Στις 28 Οκτωβρίου, ανήμερα της 80ης επετείου του «ΟΧΙ», ο συντηρητικός γερουσιαστής ελληνικής καταγωγής, Λεωνίδας Χουσάκος, κατέθεσε πρόταση αναγνώρισης ως ανεξάρτητης περιοχή το Ναγκόρνο-Καραμπάχ ή Αρτσάκη/Αρτσάκχ από τον Καναδά, καθώς και εμπάργκο εξαγωγής όπλων στην Τουρκία.
Υπενθυμίζουμε, ότι πρόσφατα ο καναδός υπουργός Εξωτερικών κ. Champagne έχει άρει όλες τις εξαγωγές οπλισμού προς την Τουρκία.
Ο γερουσιαστής σημείωσε, ότι σε κάθε εκεχειρία που συμφωνήθηκε στις 10, 18 και 26 Οκτωβρίου, το Αζερμπαϊτζάν υποστηριζόμενο από την Τουρκία επιτίθεται σε αμάχους χάρις στην καναδική τεχνολογία «εύρεση και πιστοποίηση στόχων» που διαθέτουν τα τουρκικά Drones, καταπατώντας τους διεθνείς νόμους που θα έπρεπε να ακολουθεί ως μέλος του ΝΑΤΟ. Ο γερουσιαστής αναρωτιέται πως έφθασε η καναδική τεχνολογία στους Τούρκους, εφόσον υπήρχε εμπάργκο τον Οκτώβριο του 2019 και τον Απρίλιο 2020.
Υπενθύμισε δε τις επεκτατικές προθέσεις του Τούρκου προέδρου που έχει στη μεσόγειο, στα βαλκάνια και στη μέση ανατολή. «Η αδιαφορία του δυτικού κόσμου καθώς και του Καναδά, ωθεί τα σχέδια του Ερντογάν», είπε. «Το είδαμε με τη μετατροπή της «ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ» σε τζαμί και τελευταίως με την καταπάτηση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας και της Κύπρου», πρόσθεσε.
Σημειώνουμε πως η περιοχή Ναγκόρνο – Καραμπάχ δεν έχει αναγνωριστεί από κανένα κράτος – μέλος του ΟΗΕ.
Αν περάσει η πρόταση του γερουσιαστή Χουσάκου, ο Καναδάς θα είναι η πρώτη χώρα του ΟΗΕ που θα αναγνωρίσει το Ναγκόρνο – Καραμπάχ ή Αρτσάκη/Αρτσάκχ. Για να σταματήσουν όμως οι διαμάχες Αρμενίων και Αζέρων, χρειάζεται εξωτερική παρέμβαση…
Ο Μακρόν έναντι του Ερντογάν και το Βερολίνο προ των ευθυνών του
Η ανάκληση του Γάλλου Πρέσβη από την Άγκυρα μετά από την ad hominem επίθεση του Τούρκου Προέδρου στον Πρόεδρο Μακρόν, είναι μία ακραία διπλωματική αντίδραση αλλά μάλλον απολύτως δικαιολογημένη.
Γράφει ο Κώστας Υφαντής [Kαθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο]
Αν και οι εν θερμώ σχολιασμοί σπάνια έχουν την αξιοπιστία που έχει μια στιβαρή ανάλυση με κάποια απόσταση από τα γεγονότα, η αχαρακτήριστη ρητορική του Προέδρου Ερντογάν και η εύλογη απάντηση του Παρισιού με την υποβάθμιση της Γαλλικής διπλωματικής εκπροσώπησης, δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι οι Γαλλο-Τουρκικές σχέσεις εισέρχονται ταχύτατα σε μία φάση απροκάλυπτης εχθρότητας. Τρεις σύντομες παρατηρήσεις χωρίς να μπορεί κανείς να προβλέψει πως θα εξελιχθούν τα γεγονότα: ΠΡΩΤΟΝ, το καθεστώς Ερντογάν δείχνει να έχει επιλέξει το δρόμο της ρήξης με όποιον παράγοντα αρνείται να «συμμεριστεί» τα τουρκικές εθνικές προτιμήσεις και στέκεται απέναντι στις τουρκικές περιφερειακές φιλοδοξίες και αυταπάτες μεγάλης δύναμης. Η Γαλλία ήταν και είναι προφανής στόχος, από τη στιγμή που έγκαιρα ο Πρόεδρος Μακρόν έχει αρνηθεί να «κατευνάσει» την Τουρκική επιθετικότητα. Σε αυτή τη λογική, ο Τούρκος Πρόεδρος με την ανιστόρητη επιδίωξή του να αναλάβει το ρόλο του υπερασπιστή και ηγέτη του Σουνιτικού κόσμου – όπως έκανε και το 2009 στο Νταβός απέναντι στον Σιμόν Πέρεζ – επιλέγει εχθρούς, που πιστεύει ότι τον κάνουν δημοφιλή στο μέσο Μουσουλμάνο. ΔΕΥΤΕΡΟΝ, το Παρίσι και ο Πρόεδρος Μακρόν επιβεβαιώνει ότι είναι ο μόνος πραγματικά στρατηγικός παίκτης, σε μία συγκυρία που κρίνονται πολλά στη Μεσόγειο και ο μόνος που μπορεί να σηκώσει το βάρος μιας αποφασιστικής Ευρωπαϊκής αντίδρασης στις προ-νεωτερικές απειλές ακραίων, ριζοσπαστικοποιημένων κοινοτήτων, εντός και κυρίως εκτός της Ευρώπης. ΤΡΙΤΟΝ, η Γαλλο-τουρκική διελκυστίνδα φέρνει το Βερολίνο αντιμέτωπο με μια πραγματικότητα από την οποία δε μπορεί πλέον να ξεφύγει: Η σημερινή άρχουσα ελίτ στην Άγκυρα δεν εμπνέει καμία εμπιστοσύνη και ολοένα και περισσότερο συνιστά απειλή για τη σταθερότητα και την ενότητα της Ευρώπης. Η Γερμανία δε μπορεί πλέον να αποδράσει από τις ευθύνες της. Το δίλημμα δεν είναι να μη χαθεί η Τουρκία για την Ευρώπη και τραυματιστούν τα Ευρωπαϊκά οικονομικά συμφέροντα μερικών δισεκατομμυρίων – που επί της ουσίας δεν είναι ούτε 0,5% του Ευρωπαϊκού ΑΕΠ – αλλά να μη χαθεί η Ευρώπη. Αν το Βερολίνο εξακολουθεί να μην αντιλαμβάνεται την Ιστορία και δε συμπαραταχθεί, χωρίς την παραμικρή αμφιθυμία, με το Παρίσι, το τέλος του Ευρωπαϊκού εγχειρήματος δε θα είναι ένα απίθανο σενάριο. Για την Ελλάδα και την ελληνική εξωτερική πολιτική, η υποστήριξη της Γαλλίας δεν είναι απλώς αυτονόητη αλλά η βέλτιστη για τα Ευρωπαϊκά και Ελληνικά συμφέροντα επιλογή. Οι όποιες – ίσως δικαιολογημένες σε κάποιο βαθμό – επιφυλάξεις για την αναβάθμιση των σχέσεων με τη Γαλλία στο υψηλότερο στρατηγικό επίπεδο, θα πρέπει να επαναξιολογηθούν άμεσα.
The current issue of the Greek Canadian News “Ta NEA” volume 14-40 published October 30th 2020. Covering news from Greece, local news, politics, sports and other newsworthy events. (Click on the image to read the paper.)
