαθμό. Ικανή; Όχι αρκετά. Σε γενικές γραμμές, η ΕΕ είναι ισχυρός υποστηρικτής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανά τον κόσμο και έχει λάβει προσφάτως μέτρα για να ενισχύσει αυτή την εικόνα μέσω ενός νέου μηχανισμού κυρώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ένα νέο σχέδιο δράσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία.
Μου φαίνεται επίσης ότι η πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen είναι περισσότερο πρόθυμη να μιλήσει για συγκεκριμένες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε σχέση με τον προκάτοχό της – ενώ παράλληλα βρίσκει συμφωνίες για φυλετικά δικαιώματα και της κοινότητας των LGBΤ, ένα πολύ πιο δύσκολο ζήτημα. Η υποστηρικτική ρητορική υπάρχει, αλλά υπάρχουν επίσης σαφή όρια για τη δράση της ΕΕ.
Η ΕΕ είναι εγκλωβισμένη από την ανάγκη για ομοφωνία στην εξωτερική πολιτική. Παρά τις εσωτερικές προσπάθειες να μεταφερθούν οι αποφάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Συμβούλιο της ΕΕ, σε ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία, υπάρχει μια ξεκάθαρη ομάδα κρατών που έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους.
Παρά την αποτυχία αυτή, οι υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να συνεχίσουν να πιέζουν για αλλαγή. Χωρίς αυτή, τα πράγματα είναι απίθανο να βελτιωθούν. Την ίδια στιγμή, η ΕΕ χρειάζεται να κάνει καλύτερη δουλειά στη σύνδεση της βοήθειας της και του εμπορίου -με σχήματα όπως το Generalised scheme of Preferences Plus- με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.
Το να αποστέλλονται χρήματα σε καθεστώτα ύποπτα για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι μια σοβαρή μαύρη κηλίδας στο ιστορικό της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

SONJA LICHT (ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ BELGRADE FUND FOR POLITICAL EXCELLENCE)
Δεν υπάρχει καλύτερη περίπτωση για να αποδείξει η ΕΕ την ανάγκη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τα Δυτικά Βαλκάνια. Η ευρωπαϊκή προοπτική αυτών των χωρών αν και λιγότερη βέβαιη σήμερα σε σχέση με μετά τη Σύνοδο της ΕΕ στη Θεσσαλονίκη το 2003, είναι ακόμη αυτή που μπορεί να φέρει διαρκή ειρήνη και ανάπτυξη σε αυτόν τον θύλακα επίδοξων μελών της ΕΕ που περιβάλλεται από την ίδια την Ένωση.
Με εξαίρεση τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κόσοβο, όλες οι άλλες χώρες είτε διαπραγματεύονται ήδη ή είναι έτοιμες να ξεκινήσουν τις διαπραγματεύσεις ένταξης με την ΕΕ. Ως εκ τούτου, αυτή είναι η στιγμή για εκείνους και για την ΕΕ να αποδείξουν μαζί ότι θα περάσουν το κρίσιμο τεστ της εφαρμογής των κριτηρίων της Κοπεγχάγης που βασίζονται στα ανθρώπινα δικαιώματα, κριτήρια τα οποία πρέπει να πληρούν τα επίδοξα κράτη-μέλη.
Τα 23 κεφάλαια διαπραγμάτευσης για την ένταξη στην ΕΕ, 23 αναφορικά με το δικαστικό σώμα και τα θεμελιώδη δικαιώματα και 24 για τη δικαιοσύνη, την ελευθερία και την ασφάλεια, ενσωμάτωσαν τα βασικά στοιχεία των κριτηρίων της Κοπεγχάγης. Έγιναν τα θεμέλια της διαδικασίας ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων, πολύ περισσότερο από ό,τι στις προηγούμενες διευρύνσεις.