Greek Canadian News: Ta NEA October 30th, 2020. Volume 14 Number 40
Σε λίγες μέρες ο Ελληνισμός εορτάζει την 80η επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940. Ήταν μια μέρα που η Ελλάδα – μια μικρή σε πληθυσμό χώρα αλλά μεγάλη σε θάρρος, πατριωτισμό και ιδανικά – είπε ΟΧΙ στο πέρασμα των στρατευμάτων του δικτάτορα Μουσολίνι. Αν και πρακτικά το ξέχασαν οι λεγόμενοι σύμμαχοί μας, η επιμονή για την Ελευθερία των Ελλήνων, ανάγκασε τον Χίτλερ να «σώσει» το σύμμαχό του Μουσολίνι από το «ΑΕΡΑ» των Ελλήνων μαχητών, στέλνοντας δυνάμεις να υποδουλώσουν την Ελλάδα. Αυτό καθυστέρησε τις επιχειρήσεις στο ρωσικό έδαφος, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να πολεμήσει εκεί αργότερα, σε άθλιες καιρικές συνθήκες, όπου βούλιαζαν τα τανκς στη λάσπη και στο πυκνό χιόνι. Φυσικά, ας μην ξεχάσουμε και την πανωλεθρία και τον αποδεκατισμό του σώματος αλεξιπτωτιστών από τη λεβεντιά των Κρητικών το Μάιο του ‘41. Η ΓΕΝΝΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ‘40 Παράδειγμα προς μίμηση έγινε η γενναιότητα των Ελλήνων. Γνωστό είναι το ιστορικό ρητό που ανέφερε ο Τσώρτσιλ: «Μέχρι τώρα λέγαμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες. Τώρα θα λέμε: ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥΝ ΣΑΝ ΕΛΛΗΝΕΣ»! Επιπλέον, ομολόγησε σε λόγο που εκφώνησε στο BBC, ότι η στάση των Ελλήνων στον πόλεμο ήταν καθοριστικός παράγοντας για τη νίκη! Επίσης, ας μην ξεχνάμε ότι ο ίδιος ο Χίτλερ δήλωσε στις 4 Μαΐου 1941 τα εξής: «Χάριν της ιστορικής αλήθειας οφείλω να πω ότι μόνον οι Έλληνες απ’ όλους τους αντιπάλους οι οποίοι με αντιμετώπισαν, πολέμησαν με παράτολμο θάρρος και ύψιστη περιφρόνηση προς το θάνατο»! Ο δε Στάλιν στις 31 Ιανουαρίου 1943 από το ραδιοφωνικό σταθμό της Μόσχας, ανέφερε: «Ευγνωμονώ τον Ελληνικό Λαό, του οποίου η αντίσταση έκρινε το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο»! Ο πρόεδρος των Η.Π.Α. Φράνκλιν Ρούσβελτ, στο λόγο του στις 10 Ιουνίου 1943, είπε: «Όταν όλος ο κόσμος είχε χάσει κάθε ελπίδα, ο Ελληνικός λαός τόλμησε να αμφισβητήσει το αήττητο του γερμανικού τέρατος αντιτάσσοντας το υπερήφανο πνεύμα της ελευθερίας». Υπενθυμίζω επίσης, ότι η Ελλάδα αντιστάθηκε 219 ημέρες έναντι των στρατευμάτων του Χίτλερ, ενώ χώρες όπως η Γαλλία που ήταν και υπερδύναμη μόλις 43 ημέρες! Ανέκδοτο θα παραμείνει στην ιστορία η παράδοση του στέμματος από το βασιλιά της Δανίας στο μοτοσικλετιστή που μετέφερε την αίτηση του Χίτλερ για υποταγή. Η γενναιότητα όμως των Ελλήνων του ‘40 και αργότερα της κατοχής, έστειλε στο θάνατο το 10% του πληθυσμού της χώρας, ήτοι πάνω από 750.000. Ναι. Σε ποσοστό η Ελλάδα, είχε τα περισσότερα θύματα, σε σχέση άλλων χωρών που είχαν περίπου 2% απώλειες του πληθυσμού τους, όπως η Σοβιετική Ένωση και η Γαλλία. 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2020… Αυτή θα είναι μια κρίσιμη ημέρα, που η Τουρκία θα δοκιμάσει τη σημερινή Ελλάδα, αν είναι έτοιμη να ξαναπεί «ΟΧΙ» στην καταπάτηση των εδαφών της. Είναι λοιπόν κάπως παράδοξο, ότι 80 χρόνια μετά, ορισμένοι νεοέλληνες είναι έτοιμοι να παραδώσουν την Ελλάδα μας στη γειτόνισσα Τουρκία, που στην πραγματικότητα είναι ο τραμπούκος της περιοχής. Σημειωτέων ότι, ενώ οι Έλληνες ήταν στο πλευρό των συμμάχων και έχυναν το αίμα τους, η Τουρκία ήταν ο δορυφόρος του Χίτλερ καθ’ όλη τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, και μόνο την τελευταία μέρα αφού τελείωσε ο πόλεμος, κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία. Αυτό θα πει γενναιότητα… Αλλά ας πάμε πίσω σε αυτούς τους ορισμένους νεοέλληνες. Πρόκειται για καθηγητές, διανοούμενους κ.λπ. … που εδρεύουν σ’ έναν οργανισμό με την ονομασία ΕΛΙΑΜΕΠ. Να προσθέσουμε εδώ, ότι ο οργανισμός παίρνει θέση κατά όλων των Εθνικών μας Θεμάτων. Φαίνεται πως οι χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει – ως επί το πλείστων από γερμανικές πηγές – τον «προτρέπουν» να προωθεί αυτά τα πιστεύω. Με λίγα λόγια, μου θυμίζει τους δωσίλογους της κατοχής που ζούσαν με χρυσά κουτάλια, προσπαθώντας να πείσουν τους Έλληνες να συνθηκολογήσουν με τους Χιτλερικούς. ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΟΙ ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ ΦΟΡΟΥΝ ΑΚΡΙΒΑ ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ… Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», το μέλος του συμβουλίου του ΕΛΙΑΜΕΠ και καθηγητής στο πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Νίκος Μαραντζίδης, καλεί την Ελλάδα να «φινλανδοποιηθεί» οικειοθελώς, δηλαδή να δώσει τα πάντα στην Τουρκία και να σταματήσει να έχει ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική. Μάλιστα, βάζει στο ίδιο καλάθι τη… μεταγραφή του ποδοσφαιριστή Πέλκα από τον ΠΑΟΚ στην Τουρκική Φενέρμπαχτσέ, ώστε να «αφοσιωθεί» στην εσωτερική πολιτική: «Οι δυτικοί αντιμετωπίζουν «ψυχρά» την Τουρκία ως μια σοβαρή δύναμη και μεγάλη αγορά. Εμείς γιατί δεν προσπαθούμε να κάνουμε το ίδιο; Γιατί πρέπει να έχουμε εθνική στρατηγική το ψυχόδραμα;». Θα ήθελα να ξέρω, αν αυτός ο καθηγητής και οι όμοιοι του, καθώς και τα στελέχη του κόμματος των «ΠΡΑΣΙΝΩΝ» που θέλουν τερματισμό στις αμυντικές δαπάνες, αν ποτέ έχουν σκεφτεί ότι εδώ και 200 χρόνια, αν δεν πολεμούσαν οι Έλληνες για την ανεξαρτησία τους, τι γλώσσα θα μιλούσαν σήμερα όλοι αυτοί – προδότες του 21ου αιώνα! Τότε ποιος ο λόγος να εορτάσουμε τα 200 χρόνια της Εθνικής μας Εορτής στις 25 Μαρτίου 1821; Μήπως οι κύριοι αυτοί θέλουν να γιορτάσουν την πρώτη μέρα της νέας κατοχής μας από τους Τούρκους; Αν αυτό πράγματι ισχύει… κύριοι, στη μαλλιαρή λέγεται ΕΣΧΑΤΗ ΠΡΟΔΟΣΙΑ! Εύχομαι ο πρώην Γενικός Διευθυντής του ΕΛΙΑΜΕΠ, Θάνος Ντόκος, που είναι ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού Μητσοτάκη, και αποτελεί ουσιαστικά τη «ραχοκοκαλιά» της σκέψης της εξωτερικής πολιτικής της ελληνικής κυβέρνησης, να είναι πιο πατριώτης από τους πρώην συναδέλφους του καθηγητές και να μην ωθήσει τον Έλληνα πρωθυπουργό να αφήσει την Ελλάδα στις τουρκικές ορέξεις του Ερντογάν. Αν και οι τελευταίες θέσεις που έχει πάρει η Ελληνική κυβέρνηση δείχνει ότι οδεύει στα βήματα αυτών που υπερασπίστηκαν τα Ελληνικά εδάφη. Ζήτω η Ελλάδα! Ζήτω οι Υπερασπιστές της Ήρωες! Ζήτω το Ελληνικό Έθνος!
Δέκα πράγματα που ίσως δε γνωρίζετε για τον πόλεμο του ’40
Όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος συνελήφθησαν αμέσως 1000 κατάσκοποι των Ιταλών τους οποίους γνώριζε το καθεστώς Μεταξά. Το μεγαλύτερο δίκτυο το είχαν στην Πελοπόννησο.
Η εντολή που είχε ο στρατηγός Κατσιμήτρος ήταν να πολεμήσει υποχωρώντας, αφήνοντας να καταληφθούν ακόμα και τα Γιάννενα. Ο αγώνας για την άμυνα θα δινόταν μέχρις εσχάτων στη Θεσσαλία-Αιτωλοακαρνανία. Ο στρατηγός Κατσιμήτρος θεώρησε την εντολή λανθασμένη και εξέδωσε εντολή για άμυνα μέχρι τελικής πτώσεως στα δυσπρόσιτα για τους Ιταλούς βουνά της Πίνδου.
Μία από τις επιτυχίες του καθεστώτος του Μεταξά ήταν η μυστική επιστράτευση που έγινε πολύ πριν την 28η Οκτωβρίου. Σημαντικός αριθμός του στρατού είχε συγκεντρωθεί στα σύνορα με την Αλβανία, όπου έγιναν διακριτικά στρατιωτικές ασκήσεις και αναγνώριση εδάφους.
Ο «μακαρονάς και δειλός Ιταλός» είναι ένας μύθος που γέννησε η σάτιρα της εποχής. Οι Ιταλοί πολέμησαν με επιμονή, σε αρκετές περιπτώσεις έδειξαν γενναιότητα και γι’ αυτό είχαν μεγάλες απώλειες.
Όταν έγινε γενική επιστράτευση, οι άνδρες είχαν 5 μέρες για να παρουσιαστούν. Σχεδόν όλοι παρουσιάστηκαν την πρώτη μέρα.
Ένα πλήθος από διάσημους και «παιδιά καλών οικογενειών» έβαλε μέσο για να πάρει μετάθεση στην πρώτη γραμμή του πυρός. Ανάμεσά τους οι ακαδημαϊκοί Αλέκος Λιδωρίκης, Σπύρος Μελάς. Οι Οδυσσέας Ελύτης, Νικηφόρος Βρεττάκος, Άγγελος Τερζάκης, Νίκος Καββαδίας, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, Γεώργιος Ράλλης, Χαρίλαος Φλωράκης.
Ο Μεταξάς αν και φιλογερμανός, είχε αποφασίσει ότι θα συνταχθεί με τη Βρετανία, γιατί είχε διαγνώσει ότι αυτόν τον πόλεμο ο άξονας θα τον χάσει και η Ελλάδα ως ναυτική χώρα έπρεπε να συνταχθεί με τη ναυτική δύναμη της εποχής.