Η ΕΕ θα έχει μια μοναδική ευκαιρία να επιβεβαιώσει ότι παίρνει στα σοβαρά τις αρχές της και να αποδείξει την ετοιμότητά της να είναι ισχυρή και αποφασιστική όταν ασχολείται με τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως, καθώς και αυτά με χώρες με τις οποίες βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση -ενώ παραμένει ο φάρος στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής και για την ειρήνη.

HUGH WILLIAMSON (ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ HUMAN RIGHT WATCH ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΣΙΑ)
Η ΕΕ γενικά έχει δείξει ότι είναι ανοιχτή σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ηγεσίας σε διεθνή φόρουμ, αλλά συχνά αντιμετωπίζει προβλήματα στην εφαρμογή. Δείτε τις εξελίξεις στη Λευκορωσία, στη Ρωσία και στην Τουρκία.
Η ΕΕ έλαβε μια αυστηρή στάση για τις σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Λευκορωσία μετά από τις εκλογές του Αυγούστου 2020. Η ΕΕ επέβαλε κυρώσεις σε περισσότερους από 80 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου και του Λευκορώσου προέδρου Alexander Lukashenko, και ηγήθηκε της δράσης στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ και στον ΟΑΣΕ. Αλλά χρειάζεται να καθορίσει μια ξεκάθαρη πορεία μελλοντικής δράσης.
Αναφορικά με τη Ρωσία, η ΕΕ γνωρίζει τη σοβαρότητα της κρίσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα αλλά δεν έχει βρει πολλούς τρόπους να ασκήσει πιέσεις στο Κρεμλίνο να αλλάξει πορεία. Ως ένα πρακτικό βήμα, η ΕΕ θα πρέπει να υποστηρίξει τη ρωσική κοινωνία, με πιο εύκολη χορήγηση της βίζας και με υποτροφίες.
Αναφορικά με την Τουρκία, η ΕΕ έχει δηλώσει τη σημασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε μια χώρα που εξακολουθεί να διαπραγματεύεται επισήμως την ένταξή της, αλλά κατέστησε τα ανθρώπινα δικαιώματα μια χαμηλότερη προτεραιότητα σε σχέση με την αυξανόμενη γεωπολιτική ένταση αναφορικά με την Τουρκία και τη συνεργασία ΕΕ-Τουρκίας στη μετανάστευση.
Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της θα πρέπει να κάνουν περισσότερα για να διασφαλίσουν ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι μια συνεπής προτεραιότητα, όταν σταθμίζουν γεωπολιτικούς και άλλους παράγοντες οι οποίοι διαμορφώνουν τις αποφάσεις τους. Οι άνθρωποι που υφίστανται παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους ανά τον κόσμο, χρειάζονται τη στήριξη της Ευρώπης.|

Χρονιά εκλογών σε πολλές χώρες το 2021 – Αρκετές από αυτές μπορεί να έχουν επιπτώσεις στην κατεύθυνση που θα πάρει και η παγκόσμια οικονομία

Όλοι ελπίζουν ότι το 2021 θα βάλει τέλος σε έναν αρνητικό οικονομικό κύκλο, που πυροδοτήθηκε από την πανδημία και τα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπισή της, αλλά έχει τη βάση της στις βαθύτερες αντιφάσεις που διαπερνούν την παγκόσμια οικονομία.

Παναγιώτης Σωτήρης

Όμως, ταυτόχρονα, είναι και μια χρονιά εκλογικού κύκλου για πολλές χώρες. Εκλογών που επειδή θα έρθουν σε μια στιγμή που οι χώρες είτε θα αντιμετωπίζουν ακόμη την πανδημία ή θα βρίσκονται στην πρώτη φάση εξόδου από αυτή αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο πολιτικός αντίκτυπος θα μπορούσε να επηρεάσει και την οικονομία.

ΕΥΡΩΠΗ: ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ
ΜΕΤΑ-ΜΕΡΚΕΛ ΕΠΟΧΗΣ
Στην Ευρώπη, η χρονιά θα σηματοδοτηθεί από μια ιστορικών διαστάσεων αλλαγή: την έξοδο της Άνγκελα Μέρκελ από την ενεργό πολιτική μετά τις επερχόμενες γερμανικές εκλογές της 26ης Σεπτεμβρίου 2021.
Βέβαια, στην πραγματικότητα όλα δείχνουν ότι και σε αυτές τις εκλογές, θα είναι η δική της πολιτική παρουσία που θα τις καθορίσει. Παρά τα προβλήματα που υπάρχουν με το δεύτερο κύμα της πανδημίας, συμπεριλαμβανομένων και των καθυστερήσεων με τα εμβόλια, η Άνγκελα Μέρκελ κατάφερε να ανακτήσει τη δημοφιλία της, την ώρα που ήταν καθοριστική για το ξεπέρασμα διαφόρων εμποδίων και στο ευρωπαϊκό επίπεδο, ξεκινώντας από τη μεγάλη προσπάθεια να εγκριθεί το «Ταμείο Ανάκαμψης».
Κατάφερε επίσης να εκλεγεί ο εκλεκτός της Άρμιν Λάσετ στην ηγεσία της CDU, με σημαντικές πιθανότητες να είναι και ο υποψήφιος καγκελάριος, παρά την αυξημένη δημοσκοπική δημοφιλία του Μάρκους Σέντερ, ηγέτη του «αδελφού» κόμματος της Βαυαρίας CSU.
Οι δημοσκοπήσεις δίνουν ένα σαφές προβάδισμα στη CDU/CSU με δεύτερο κόμμα τους «Πράσινους», ανοίγοντας το δρόμο και για μια νέα «γεωμετρία» κυβερνητική.
Όλα αυτά παραπέμπουν σε μια συνθήκη, όπου μεγάλες αλλαγές στην οικονομική πολιτική της Γερμανίας μάλλον δε θα υπάρξουν, αν και η νέα κυβέρνηση θα κληθεί να αναμετρηθεί με την πρόκληση της ανάπτυξης τόσο στο γερμανικό όσο και στο ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η κατάρρευση του κυβερνητικού συνασπισμού στην Ολλανδία και η προοπτική εκλογών, επίσης δεν αναμένεται να σημάνουν κάποια σημαντική αλλαγή στην οικονομική πολιτική, καθώς είναι πιθανό ο Μάρκ Ρούτε και το Λαϊκό Κόμμα να διατηρήσουν σημαντικές δυνάμεις και άρα κεντρικό ρόλο και στην επόμενη κυβέρνηση, παρά τη φθορά από το σκάνδαλο με τα επιδόματα που πυροδότησε την παραίτησή του.
Στη Τσεχία, το κυβερνών κόμμα ΑΝΟ του μεγαλοεπιχειρηματία πρωθυπουργού Αντρέι Μπάρμπις δείχνει να διατηρεί την πρωτιά στις δημοσκοπήσεις, όμως αναμένεται στις εκλογές να καταγραφεί και η φθορά από τα προβλήματα στη διαχείριση της πανδημίας, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν πιο ωφελημένη τη συμμαχία ανάμεσα στους Πειρατές και το κόμμα των Δημάρχων και Ανεξαρτήτων, αλλά και το συνασπισμό των κεντροδεξιών κομμάτων SPOLU. Ωστόσο και εδώ δεν αναμένεται σημαντική αλλαγή στη βασική οικονομική πολιτική. Ούτε φαίνεται να υπάρχει κάποια διάθεση για την επιτάχυνση της διαδικασίας ένταξης στο ευρώ.