Οι Ιταλοί κατάσκοποι έστελναν αναφορές στο Μουσολίνι ότι η Ελλάδα είναι ανέτοιμη για πόλεμο και θα είναι μια εύκολη νίκη. Ο Μουσολίνι προγραμμάτιζε να παρελάσει στην Αθήνα πάνω σε λευκό άλογο σε 15 μέρες.
Ο Γκράτσι ήταν από αυτούς που έδινε σωστές πληροφορίες για την ετοιμότητα των Ελλήνων. Γνώρισε τον Μεταξά από το 1917 και αγνοούσε πότε θα κηρυχθεί ο πόλεμος. Δεν ανήκε στο φασιστικό κόμμα και δεν υποστήριζε τη φασιστική ιδεολογία.
Όταν οι Ιταλοί αποφάσισαν τη μεγάλη αντεπίθεση την άνοιξη του ’41 ο Μουσολίνι βρέθηκε στο μέτωπο για να τονώσει και να εκβιάσει ψυχολογικά τους στρατηγούς που είχε αντικαταστήσει. Ήταν ο μοναδικός από του ηγέτες Β΄ ΠΠ που βρέθηκε τόσο κοντά στην πρώτη γραμμή. Στην Ιταλία οι αντίπαλοί του μετά τον πόλεμο τον κατηγόρησαν, ότι ο πόλεμος χάθηκε γιατί όλοι οι στρατηγοί ήταν ρουσφετολογικές επιλογές και ανίκανοι να κερδίσουν τον πόλεμο. Σε αυτό είχαν δίκιο. Τα κριτήριά του ήταν πάντοτε υποκειμενικά.
Σε λίγες μέρες θα γιορτάσουμε τα 80 χρόνια της ένδοξης σελίδας του ηρωικού Έπους. Όμως, η φετινή επέτειος της 28ης Οκτωβρίου, δε θα μοιάζει με καμία από τις προηγούμενες. Για πρώτη φορά, χωρίς στρατιωτική και μαθητική παρέλαση θα γιορτάσει η Ελλάδα το ιστορικό ΟΧΙ, αφού όλες οι εκδηλώσεις ακυρώθηκαν. Στιγμές όπως αυτές με τους εύζωνες της προεδρικής φρουράς, τα στελέχη των ειδικών δυνάμεων να παρελαύνουν στη λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου της Θεσσαλονίκης και τις στρατιωτικές μπάντες να παιανίζουν τον Εθνικό Ύμνο, δε θα επαναληφθούν φέτος. Ανάλογη αναμένεται να είναι η εικόνα με εκείνη της 25ης Μαρτίου, οπότε είχαν ακυρωθεί και πάλι οι παρελάσεις, καθώς η χώρα ήταν σε λοκ-ντάουν. Κυβέρνηση και λοιμωξιολόγοι εκτιμούν πως η ματαίωση των παρελάσεων είναι επιβεβλημένη, καθώς σε διαφορετική περίπτωση ο συνωστισμός θα ήταν αδύνατον να ελεγχθεί και ως εκ τούτου και η διασπορά του κορωνοϊού. Στο Μόντρεαλ, όπως γνωρίζουμε, οι παρελάσεις με τις μαθητικές επιδείξεις της 28ης Οκτωβρίου έχουν καταργηθεί μετά τη διάλυση της Ομοσπονδίας Γονέων και Κηδεμόνων. Έκτοτε, η μοναδική παρέλαση πραγματοποιείται στο Τορόντο. Ογδόντα χρόνια πέρασαν και η εθνική μας κυριαρχία απειλείται και πάλι. Οι Τουρκικές προκλήσεις, οι παραβιάσεις και οι απειλές, αποτελούν μέρος της καθημερινότητας των Ελλήνων. Επικίνδυνες εξελίξεις, που θα πρέπει να προβληματίσουν τους πάντες. Τον ελληνικό λαό, την κυβέρνηση, τα κόμματα της αντιπολίτευσης και όσους έχουν ρόλο και λόγο στην Ελλάδα. Δε μπορεί κανείς παρά να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, για την πορεία που έχει πάρει η χώρα και κυρίως για τις εγκληματικές αμέλειες των κυβερνήσεων, που φέρουν ακέραιη την ευθύνη. Δεν υπάρχει έλληνας πολίτης που να αισθάνεται ασφαλής, βέβαιος για τη ζωή του, σίγουρος για ότι δε θα έχει εκπλήξεις στο μέλλον. Η πατρίδα κινδυνεύει και δυστυχώς δεν υπάρχουν στηρίγματα. Μόνο εκβιασμοί και πιέσεις, ένας ανίκανος πολιτικός κόσμος και τα ευχολόγια των «εταίρων». Δεν υπάρχουν πλέον Βενιζέληδες και Μεταξάδες, ούτε Κολοκοτρώνηδες και Καραϊσκάκηδες. Η Ελλάδα βρίσκεται στο έλεος των «συμμάχων» με τους Τούρκους να χτυπούν τύμπανα πολέμου… Η πατρίδα κινδυνεύει, γιατί με συμβιβασμένους κυβερνήτες γίνεται πράξη το όραμα κάποιων ξένων παραγόντων που τη θέλουν τεμαχισμένη γεωγραφικά, ανύπαρκτη ιστορικά, υποταγμένη στην ξενοκρατία και στα μνημόνιά της… Η πατρίδα κινδυνεύει, γιατί έπαψε πια να γεννά γνήσιους πατριώτες. Ιστορία χιλιάδων ετών την κατέστρεψαν μέσα σε μερικές δεκαετίες ουτιδανοί και ανθέλληνες προδότες… Η ανοχή έχει πάρει κυρίαρχη θέση απέναντι στις εξελίξεις που μας πλησιάζουν ραγδαία και απειλούν να μας αφανίσουν ως λαό και ως έθνος… Μπροστά σ’ αυτή την επερχόμενη λαίλαπα, δε θα πρέπει να ξεχνάμε τα λόγια του μεγάλου Έλληνα κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια: «Η νίκη θα είναι δική μας, αν βασιλεύσι εις την ακαρδίαν μας μόνο το αίσθημα το ελληνικό. Ο φιλήκοος των ξένων είναι προδότης…». Τιμή και δόξα στους ήρωες που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα!
«Η Τουρκία φαντασιώνεται αυτοκρατορικές πρακτικές με επιθετικές δράσεις, από τη Συρία μέχρι τη Λιβύη, από τη Σομαλία μέχρι την Κύπρο, από το Αιγαίο μέχρι τον Καύκασο. Πότε ζωγραφίζοντας αυθαίρετους χάρτες, πότε υπογράφοντας άκυρα μνημόνια και πότε ψηφίζοντας έωλους εσωτερικούς νόμους, για θέματα τα οποία ρυθμίζονται με διεθνείς κανόνες», τόνισε ο έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην αρχή της δήλωσής του, στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη και τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στην Τριμερή Σύνοδο μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου. «Κυρίως όμως, συνοδεύοντας όλα αυτά με απανωτές μονομερείς προκλήσεις πλαισιωμένες από μια ακραία, επιθετική -συχνά- ρητορική. Συμφωνήσαμε ότι αυτή η συμπεριφορά κατάφορα παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και υπονομεύει την περιφερειακή ασφάλεια, για την οποία και οι τρεις χώρες εργαζόμαστε σκληρά», συνέχισε ο πρωθυπουργός. «Είναι μια συμπεριφορά η οποία συχνά, και αυτό είναι ιδιαίτερα αισθητό εδώ στην Κύπρο, προσβάλει αποφάσεις του συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αλλά και την ΕΕ. Μια συμπεριφορά, που δημιουργεί προβλήματα στη βορειοατλαντική συμμαχία και είναι μια συμπεριφορά που έρχεται απέναντι σε ρητές θέσεις σημαντικών χωρών, των ΗΠΑ, της Ρωσίας, του Αραβικού κόσμου, όλων των γειτονικών χωρών», συμπλήρωσε. Σχετικά με τη Λιβύη, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι «το παράνομο μνημόνιο της Άγκυρας με τη διοίκηση της Τρίπολης για την οριοθέτηση ανύπαρκτων κοινών θαλασσίων ζωνών, αποδεικνύεται τώρα ότι βάθυνε τελικά τη Λιβυκή κρίση. Ενώ η μεταφορά Σύρων μισθοφόρων διασπείρει τρομοκρατικούς πυρήνες στη βόρειο Αφρική, απειλώντας την ίδια την ασφάλεια της Ευρώπης και υπονομεύει τελικά την κοινή μας προσπάθεια, που είναι η εξάρθρωση της τρομοκρατίας από όπου και αν αυτή προέρχεται». «Η θέση μας σχετικά με τη Λιβύη όπως αποτυπώθηκε στη συνάντησή μας είναι σαφής: Πολική λύση μπορεί να προέλθει μόνο από τους Λίβυους δίχως την παρουσία ξένων στην επικράτειά τους», τόνισε στη συνέχεια και υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συνεισφέρει σε μια ειρηνική επόμενη ημέρα στη Λιβύη. Στο σημείο αυτό, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη σταθερή και αταλάντευτη στήριξη της Ελλάδας στα δίκαια της Κύπρου. «Η τουρκική επιθετικότητα κατά της Κυπριακής δημοκρατίας, όχι μόνο συνεχίζεται με την αποστολή σκαφών εντός της ΑΟΖ της αλλά δυστυχώς κλιμακώνεται και μέσα από εμπρηστικές πρωτοβουλίες, όπως αυτή στο παραλιακό μέτωπο της περίκλειστης Αμμοχώστου. Ανοίγοντας ακόμη μια πληγή στην κατεχόμενη πλευρά του νησιού, αγνοώντας ψηφίσματα του ΟΗΕ για το θέμα και τελικά ναρκοθετώντας το δρόμο για μια δίκαιη λύση του Κυπριακού», ανέφερε. «Ύστερα από μια εντατική περίοδο προσπαθειών για την επανέναρξη διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, με αποκλειστικό θέμα την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, μια πρωτοβουλία που πολλοί την