Στη Βουλγαρία, το κόμμα του πρωθυπουργού Μπορίσοφ προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τις βουλευτικές εκλογές της 28ης Μαρτίου, όμως υπάρχει αρκετά μεγάλη δυσαρέσκεια και πολλές κατηγορίες για διαφθορά. Στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει την υποστήριξη ενός εθνικιστικού κόμματος στο συνασπισμό του, ο Μπορίσοφ έχει σκληρύνει τη στάση του σε σχέση με την ενταξιακή προοπτική της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, επιμένοντας ότι δεν υπάρχει «μακεδονική» γλώσσα αλλά μόνο μια «βουλγαρική διάλεκτος». Η χώρα έχει το φθινόπωρο και προεδρικές εκλογές, με τον τωρινό πρόεδρο, το σοσιαλιστή Ρούμεν Ράντεφ, να δικαιούται επανεκλογής και ανοιχτό είναι το ερώτημα ποιος θα είναι ο αντίπαλός του.
Εάν υπάρχει μια παράμετρος αστάθειας στην Ευρώπη, αυτή είναι πρωτίστως η Ιταλία. Παρότι τα περισσότερα κόμματα θέλουν να αποφύγουν πρόωρες εκλογές, ιδίως με το δεδομένο ότι στον ορίζοντα υπάρχουν και οι προεδρικές εκλογές του 2022, που αρκετοί θα ήθελαν να γίνουν με τη σημερινή Βουλή, εντούτοις όλα θα κριθούν από το εάν θα σχηματιστεί τελικά κυβέρνηση. Σε κάθε περίπτωση, με δεδομένο το μέγεθος της ιταλικής οικονομίας (και του ιταλικού χρέους) το σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί η οικονομική πολιτική θα έχει ευρύτερο αντίκτυπο στην Ευρώπη, ιδίως όταν από διάφορες πλευρές υπάρχει πίεση για σύγκρουση με το περιοριστικό δημοσιονομικό πλαίσιο που θέλει η ΕΕ.

Η ΡΩΣΙΚΗ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ
Εκλογές έχει και η Ρωσία το 2021. Οι εκλογές αναμένεται να πραγματοποιηθούν μέχρι τις 19 Σεπτεμβρίου 2021. Ωστόσο, όλοι εκτιμούν ότι η «Ενωμένη Ρωσία», ο σχηματισμός που στηρίζει το Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν θα κερδίσει και πάλι τις εκλογές. Βέβαια, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τη δημοφιλία του σχηματισμού να έχει υποχωρήσει, με τους ψηφοφόρους, που πέρσι έδωσαν την έγκριση στις συνταγματικές αλλαγές που θα δίνουν δυνατότητα επανεκλογής στον Πούτιν, να μη συγχωρούν τις αλλαγές στο ασφαλιστικό του 2018 και την αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης. Προφανώς και η προεκλογική περίοδος θα δώσει δυνατότητα στην αντιπολίτευση να διαμαρτυρηθεί (εν μέρει το είδαμε και στις πρόσφατες διαδηλώσεις), όμως δύσκολα θα υπάρξει μια μεγάλη πολιτική ανατροπή.

H ΙΑΠΩΝΙΑ ΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ
ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑ-ΑΜΠΕ ΕΠΟΧΗΣ
Για την Ιαπωνία είναι επίσης χρονιά εκλογών. Η αποχώρηση του Άμπε από την πρωθυπουργία σήμανε ένα ιδιότυπο «τέλος εποχής», όμως δε σηματοδότησε αλλαγή οικονομικής πολιτικής. Το κυβερνών Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα δεν αναμένεται να χάσει την πρωτιά όποτε και εάν γίνουν οι εκλογές και το ενδιαφέρον μεταφέρεται, στο ποιες παράμετροι θα επηρεάσουν την εκλογική μάχη – από την πανδημία και το τι θα γίνει με τους Ολυμπιακούς Αγώνες μέχρι τις εσωτερικές μάχες εξουσίας στο ίδιο το κυβερνών κόμμα.