ανέμεναν, δυστυχώς η Άγκυρα επέλεξε και πάλι την παραβατικότητα. Και αντί για πρόσκληση επαφών, δρομολόγησε την πρόκληση των πολεμικών σκαφών. Αντί του διαλόγου των λύσεων προτίμησε το μονόλογο των αμφισβητήσεων. Και αντί για γόνιμες συζητήσεις, προβάλει παράνομες απαιτήσεις. Δίκαιο όμως παράγουν μόνο οι δίκαιες πράξεις. Στο ίδιο διάστημα, η Αθήνα υπέγραψε και κύρωσε δύο νόμιμες συμφωνίες οριοθέτησης ζωνών με την Ιταλία και την Αίγυπτο» τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Στο σημείο αυτό, είπε ότι η Αθήνα μετατρέπει τη διπλωματία σε δικό της όπλο και ζητά τη μη πώληση στρατιωτικού υλικού στην Τουρκία. «Η σύνοδος καταδεικνύει πως η συνεργασία μας διέπεται από αλληλοσεβασμό αλλά & από στρατηγική συναντίληψη για τα οφέλη που αποφέρει. Η συνεργασία μας δε στρέφεται εναντίον κανενός», τόνισε από την πλευρά του ο κ. Αναστασιάδης. Σύμφωνα με τον κ. Αναστασιάδη, στην Τριμερή Σύνοδο εξετάστηκαν τρόποι «περαιτέρω επέκτασης των συμπράξεών μας» και επαναβεβαιώθηκε η σημασία δημιουργίας του ηλεκτρικού δικτύου Euro-Africa Interconnector. Στη συνέχεια ο κ. Αναστασιάδης χαιρέτησε την απόφαση για εγκαθίδρυση (εντός του 2020) μιας μόνιμης γραμματείας της τριμερούς μας συνεργασίας, με έδρα τη Λευκωσία. Αναφερόμενος στην Αίγυπτο, σημείωσε ότι αποτελεί παράγοντα ανακοπής των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη, όπως αναγνωρίζει και η ΕΕ. Σχετικά με την Τουρκία είπε ότι «με μια σειρά εκνόμων ενεργειών κλιμακώνει τις εντάσεις & διευρύνει την αστάθεια. Οι 3 χώρες καταδικάζουν τις παράνομες ενέργειες στην Αμμόχωστο, καλώντας την Τουρκία να σεβαστεί τα ψηφίσματα των ΗΕ». Τέλος, δήλωσε ότι στη Σύνοδο «τονίσαμε τη σημασία του σεβασμού των θαλάσσιων ορίων με βάση το διεθνές δίκαιο και όχι την ερμηνεία κάθε χώρας». Από την πλευρά του, ο Αιγύπτιος πρόεδρος είπε ότι η συνεργασία των τριών χωρών έχει, μεταξύ άλλων, στόχο την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. «Σήμερα διεξήχθησαν εποικοδομητικές συζητήσεις, ιδιαίτερα για τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου», σημείωσε και τόνισε ότι η Αίγυπτος ουδέποτε χρησιμοποίησε το μεταναστευτικό για να εκμεταλλευτεί τους ευρωπαίους εταίρους και να αποκομίσει οικονομικά ή πολιτικά οφέλη. |
Οι φιλελεύθεροι κέρδισαν την πρόκληση που έκαναν στα άλλα κόμματα. Έδειξαν ότι ήταν αποφασισμένοι να πάνε για εκλογές, αν περνούσε η πρόταση των συντηρητικών για δημιουργία επιτροπής έρευνας για την υπόθεση WE CHARITY και ότι άλλα συμβόλαια χορηγήθηκαν εν ονόματι της πανδημίας.
Συγκεκριμένα, η πρόταση της Τετάρτης 21 Οκτωβρίου καταρρίφτηκε με 180 «όχι» και 146 «ναι».
Για την κυβέρνηση Trudeau, η πρόταση αυτή ήταν σα μομφή προς αυτήν, με αποτέλεσμα τη διεξαγωγή εκλογών.
Πράγμα που ειλικρινά κανένα κόμμα δε θα ήθελε να γίνει, προπαντός το Νεοδημοκρατικό που βρίσκεται σε άθλια οικονομική κατάσταση. Την ίδια στιγμή, οι διοργανωτές του κόμματος είναι απασχολημένοι με τις επαρχιακές εκλογές της Βρετανικής Κολομβίας, ενώ οι σύμμαχοι του στα εργατικά συνδικάτα απολαμβάνουν τα οικονομικά βοηθήματα της κυβέρνησης.
Από την πλευρά τους, οι Φιλελεύθεροι έχουν σκοπό να πάνε σε εκλογές, εφόσον παρουσιάσουν το πόρισμα της διαχείρισης της πανδημίας αλλά πριν τη κατάθεση του Επιτρόπου Ηθικής για την υπόθεση WE CHARITY.
ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΓΥΡΟΣ
Όμως, τη Δευτέρα 26/10, καλούνται και πάλι οι βουλευτές να ψηφίσουν νέα πρόταση που έχει καταθέσει ο νεοεκλεγμένος ηγέτης των συντηρητικών, ErinO‘Toole. Αυτή τη φορά η πρόταση καλεί την επιτροπή του Υπουργείου Υγείας, όπως προβεί σε μελέτη «της κατάστασης κινδύνου που θα αντιμετωπίσουν οι Καναδοί πολίτες στο δεύτερο κύμα του COVID-19». Τα 16 σημεία της πρότασης επιβάλλουν στην κυβέρνηση να παρουσιάσει όλα τα κυβερνητικά έγγραφα, αλληλογραφία κ.λπ.… συμπεριλαμβανομένου και αυτή του γραφείου του πρωθυπουργού, της Υπηρεσίας Υγείας Καναδά και της Δημόσιας Υπηρεσίας Υγείας. Επίσης, σύμφωνα με την πρόταση, η διορία προσκόμισης εγγράφων είναι μόνο 15 ημέρες.
Άγνωστο είναι αν και αυτή την πρόταση η κυβέρνηση θα την αντιμετωπίσει ως μομφή.
Άγνωστο επίσης είναι, αν πάλι ο ηγέτης του Νεοδημοκρατικού κόμματος Jagmeet Singh,υποστηρίξει την ψήφο της κυβέρνησης των φιλελευθέρων.
Τέλος, στις 10 σφυγμομετρήσεις των τελευταίων 30 ημερών, ως μέσον όρο, οι φιλελεύθεροι έχουν το 36,4% προτίμησης με πιθανότητα 47% κυβέρνηση πλειοψηφίας, οι συντηρητικοί 30,5% με πιθανότητα 8% κυβέρνηση πλειοψηφίας, το NDP 17,9%, το BLOC 6,9%, ενώ 5,8% έχουν οι GREEN και 2,4% τα υπόλοιπα κόμματα.
Με Ε.Ε. και ΝΑΤΟ να σφυρίζουν αδιάφορα μπροστά στη διαρκώς κλιμακούμενη προκλητικότητα της Τουρκίας, η ελληνική κυβέρνηση ή θα εμπλακεί ή θα γονατίσει…
Σε μία σχετικά πρόσφατη κινηματογραφική περιπέτεια, ο Κέβιν Κόστνερ υποδυόμενος έναν ετοιμοθάνατο πράκτορα της CIA, έχει περιθώριο 72 ωρών να δολοφονήσει έναν αρχιτρομοκράτη. Στο… βαριετέ, πάλι, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εταίροι της Ελλάδας είναι λιγότερο ευφάνταστοι και περισσότερο γαλαντόμοι: έδωσαν την Πέμπτη 15/10 άλλη μία διορία στο «σουλτάνο» Ερντογάν, αυτή τη φορά 6 ημερών, να νεκραναστήσει τις ελπίδες του ελληνοτουρκικού διαλόγου, τον οποίο «δολοφονεί» κατά συρροή…
Γράφει ο Νίκος Τσαγκατάκης
Τι λέει, λοιπόν, το νέο «σενάριο»; Σύμφωνα με τους επικεφαλής της γαλλικής και της γερμανικής διπλωματίας, η Τουρκία κρατάει στα χέρια της ένα τελεσίγραφο στο οποίο της δίνεται ένα περιθώριο μέχρι την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου – δηλαδή, μέχρι την ημέρα που λήγει η παράνομη NAVTEX που «εγκλωβίζει» το Καστελόριζο – να σταματήσει τις προκλητικές ενέργειες στην ανατολική Μεσόγειο. Και μετά, τι; «Πρέπει να περιμένουμε για να δούμε αν υπάρξει πρόοδος και μετά θα δούμε ποια στάση θα πρέπει να υιοθετηθεί από την Ε.Ε.», ήταν η απάντηση που δόθηκε την Πέμπτη 15/10 διά στόματος του Γερμανού ΥΠ.ΕΞ., Χάικο Μάας. Όπερ μεθερμηνευόμενο, να περιμένει η Αθήνα (σ.σ. και η Λευκωσία που συχνά την «ξεχνάμε»), αν ο Τούρκος Μανωλιός θα βάλει τη στολή παραλλαγής αλλιώς…
ΣΕ ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΘΕΣΗ ΑΠΟ Ο,ΤΙ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Εξετάζοντας τα ρεαλιστικά δεδομένα και όχι αναμένοντας το σουρεαλιστικό ενδεχόμενο μίας βιώσιμης αποκλιμάκωσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μία κατάσταση πολύ πιο αναβαθμισμένης ποιοτικά τουρκικής επιθετικότητας, από αυτήν που αντιμετώπιζε το καλοκαίρι. Δε χρειάζεται άλλη απόδειξη, παρά μόνο αυτή που αποτυπώθηκε ανάγλυφα σε ένα εξαιρετικό γράφημα της «Καθημερινής» πριν από λίγες ημέρες: στο δεύτερο δεκαήμερο του Αυγούστου το «Ορούτς Ρέις» ξεκίνησε την προκλητική «κρουαζιέρα» του σε απόσταση περίπου 110 ναυτικών μιλίων από το Καστελόριζο. Έκτοτε, με κάθε νέα navtex που έβγαζε η Άγκυρα, το ερευνητικό σκάφος με την ημισέληνο όλο και πλησίαζε το ελληνικό ακριτικό νησί, φτάνοντας στο σημείο το «Ορούτς Ρέις» να πλέει πια σε μία δεσμευμένη από την Τουρκία θαλάσσια περιοχή, που το βόρειο άκρο της απέχει πλέον 6,5 ν.μ. από το νησιωτικό σύμπλεγμα του Καστελόριζου (Μεγίστη, Στρογγύλη, Ρω).
ΚΑΡΟΤΟ ΟΙ ΣΥΜΜΑΧΟΙ, ΓΚΑΦΕΣ ΕΜΕΙΣ… Από όποια οπτική κι αν ιδωθεί η κρίση στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, δεν αλλοιώνει την ουσία ότι η τουρκική προκλητικότητα δεν ορρωδεί προ ουδενός. Και τελικά λίγη –πρακτική– σημασία έχει η στάση που θα κρατήσουν οι εταίροι και σύμμαχοι της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Αντιθέτως, έχει μεγαλύτερη αξία να παρθεί η απόφαση και να σταλεί το σχετικό μήνυμα, ότι η χώρα μας δε μπορεί να συνεχίσει να φοράει την ποδιά του καλού και υπάκουου μαθητή που υπομένει το μπούλινγκ του νταή της γειτονιάς. Πολλώ δε μάλλον, δε μπορεί η ελληνική διπλωματία να βαφτίζει το ψάρι κρέας και να περιμένει ότι με αλλοπρόσαλλες πολιτικές επιλογές θα «ημερέψει», εκτός από την Τουρκία, και τις εσωτερικές αντιδράσεις που αναμφίβολα γεννά η στρατηγική της αναμονής και του κατευνασμού. Και τέτοιες επιλογές είναι υπαρκτές, όσο κι αν από το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για το αντίθετο. Θυμίζετε ότι, με το που ξεκίνησε η ελληνοτουρκική κρίση τον Αύγουστο, υπήρξε ένα αλαλούμ δηλώσεων για το αν το «Ορούτς Ρέις» έκανε ή δεν έκανε έρευνες. Είχε ακουστεί μέχρι και ο (κωμικός) εφησυχασμός, ότι το τουρκικό ερευνητικό σκάφος πόντισε μεν τα καλώδιά του στην ελληνική υφαλοκρηπίδα αλλά γεωλογικά στοιχεία δεν κατάφερε να συλλέξει, διότι οι μηχανές των πολεμικών πλοίων που είχαν συνωστιστεί στην περιοχή έκαναν πολύ θόρυβο!!! Η συνέχεια είναι γνωστή: ο μέχρι εκείνη τη στιγμή σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Κυριάκου Μητσοτάκη, αντιναύαρχος ε.α., Αλέξανδρος Διακόπουλος, δήλωσε σε τηλεοπτική εμφάνισή του ότι «δεν υπάρχει ολίγον έγκυος» και ότι το «Ορούτς Ρέις», «έχει κάνει έρευνες, για να μην κοροϊδευόμαστε». Αποτέλεσμα όλων αυτών των παλινωδιών, ήταν να χάσει ο αντιναύαρχος τη θέση του συμβούλου και μόλις πριν από λίγα 24ωρα να προαχθεί ως αντικαταστάτης του, ο μέχρι πρότινος αναπληρωτής σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος. Σε όσους έχουν ασθενή μνήμη, θυμίζετε ότι πρόκειται για το διδάκτορα Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών, που το Φεβρουάριο του 2020 παραχώρησε συνέντευξη στην κυπριακή εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος», μιλώντας υποθετικά μεν, ξεκάθαρα δε, για συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο. «Εφόσον ανακαλυφθούν σημαντικά κοιτάσματα στο Αιγαίο ή (το πιο πιθανόν) στην Ανατολική Μεσόγειο, εφόσον το κοίτασμα εκτείνεται στις θαλάσσιες ζώνες και των δύο χωρών (περίπτωση Κατάρ-Ιράν), εφόσον η ποσότητα, η τιμή και οι τάσεις απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα, επιτρέψουν την εμπορική εκμετάλλευση του κοιτάσματος και, τέλος, εφόσον η Ελλάδα αποφασίσει ότι αυτό τη συμφέρει, τότε θα μπορούσε να διαπραγματευθεί μια συμφωνία συνεκμετάλλευσης με ποσοστά που θα καθοριστούν σύμφωνα με τα συμφωνημένα θαλάσσια σύνορα», ήταν η ακριβής διατύπωσή του.
ΤΟ (ΨΕΥΤΟ) ΔΙΛΗΜΜΑ Ευχής έργον θα ήταν ο κατάλογος με τις ανορθογραφίες που θολώνουν το εθνικό μήνυμα να περιοριζόταν στα παραπάνω. Δυστυχώς όμως υπήρξε και συνέχεια: 1] Η παντελώς λανθασμένη –εκ του αποτελέσματος– εκτίμηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, μετά το πέρας της προηγούμενης Συνόδου Κορυφής ότι «οι κυρώσεις (σ.σ. κατά της Τουρκίας) δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά η απειλή της κύρωσης είναι αυτή η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή συμπεριφοράς». 2] Η… επιτελικών διαστάσεων διπλωματική γκάφα του υπουργού Επικρατείας, Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος ερωτώμενος για τις «κόκκινες γραμμές» της Ελλάδας τις προσδιόρισε στα όρια των εθνικών χωρικών υδάτων, δηλαδή στα 6 ναυτικά μίλια, ρίχνοντας έτσι νερό (προφανώς άθελά του αλλά όχι συγχωρητέα) στο μύλο των γερακιών της Άγκυρας, ότι έξω από τα 6 μίλια μπορούν να κάνουν ό,τι τους «καπνίσει». Το θέμα, όμως, είναι να μη λένε ό,τι τους καπνίσει και στην κυβέρνηση. Διότι έτσι φέρνουν πιο κοντά αυτό που θέλουν να αποφύγουν, δηλαδή τη στρατιωτική αναμέτρηση. Εν κατακλείδι, ας καταλάβουν οι όψιμοι πασιφιστές, απ’ όπου κι αν προέρχονται, ότι το πραγματικό δίλημμα στις σχέσεις μας με την Τουρκία δεν είναι το «διπλωματία ή πόλεμος», αλλά το αν θα αμυνθούμε αποτελεσματικά ή θα το βάλουμε στα πόδια, μπροστά στην ευθεία προσβολή των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων μας. Το παραπάνω συμπέρασμα δυστυχώς, μας φέρνει στη μνήμη τη ρήση του πάλαι ποτέ μεγαλοσχήμονος πολιτικού Πάνου Καμμένου, που ειρωνευόμενος τη Ν.Δ. εκστόμισε την απρεπή φράση «στα τέσσερα». Μήπως ο τίτλος που ταιριάζει στα διαδραματιζόμενα είναι: «Πόλεμος ή στα τέσσερα;». Μεγάλο το δίλημμα, όχι μόνο για τον Κυριάκο, αλλά για όλους μας…
Η ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου στις 18 Οκτωβρίου του 1981, ανέτρεψε τη μονοκρατορία της συντηρητικής παράταξης, που με μικρά διαλείμματα κυβέρνησε τη χώρα για δεκαετίες, από το 1934. Και μόνο αυτό το γεγονός, αποτελεί μέγα δημοκρατικό επίτευγμα. Στην οκταετία 1981-88 συντελέστηκε μια ριζική αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των λιγότερο προνομιούχων τάξεων.
Η ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου στις 18 Οκτωβρίου του 1981, ανέτρεψε τη μονοκρατορία της συντηρητικής παράταξης, που με μικρά διαλείμματα κυβέρνησε τη χώρα για δεκαετίες, από το 1934. Και μόνο αυτό το γεγονός, αποτελεί μέγα δημοκρατικό επίτευγμα. Στην οκταετία 1981-88 συντελέστηκε μια ριζική αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των λιγότερο προνομιούχων τάξεων.
Γράφει ο Κωστής Κατσανέβας*
Κατευθυνόμενοι ή παραπλανημένοι κονδυλοφόροι υποστηρίζουν επίμονα ότι, τα δημόσια ελλείμματα απογειώθηκαν σ΄ αυτήν την οκταετία. Πρόκειται για τεράστιο ψέμα. Όπως έχουμε και παλαιότερα παρουσιάσει στις φιλόξενες στήλες του SLpress, σύμφωνα με το IMFWorldEconomicOutlookDatabase 2019και παρόμοια στοιχεία της Eurostat, στην πρώτη περίοδο της διακυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου (18/10/1981 – 23/11/1989), το χρέος αυξήθηκε συνολικά κατά 33,14%, με μέση ετήσια αύξηση κατά 4,14%.