Όμως, δύσκολα θα αλλάξει η τρέχουσα χαλαρή νομισματική πολιτική (ας μην ξεχνάμε ότι η Ιαπωνία ήταν από τις πρώτες χώρες που κατέφυγε σε αυτό που καθιερώθηκε να αποκαλείται «ποσοτική χαλάρωση») και ο σχετικά μετριοπαθής ρυθμός εμπέδωσης μεταρρυθμίσεων, συνολικά αυτό που συνηθίσαμε να ονομάζουμε Abenomics.

ΤΑ ΑΝΟΙΧΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
ΓΙΑ ΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Εάν κάπου αναμένονται εκλογές που μπορεί να οδηγήσουν και σε αλλαγές ως προς την οικονομική πολιτική είναι στη Λατινική Αμερική. Κυρίως, επειδή εκεί οι επιπτώσεις (κοινωνικές και οικονομικές) από την πανδημία ήταν μεγάλες.
Αυτό δεν αφορά τόσο το Μεξικό όπου στις ομοσπονδιακές βουλευτικές εκλογές ο συνασπισμός που υποστηρίζει τον πρόεδρο Ομπραδόρ αναμένεται να κερδίσει και πάλι στις εκλογές – και όπου ούτως ή άλλως η έμφαση στην κοινωνική πολιτική συνδυαζόταν με τη δημοσιονομική πειθαρχία και την αξιοποίηση της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Ούτε αναμένεται μεγάλη αλλαγή οικονομικής πολιτικής στο Περού.
Όμως, σε χώρες όπως ο Ισημερινός, (ο σοσιαλιστής Αντρές Αράους και ο συντηρητικός Γκιγιέρμο Λάσο θα αναμετρηθούν στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών την 11η Απριλίου), με τον πρώτο να θέλει να αναδιαπραγματευτεί τη συμφωνία με το ΔΝΤ, στην Αργεντινή όπου στις εκλογές του Οκτωβρίου για την ανανέωση μεγάλου μέρος των νομοθετικών οργάνων αλλά και στη Χιλή, που είχε ένα μεγάλο κύκλο κοινωνικής αναταραχής το προηγούμενο διάστημα, είναι πιθανό να εκφραστεί πολύ περισσότερο η πίεση για εγκατάλειψη των πολιτικών λιτότητας.

Οπλισμένοι με ενός έτους δεδομένα για τον ιό SARS-CoV-2, το σίγουρο είναι πως οι άνθρωποι και όχι οι επιφάνειες πρέπει να μας απασχολούν. Οι περιπτώσεις πολλαπλών κρουσμάτων μετά από μία συνάθροιση συνήθως σε εσωτερικό χώρο, δύσκολα ερμηνεύεται μέσω των μολυσμένων επιφανειών, ενώ ξεκάθαρα καταδεικνύει την αερογενή οδό μετάδοσης.
Σε μια πρόσφατη δημοσίευση του περιοδικού Nature, σχολιάστηκε το κατά πόσο οι μολυσμένες επιφάνειες αποτελούν συχνή πηγή διασποράς του κορωνοϊού. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Πάνος Μαλανδράκης, Ιωάννης Ντάνασης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) (https://mdimop.gr/covid19/) συνοψίζουν τα δεδομένα αυτής της δημοσίευσης.
Στα τέλη του περασμένου Μαρτίου μία εργαστηριακή μελέτη έδειξε ότι ο SARS-CoV-2 μπορεί να παραμείνει σε πλαστικά και μεταλλικά αντικείμενα για μέρες, οδηγώντας έτσι στην οδηγία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το Μάιο για την απολύμανση των επιφανειών, ως μέτρο πρωτογενούς πρόληψης. Ο Goldman, ένας μικροβιολόγος από την ιατρική σχολή Rutgers New Jersey, επισήμανε σε ένα άρθρο του, ότι μάλλον οι μολυσμένες επιφάνειες μικρό ρόλο διαδραματίζουν στη μετάδοση του ιού.