Στη δεύτερη περίοδο της διακυβέρνησής του (13/10/1993 – 22/01/1996), αυξήθηκε συνολικά κατά 1,05%, με μέση ετήσια αύξηση κατά 0,34%. Αντίθετα, στην περίοδο 1989 – 1993 όπου κυριάρχησε η ΝΔ, σε λιγότερο δηλαδή, από τέσσερα χρόνια, το χρέος αυξήθηκε κατά 40,47% με ετήσιο μέσο όρο κατά 9,04%, εκτινάσσοντάς το στο 100,2% του ΑΕΠ.
Στην περίοδο μετά την κρίση του 2008 και μέχρι σήμερα, η αντίστοιχη αύξηση ήταν 49,89% και ετήσιο μέσο όρο 5%. Κοντολογίς, σε έντεκα χρόνια συνολικής διακυβέρνησης της χώρας από τον Ανδρέα Παπανδρέου, το χρέος αυξήθηκε κατά 33% και ετησίως +3,1%, έναντι πολύ υψηλότερης μέσης ετήσιας αύξησής του, σε άλλες περιόδους μέσα και έξω από την ευρωζώνη.
Αλλά ας δούμε και μια ιδιαίτερη έγκυρη και αδιαφιλονίκητη ανατροπή του μύθου για τις ευθύνες της περιόδου 1981-1988, από το αποκαλυπτικό σύγγραμμα του «πρύτανη» των οικονομικών αναλυτών και κάθε άλλο παρά φίλο-Ανδρεϊκού, Νίκου Νικολάου και είναι το «Πρόσωπα της Οικονομίας, Εκδόσεις Λιβάνη, 2008», το οποίο συνέγραψε ύστερα από ενδελεχή σχετική έρευνα.
Αντιγράφω σχετικά εκτεταμένα αλλά σημαντικά αποσπάσματα από τις σελίδες 121-125, χωρίς δική μου παρέμβαση:
ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΙ ΑΥΞΗΣΕΙΣ
«…Ο Ανδρέας, τις τελευταίες ημέρες του Δεκεμβρίου του ’81, έβαλε τον υπουργό Εργασίας κ. Απόστολο Κακλαμάνη να εξαγγείλει από τηλεοράσεως, αυξήσεις στους κατώτερους μισθούς και ημερομίσθια μέχρι 60% και διπλασιασμό των κατώτατων συντάξεων του ΙΚΑ, του Δημοσίου, του ΟΓΑ, ΤΕΒΕ κ.λπ. Επρόκειτο για έναν κοινωνικό σεισμό που δεν είχε το προηγούμενό του στην ιστορία της χώρας, καθώς ο Ανδρέας πραγματοποίησε με τα μέτρα αυτά μια βίαιη ανακατανομή εισοδήματος, υπέρ των μη προνομιούχων της χώρας.
Εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες, αγρότες κ.λπ. έφαγαν για πρώτη φορά «γλυκό ψωμί» στη σκληρή ζωή τους. Να γιατί, λοιπόν, η πρόσφατη μεγάλη έρευνα της κοινής γνώμης για τη μεταπολιτευτική περίοδο 1974-2007 που για λογαριασμό της «Καθημερινής» διεξήγαγε η εταιρεία PublicIssue, ανέδειξε τον Ανδρέα Παπανδρέου και την πρώτη του θητεία (’81-’85) ως την καλύτερη για τη χώρα! («Καθημερινή» 12.12.2007).
Οι μεγάλες μισθολογικές αναπροσαρμογές της τάξεως του 60% αφορούσαν τα απαράδεκτα χαμηλά επίπεδα των κατώτατων μισθών – ημερομισθίων, με τα οποία αμείβονταν το 10-15% του 1,5 εκατομμυρίου των εργατοϋπαλλήλων της χώρας. Επρόκειτο για μεροκάματα 400-500 δρχ. και για μισθούς 12.000 δρχ. το μήνα. Τα μέτρα αυτά τα επεξεργάσθηκαν κρυφά από το οικονομικό επιτελείο, ο Απόστολος Κακλαμάνης, υπουργός Εργασίας και ο τότε γαμπρός τού Ανδρέα και διοικητής του ΟΑΕΔ Θόδωρος Κατσανέβας, υπό την καθημερινή εποπτεία βέβαια του Ανδρέα.
Εκτός από τις μεγάλες αυξήσεις, ελήφθησαν και τα εξής φιλεργατικά μέτρα: -Η πενθήμερη εργασία την εβδομάδα. -Η εργάσιμη εβδομάδα των 40 ωρών. -Η ετήσια άδεια των 4 εβδομάδων. -Θεσπίστηκαν φορολογικές ελαφρύνσεις για τους μισθωτούς και αυξήθηκαν τα οικογενειακά επιδόματα κατά 100%. -Μπήκε φραγμός στις ομαδικές απολύσεις. -Θεσμοθετήθηκε η 135 Διεθνής Σύμβαση Εργασίας και καθιερώθηκαν οι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας εργασίας».
ΣΩΣΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Παρ’ ότι και εγώ τότε σαν οικονομικός συντάκτης της «Καθημερινής» καταστροφολόγησα αρκετά, τώρα, ύστερα από τόσα χρόνια, ανασκοπώντας χωρίς φανατισμό τις τότε εξελίξεις, πρέπει να παραδεχθώ ότι η πολιτική του Ανδρέα ήταν σωστή… Το ότι τότε δεν έγινε ανατροπή της οικονομικής ισορροπίας, προκύπτει σαφώς από τις μακροοικονομικές σειρές που έχει επεξεργαστεί για την ελληνική οικονομία η Eurostat.
Σύμφωνα με την οποία, ο μέσος όρος των πραγματικών αυξήσεων σε μισθούς και ημερομίσθια που ήταν 6,9% κατ’ έτος στη δεκαετία 1961-1970 και 3,9% στη δεκαετία 1971-1980, μειώθηκε κατά 1,5% το 1981 και αυξήθηκε κατά 5,3% το 1982. Αυτή ήταν όλη και όλη η δήθεν τερατώδης αύξηση του κόστους, για την οποία διαμαρτύρονταν οικονομολόγοι επιτελείς του Ανδρέα και οι επιχειρηματίες.
Και αυτό συνέβη, γιατί οι μεγάλες αυξήσεις που δόθηκαν στα κατώτατα όρια δεν επεκτάθηκαν στις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις… Ένα άλλο επιχείρημα κατά των αυξήσεων που και αυτό είναι έωλο, είναι ότι εξαιτίας αυτών, καταχρεώθηκε δήθεν η χώρα και αυξήθηκε το δημόσιο χρέος.
Το ΠΑΣΟΚ όντως πήρε το δημόσιο χρέος στο 29,7% του ΑΕΠ το 1981 και το ανέβασε στο 72% το 1989, ο υπέρ-διπλασιασμός όμως αυτός δεν οφείλεται στις αυξήσεις που πήραν οι 150.000 χαμηλόμισθοι, οι οποίες άλλωστε απορροφήθηκαν από τις τιμές των προϊόντων, αλλά στις αθρόες προσλήψεις στο δημόσιο τομέα και τις σπατάλες στις ΔΕΚΟ.
Άλλωστε, όταν στη διετία 86-87 ήλθε η λιτότητα του σταθεροποιητικού προγράμματος του Σημίτη (μείωση της μέσης πραγματικής αμοιβής των μισθωτών 8,5% το 1986 και 5,1% το 1987), οι αυξήσεις που είχαν πάρει οι χαμηλόμισθοι λειτούργησαν σαν ανάχωμα προστασίας, για να μην επιστρέψουν στη μιζέρια του κοινωνικού περιθωρίου…».
ΘΕΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ
Η περίοδος της οκταετίας 1981-88, έχει κριθεί ως θετική στην ιστορική μνήμη του ελληνικού λαού, όπως δείχνουν οι σχετικές δημοσκοπήσεις, παρ’ όλη τη συστηματική κατεδάφισή της από την πλειοψηφία των ΜΜΕ. Βέβαια, έγιναν αρκετά λάθη. Η «έκρηξη» της δημοκρατίας απασφάλισε συνδικαλιστικές υπερβολές.
Προνομιακές συντάξεις σε μικρές ηλικίες υγιών ατόμων, επιχειρηματικές και αγροτικές επιδοτήσεις χωρίς έλεγχο, καταστάσεις ατιμωρησίας στο δημόσιο ήταν και είναι κατακριτέες. Όμως, το τελικό ισοζύγιο είναι αναμφίβολα θετικό για τη χώρα και πολύ θετικό για τις λιγότερο προνομιούχες τάξεις.
Στην εποχή αυτή, υπήρχε πίστη και όραμα για το χτίσιμο μιας καλύτερης Ελλάδας και οραματική εντιμότητα στις δράσεις της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτικών στελεχών, σε αντίθεση με ότι έγινε αργότερα. Ήταν η εποχή όπου η Ελλάδα ακολούθησε μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική προς όφελος της χώρας.
Καθιερώθηκε το ενιαίο αμυντικό δόγμα Ελλάδας – Κύπρου και ακυρώθηκε η επιθετικότητα της Τουρκίας, με αμυντική θωράκιση και συμμαχίες, σε υψηλό αλλά και σε περιφερειακό επίπεδο και ειδικότερα με τη Συρία και τη Βουλγαρία. Καταργήθηκε το αστυνομικό κράτος, τα ΤΕΑ, οι φάκελοι και τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων. Απαγορεύθηκαν με νόμο τα βασανιστήρια και κατοχυρώθηκαν τα ατομικά, συλλογικά και συνδικαλιστικά δικαιώματα.
Προωθήθηκε η εθνική συμφιλίωση, καταργήθηκαν οι γιορτές του μίσους, αναγνωρίσθηκε η Εθνική Αντίσταση, επαναπατρίστηκαν οι πολιτικοί πρόσφυγες, συνταξιοδοτήθηκαν οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης. Θεσμοθετήθηκε η ψήφος στα 18 και η ψήφος για τους μετανάστες και τους ναυτικούς. Εκσυγχρονίστηκε το οικογενειακό δίκαιο, καταργήθηκε ο θεσμός της προίκας. Καθιερώθηκε ο πολιτικός γάμος, αυξήθηκε η άδεια μητρότητας από 12 σε 14 εβδομάδες, θεσπίστηκε η Διεθνής Σύμβαση 103 για την προστασία της μητρότητας κ.λπ.
ΕΣΥ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ
Στην οκταετία αυτή δημιουργήθηκε το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) και θεσπίστηκε ένα ισχυρό κράτος πρόνοιας. Κατασκευάστηκαν πολλά νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, θεραπευτήρια χρόνιων και ψυχικών παθήσεων κ.λπ. Ιδρύθηκε ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκου (ΕΟΦ) και λήφθηκαν μέτρα για την εξυγίανση του φαρμακευτικού κυκλώματος με την καθιέρωση για πρώτη φορά τότε, της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης (με το υδατογραφημένο κουπόνι στις συσκευασίες των φαρμάκων) από το ΙΚΑ, που επεκτάθηκε σε όλη την Ελλάδα.
Καθιερώθηκε η επικουρική σύνταξη για όλους τους εργαζόμενους, η χορήγηση της σύνταξης γινόταν μέσα σε 1-2 μήνες το αργότερο. Επεκτάθηκε η παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης από το ΙΚΑ και σε ασφαλισμένους άλλων ταμείων, ΤΕΒΕ, ΤΣΑ, κ.λπ. Συνταξιοδοτήθηκαν οι ανασφάλιστοι υπερήλικες, θεσμοθετήθηκε η διαδοχική ασφάλιση, αναγνωρίσθηκε η στρατιωτική θητεία ως συντάξιμος χρόνος και δημιουργήθηκαν τα ΚΑΠΗ.
Θεσπίστηκε η υποχρεωτική πρόσληψη ΑΜΕΑ στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Διευρύνθηκαν και αυξήθηκαν οι αναπηρικές παροχές και τα επιδόματα. Καθιερώθηκαν εκτεταμένα προγράμματα απασχόλησης και εκπαίδευσης αναπήρων, περιθωριακών ομάδων κλπ. Καθιερώθηκε η δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για τους αγρότες, αυξήθηκε σημαντικά η σύνταξή τους. Θεσπίστηκε η αυτοτελής σύνταξη, το επίδομα εγκυμοσύνης και τοκετού για την αγρότισσα.
Καθιερώθηκε η γονική άδεια και για τους δύο γονείς, χορηγήθηκαν για πρώτη φορά οικογενειακά επιδόματα σε ανύπαντρες μητέρες, σε γυναίκες στρατιωτών ή φυλακισμένων, σε ορφανά παιδιά, σε οικογένειες παλιννοστούντων ομογενών. Θεσπίστηκε η άδεια των 4 εβδομάδων, η εργάσιμη εβδομάδα των πέντε ημερών και των 40 ωρών, αυξήθηκαν κατακόρυφα τα οικογενειακά επιδόματα, η άδεια μητρότητας και η γονική άδεια.
Καθιερώθηκαν προγράμματα κοινωνικού τουρισμού, αυξήθηκαν τα στεγαστικά δάνεια και διευρύνθηκε το έργο του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας. Θεσπίστηκαν αναπτυξιακοί νόμοι με τους οποίους ενισχύθηκαν οι παραγωγικές επενδύσεις και η καταναλωτική στροφή στα ελληνικά προϊόντα. Καταπολεμήθηκε η ανεργία με πολλαπλά μέτρα, καθιερώθηκαν για πρώτη φορά προγράμματα επιδοτούμενης απασχόλησης, ιδρύθηκαν πολλά γραφεία εργασίας του ΟΑΕΔ, αναβαθμίστηκε εκ βάθρων η επαγγελματική εκπαίδευση και ο επαγγελματικός προσανατολισμός.
ΕΠΟΧΗ «ΑΛΛΑΓΗΣ»
Όπως πολλοί αγαπούν ένα τραγούδι αλλά συχνά δε θυμούνται το δημιουργό τους, έτσι συμβαίνει και με τα επιτεύγματα αυτά και πολλά περισσότερα στην περίοδο της οκταετίας. Της εποχής της «Αλλαγής», που είχε ως κεντρικό της στόχο την αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των λιγότερο προνομιούχων, την εξύψωση της κοινωνικής δικαιοσύνης, των δημοκρατικών διαδικασιών και της εθνικής ανεξαρτησίας.
Η συστηματική επιχείρηση απαξίωσής της γίνεται από τους έχοντες και κατέχοντες, γιατί αυτοί είναι οι χαμένοι εκείνης της περιόδου. Δε θέλουν να επαναληφθεί κάτι αντίστοιχο, γι αυτό και καταστροφολογούν με ψέματα για τα δήθεν χρέη που μας φόρτωσε η διακυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, τα οποία διαψεύδονται από τα επίσημα στοιχεία. Οι μεσαίες και μικρομεσαίες τάξεις, οι λιγότερο προνομιούχοι, η πλειοψηφία του ελληνικού λαού και η χώρα, ήταν οι κερδισμένοι. Και αυτό δύσκολα μπορεί να παραγνωριστεί.
*Ο Κωστής Κατσανέβας έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα MSc στη συμπεριφορική οικονομική από το CityUniversity του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και πτυχίο (Β.Α.) από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο (Καναδάς). Είναι υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς και υπεύθυνος ερευνών σε μεγάλη εταιρεία του τραπεζοασφαλιστικού κλάδου.
Παρά τις δημοσκοπήσεις που δίνουν στον Μπάιντεν διψήφια (!) διαφορά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει πιθανότητες να κερδίσει. Για να το κάνει χρειάζεται να καταφέρει να πείσει τους Αμερικανούς ότι ο κορωνοϊός δεν υπάρχει πια. Εγκληματικό, αλλά χρειάζεται να πείσει μόνο μερικούς. Οι αριθμοί δεν είναι εντελώς εναντίον του…
Τρεις εβδομάδες. Ούτε καν τόσες. Όταν δημοσιεύτηκαν την Τρίτη 13/10 οι τελευταίες δημοσκοπήσεις υπέρ του Τζο Μπάιντεν απέμεναν ως τις κάλπες της 3ης Νοεμβρίου 504 ώρες, οι οποίες όλο και λιγόστευαν. Μαζί τους λιγοστεύει και ο πολιτικός χρόνος του Ντόναλντ Τραμπ να γυρίσει το παιχνίδι στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές. Κι όμως, παρότι ο υποψήφιος των Δημοκρατικών βρέθηκε να απολαμβάνει μια διψήφια διαφορά –ο μέσος όρος όλων των εθνικών δημοσκοπήσεων έφθασε στο 10,4% (52,3% έναντι 41,9%)– ο πρόεδρος των ΗΠΑ δικαιούταν να λέει ότι έχει ελπίδες για επανεκλογή.
Κατ’ αρχάς τα βασικά. Τα παναμερικανικά ποσοστά δεν έχουν σημασία. Ή μάλλον έχουν, αλλά όχι τόση όση πιστεύουμε εμείς οι Ευρωπαίοι που έχουμε συνηθίσει σε άλλα, αναλογικότερα εκλογικά συστήματα. Στις ΗΠΑ, για να εκλεγείς πρόεδρος πρέπει να βρεις 270 εκλέκτορες, τους οποίους δίνει ανάλογα με τον πληθυσμό της η κάθε πολιτεία σε αυτόν που λαμβάνει τοπικά το μεγαλύτερο ποσοστό (εξαίρεση οι περιφέρειες της Νεμπράσκα, που όμως είναι αμελητέες και δεν κρίνουν κάτι – παραδοσιακά άλλωστε ψηφίζουν Ρεπουμπλικάνους).
Το 2016 η Χίλαρι Κλίντον πήρε συνολικά σχεδόν 3 εκατ. ψήφους περισσότερες (62.984.828 Αμερικανοί ψήφισαν τον Τραμπ και 65.853.514 την Κλίντον), όμως ήταν ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που πήγε στο Λευκό Οίκο με τη χαρακτηριστική μάλιστα άνεση που του παρείχαν οι 304 εκλέκτορες. Τι συνέβη; Ο Τραμπ κέρδισε εκείνες τις συγκεκριμένες πολιτείες που έπρεπε για να εκλεγεί πρόεδρος. Το ίδιο πρέπει να κάνει και τώρα, όπως πρέπει να κάνει και ο Μπάιντεν, ασχέτως αν οι δημοσκόποι πιθανολογούν ακόμα και Δημοκρατικό landlside.
Ένας από τους αναλυτές που πρέπει κανείς να παρακολουθεί στις αμερικανικές εκλογές είναι ο Νέιτ Σίλβερ. Ένας 40άρης νερντ της στατιστικολογίας που ειδικεύεται στο μπέιζμπολ και στις εκλογές. Έγινε διάσημος το 2008, όταν προέβλεψε το αποτέλεσμα στις 49 από τις 50 πολιτείες (εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα) και γιγάντωσε τη φήμη του τέσσερα χρόνια αργότερα (επανεκλογή Ομπάμα) όταν προέβλεψε σωστά το αποτέλεσμα και στις 50 πολιτείες, καθώς και στην Περιφέρεια της Κολούμπια. Ο τρόπος του είναι ένα μείγμα γκάλοπ και δημογραφικών στοιχείων. Τον κατηγορούν ότι το 2016 απέτυχε να διαβλέψει το κύμα που έφερε τον Τραμπ στην εξουσία, όμως και πάλι, το γεγονός ότι έδινε τότε στον υποψήφιο των Ρεπουμπλικάνων 30% πιθανότητες να κερδίσει τις εκλογές, ήταν καλύτερο ποσοστό από κάθε άλλου εκλογολόγου αναλυτή στις ΗΠΑ.