Έτσι, καθώς συσσωρεύονταν όλο και περισσότερα δεδομένα κατά την πορεία της πανδημίας, καταδείχθηκε ότι κύριο μέσο μετάδοσης ήταν τα μεγάλα σταγονίδια που αποβάλλουν τα μολυσμένα άτομα και μικρότερα σωματίδια καθώς μιλάνε, βήχουν ή αναπνέουν, τα οποία εισπνέονται από τους ανθρώπους στον περίγυρο. Ενώ η μετάδοση από μία μολυσμένη επιφάνεια είναι πιθανή, έχει μικρότερο κίνδυνο συγκριτικά.
Όμως, είναι πιο εύκολο να απολυμανθούν οι επιφάνειες από το να βελτιωθεί ο εξαερισμός, ειδικά τους χειμερινούς μήνες. Μέχρι το τέλος του 2020 οι παγκόσμιες πωλήσεις των απολυμαντικών για επιφάνειες είχαν αυξηθεί κατά 30% από τον προηγούμενο χρόνο, φτάνοντας τα 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι ειδικοί θεωρούν λογική σύσταση το καλό πλύσιμο των χεριών, αλλά η υπερβολική απολύμανση των επιφανειών σπαταλά χρόνο και πόρους, που θα μπορούσαν να ξοδευτούν στον εξαερισμό και την εξυγίανση του εισπνεόμενου αέρα.
Η προγενέστερη ιατρική εμπειρία με τους μικροοργανισμούς στα νοσοκομειακά περιβάλλοντα, όπως ο MRSA (methicillin-resistant staphylococcus aureus), ο οποίος μπορεί να μεταδοθεί από ασθενή σε ασθενή μέσω ενός στηθοσκοπίου, οδήγησε στην αναζήτηση του κορωνοϊού στα δωμάτια των νοσοκομείων στην αρχή της πανδημίας και φάνηκε να βρίσκεται παντού. Το RNA του ιού μπορεί να βρεθεί τόσο σε αντικείμενα σε μονάδες υγείας όσο και σπίτια που βρισκόταν σε καραντίνα, ή μπάνια, και μάλιστα μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κρουαζιερόπλοιο Diamond Princess, όπου 17 μέρες μετά την εκκένωση του, όταν βρέθηκαν 712 επιβαίνοντες θετικοί στον κορωνοϊό, το RNA του ιού εντοπιζόταν ακόμη στις επιφάνειες των καμπινών.
Ωστόσο, διατυπώθηκε η θεωρία ότι το RNA αυτό είναι σαν το «πτώμα» του ιού και δεν είναι πραγματικά μεταδοτικό. Για να αποδειχθεί αυτό, διάφοροι ερευνητές χρησιμοποίησαν το RNA αυτό και μόλυναν κύτταρα σε εργαστηριακό περιβάλλον. Έτσι μία μελέτη έδειξε ότι ο ιός παρέμενε λοιμογόνος σε πλαστικές και μεταλλικές επιφάνειες για 6 ημέρες, σε χαρτονομίσματα για 3 ημέρες, στις χειρουργικές μάσκες τουλάχιστον για 7 ημέρες, στο δέρμα 4 ημέρες, ενώ στα ρούχα λιγότερο από 8 ώρες.
Ενώ τα δεδομένα αυτά συνηγορούν υπέρ της επιβίωσης του κορωνοϊού στις επιφάνειες, αυτό δε συνεπάγεται ότι οι άνθρωποι μολύνονται από επιφάνειες, όπως το χερούλι μίας πόρτας. Και αυτό, γιατί οι μελέτες αυτές της επιβίωσης του ιού, όχι μόνο χρησιμοποιούν μεγάλες ποσότητες του ιού αλλά και ειδικές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, διευρύνοντας έτσι το χάσμα μεταξύ πειραματικών και πραγματικών συνθηκών ακόμα περισσότερο.
Σε μία μελέτη του Assuta Ashod πανεπιστημιακού νοσοκομείου στο Ισραήλ, όπου προσπάθησαν οι ερευνητές να εντοπίσουν ζωντανό τον ιό στα πράγματα ασθενών και στα έπιπλα σε μονάδες απομόνωσης και ξενοδοχεία καραντίνας, τα μισά δείγματα από τα νοσοκομεία και το ένα τρίτο των ξενοδοχείων ήταν θετικά, αλλά δεν ήταν ικανά να μολύνουν κύτταρα.
Το 1987 ερευνητές του πανεπιστημίου του Wisconsin-Madison έβαλαν υγιή άτομα να παίξουν χαρτιά στον ίδιο χώρο με άτομα μολυσμένα με ρινοϊό. Όταν τα υγιή άτομα είχαν περιορισμένα τα χέρια τους, ώστε να μη μπορούν να αγγίζουν το πρόσωπο τους ή να ακουμπούν τις επιφάνειες, οι μισοί νόσησαν.
Ένα παρόμοιο νούμερο μη περιορισμένων εθελοντών νόσησε. Όταν δόθηκαν σε υγιείς εθελοντές μάρκες και χαρτιά τα οποία είχαν χρησιμοποιηθεί και στα οποία είχαν βήξει ασθενείς με ρινοϊό, και τους ώθησαν να ακουμπούν τη μύτη και τα μάτια τους όσο παίζουν χαρτιά, κανείς δε νόσησε. Αυτά τα πειράματα έδωσαν ισχυρό έρεισμα στη θεωρία, ότι οι ρινοϊοί μεταδίδονται αερογενώς, αλλά τέτοια πειράματα θα ήταν ανήθικα για τον SARS-CoV-2, λόγω της φονικής δυναμικής του ιού.
Σε μία μελέτη που διενεργήθηκε από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο στο Tufts University στη Μασαχουσέτη, οι ερευνητές έπαιρναν καθημερινά δείγματα από εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους, προκειμένου να ανιχνεύσουν το γενετικό υλικό του ιού. Με βάση τα επίπεδα RNA του ιού και το πόσο συχνά οι άνθρωποι άγγιζαν τις επιφάνειες αυτές, υπολόγισαν τον κίνδυνο λοίμωξης από μολυσμένη επιφάνεια σε λιγότερο από 5 ανά 10.000, δηλαδή είναι εφικτή αλλά σπάνια.
Αυτό ίσως εξηγεί, γιατί τα πρώτα μέτρα που λήφθηκαν για να ελέγξουν την πανδημία, που ήταν κυρίως η απολύμανση των επιφανειών, ήταν ελάχιστα αποτελεσματικά, ενώ οι κοινωνικές αποστάσεις, ο περιορισμός των ταξιδιών και τα Lockdown ήταν πολύ πιο αποδοτικά.
Όλες αυτές οι πληροφορίες οδηγούν σε συγχυτικά στατιστικά δεδομένα, σχετικά με τα μοτίβα μετάδοσης του νέου ιού, κάτι που είναι απαραίτητο να διερευνηθεί περισσότερο. Το πλύσιμο των χεριών παραμένει σημαντικό, αλλά πρώτιστο ρόλο παίζει η βελτίωση του εξαερισμού και ο καθαρισμός του αέρα. Παρά τα περιορισμένα δεδομένα για τη μετάδοση μέσω επιφανειών, η λογικοφανής και πιθανή αυτή οδός οδηγεί τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στο να προτείνει τεχνικές απολύμανσης ως μέσο πρόληψης.
Καταληκτικά ο Goldman αναφέρει, ότι ενώ φοράει πάντα μάσκα όταν βγαίνει από το σπίτι, δε λαμβάνει κάποιο ειδικό μέτρο προφύλαξης για να μη μολυνθεί από κάποια μολυσμένη επιφάνεια, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «προστατεύουμε τον εαυτό μας πλένοντας τα χέρια μας, και αυτό ισχύει με ή χωρίς πανδημία».