Τώρα, ο Νέιτ Σίλβερ δίνει στον Ντόναλντ Τραμπ 13% πιθανότητες να επανεκλεγεί. Ο Μπάιντεν έχει 86% πιθανότητες να κερδίσει, ενώ 1% είναι μια ελάχιστα πιθανή εκδοχή, όπου ο κάθε υποψήφιος παίρνει 269 εκλέκτορες – τότε τον πρόεδρο αποφασίζει η Βουλή των Αντιπροσώπων. Σε πρώτη ανάγνωση οι 13 στις 100 πιθανότητες του Τραμπ να κερδίσει είναι λίγες. Αλλά παραμένουν πιθανότητες. Υπάρχουν τρεις εβδομάδες ως τις κάλπες και –είπαμε– σημασία έχει τι θα συμβεί σε συγκεκριμένες, όχι πολλές, πολιτείες.
Το ποιες είναι οι καθοριστικές πολιτείες δε χρειάζεται ιδιαίτερη γνώση αμερικανικής ιστορίας για να το ξέρεις, θα σου το υποδείξουν κάθε φορά οι ίδιοι υποψήφιοι, με το πού θα ρίξουν το βάρος της εκστρατείας τους, ιδίως τις τελευταίες ημέρες πριν τις κάλπες. Ο Μπάιντεν δε θα σπαταλήσει χρόνο και χρήμα στην Καλιφόρνια, την έχει εξασφαλισμένη – ούτε και ο Τραμπ θα το κάνει, την έχει σίγουρα χαμένη. Αντιστρόφως, ο Τραμπ δεν έχει κανένα λόγο να διαφημιστεί στην Οκλαχόμα, την έχει στο τσεπάκι του – ενώ ο Μπάιντεν ακόμα και στο μοναδικό σενάριο που θριαμβεύει με 493 εκλέκτορες, τη συγκεκριμένη πολιτεία δεν την κερδίζει. Τοπικοί παράγοντες των δύο κομμάτων, μπορεί να συνεχίσουν να κινητοποιούνται υπέρ του ενός ή του άλλου υποψηφίου για τους δικούς τους λόγους – ο Μπέτο Ο’ Ρουρκ έχει φαγωθεί να φέρει καλό ποσοστό στον Μπάιντεν στο Τέξας, όπου τα ποσοστά του πρώην αντιπροέδρου δεν είναι και άσχημα, αλλά βασικά οι δύο αντίπαλοι κυνηγούν εφέτος κυρίως έξι συγκεκριμένες πολιτείες: Ουισκόνσιν, Πενσυλβάνια, Φλόριντα, Μίσιγκαν, Βόρεια Καρολίνα, Αριζόνα.
Πρόσφατα, χάρη στη σχετικά καλή του εμφάνιση στο επεισοδιακό ντιμπέιτ που έγινε στο Κλίβελαντ, ο Μπάιντεν αποφάσισε να δοκιμάσει να διεκδικήσει και το Οχάιο και έχει ελπίδες να το φέρει ξανά στους Δημοκρατικούς, ενώ ο Τραμπ κυνηγά τη Μινεσότα (τελευταία εμφάνισή του πριν νοσήσει), αλλά είναι σαφές πως το παιχνίδι θα κριθεί στις έξι πολιτείες που είπαμε προηγουμένως. Αυτές οι έξι πολιτείες δίνουν συνολικά 111 εκλέκτορες.
Την Τρίτη 13/10 λοιπόν μια μεγάλη δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos έδωσε στον Μπάιντεν ένα γενναίο προβάδισμα στο Ουισκόνσιν και στην Πενσυλβάνια και χαιρετίστηκε από πολλούς ως πρόκριμα νίκης. Δεν είναι απαραίτητα λάθος ο ενθουσιασμός. Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών αύξησε τη διαφορά του, στο 7%, από τον Τραμπ σε δύο πολιτείες που δίνουν συνολικά 30 εκλέκτορες και τις οποίες είχε κερδίσει ο νυν πρόεδρος το 2016. Αν μάλιστα ο Μπάιντεν κερδίσει αυτές τις δύο συγκεκριμένες πολιτείες, μαζί με το Μίσιγκαν όπου με βάση δημοσκόπηση της ίδιας εταιρείας της προηγούμενης εβδομάδας προηγείται με 8%, τότε έχει εξασφαλίσει την προεδρία.
Τότε, πόθεν προκύπτουν οι 13% πιθανότητες του Τραμπ να επανεκλεγεί, που δίνει ο «γκουρού» Νέιτ Σίλβερ; Η πιθανότητα του Τραμπ να κερδίσει τελικά, κρύβεται σε αυτό που κάνει εδώ και λίγα 24ωρα, αφότου αυτοανακηρύχθηκε άτρωτος από τον κορωνοϊό. Για τον Τραμπ ο κορωνοϊός δεν υπάρχει – «θέλω να σας φιλήσω ρουφηχτά όλους, και γυναίκες και άνδρες», φώναζε στην προεκλογική του ομιλία στο Σάνφορντ της Φλόριντα και αυτό υπό τους ήχους τραγουδιών των Village People, ίσως να ακούστηκε κάπως, αλλά υποδηλώνει κάτι άλλο: αν δεν υπάρχει ο κορωνοϊός για τον πρόεδρο των ΗΠΑ, δεν υπάρχει ούτε και για τις ΗΠΑ. Οι παραλληρούντες οπαδοί του που δε φορούσαν μάσκες το «επιβεβαίωσαν».
Αυτό θα είναι το προεδρικό αφήγημα των επόμενων εβδομάδων. Επικίνδυνο; Ασφαλώς. Είτε το θέλει ο Τραμπ είτε όχι, ο κορωνοϊός υπάρχει, έχει σκοτώσει 215.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ και συνεχίζει να σκοτώνει εκατοντάδες κάθε μέρα. Αλλά για τον Τραμπ δε θα υπάρχει. Και αυτήν του τη στρεβλή βεβαιότητα, θα προσπαθήσει με κάθε τρόπο να μεταλαμπαδεύσει στους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Ο λόγος δεν είναι ότι ο Τραμπ είναι τρελός, μπορεί και να είναι, αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Ο λόγος είναι ότι εκεί έχει βρει μια ρωγμή στο μέτωπο νίκης που έχει δημιουργήσει ο Μπάιντεν. Και παραδόξως, αυτό το δείχνουν και οι άκρως ενθαρρυντικές για τον υποψήφιο των Δημοκρατικών δημοσκοπήσεις.
Ο Μπάιντεν προηγείται στο Μίσιγκαν με 8% όντως. Όμως στο ερώτημα ποιος είναι καλύτερος να διαχειριστεί την οικονομία, ο Τραμπ προηγείται με πέντε μονάδες – και το Μίσιγκαν είναι κατ’ εξοχήν πολιτεία του «μπλε κολάρου», των εργατών.
Ο Μπάιντεν προηγείται με πέντε μονάδες και στη Φλόριντα (με βάση πιο πρόσφατη δημοσκόπηση, του κολεγίου Έμερσον το προβάδισμά του βρίσκεται στο 2%), όμως στο ερώτημα ποιος θα πάει καλύτερα την οικονομία την επόμενη τετραετία και πάλι το 49% απαντά ο Τραμπ, έναντι 45% για τον πρώην αντιπρόεδρο.
Ίδια ποιοτικά χαρακτηριστικά και στις δημοσκοπήσεις στην Αριζόνα, στη Βόρεια Καρολίνα και στις τελευταίες στην Πενσυλβάνια και στο Ουισκόνσιν. Όλες αυτές οι πολιτείες δίνουν το 41% των απαιτούμενων εκλεκτόρων και σε όλες αυτές οι ψηφοφόροι θεωρούν τον Τραμπ ιδανικότερο για να χειριστεί την οικονομία (και χειρότερο να αντιμετωπίσει την πανδημία, αλλά αυτό το ξέρουμε).
Το στοίχημα μοιάζει σχεδόν απλό. Σε αυτές τις έξι πολιτείες τουλάχιστον, ο Τραμπ πρέπει να πείσει τον κόσμο ότι σημασία δεν έχει ο κορωνοϊός – «ο κορωνοϊός θα εξαφανιστεί, έχει ήδη αρχίσει να εξαφανίζεται» είπε πρόσφατα – και ότι σημασία έχει μόνο η οικονομία. «It’ s the economy, stupid», δεν έλεγε και ο Κλίντον;
Δε χρειάζεται να πείσει πολλούς, τρεις στους 100 σε κάποιες πολιτείες, όπως η Φλόριντα, για να μπορέσει να γυρίσει το παιχνίδι. Το τίμημα για τη δημόσια υγεία θα είναι τεράστιο, αλλά προφανώς τον Τραμπ δεν τον νοιάζουν τέτοια πράγματα – επί των ημερών του οι ΗΠΑ θρηνούν περισσότερους νεκρούς από τον Αμερικανικό Εμφύλιο, αλλά αυτός το παίζει άτρωτος, ενώ ο Λευκός Οίκος έγινε cluster της επιδημίας. Τον νοιάζει η νίκη. Το ζήτημα λοιπόν είναι αν σε αυτές τις τρεις εβδομάδες θα προλάβει να πείσει αυτούς τους τρεις στους 100. Α, ναι. Και να μην ξανακολλήσει κορωνοϊό…
