Home Blog Page 57

Το μεγάλο παζάρι: Ο φόβος του Ζελένσκι και οι συζητήσεις για de facto εδαφικές παραχωρήσεις της Ουκρανίας

0

Όλο το παρασκήνιο από το Λευκό Οίκο μέχρι το Κίεβο: Κόκκινες γραμμές, ουκρανικές αντιδράσεις, προδοσία

Όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώθηκαν στο Λευκό Οίκο λίγες ημέρες μετά τη Σύνοδο Κορυφής (σ.σ. παζάρι) του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα, βασίστηκαν σε μια αναλογία: ότι η παραχώρηση της ουκρανικής κυριαρχίας σε τμήματα της ανατολικής Ουκρανίας στη Ρωσία, θα ήταν παρόμοια με μια παράδοση της Φλόριντα από τις ΗΠΑ.

«Η ρωσική απαίτηση να παραδώσει η Ουκρανία τμήματα του Ντονμπάς θα ήταν, απλώς για να δείξουμε την κλίμακα, συγκρίσιμη με το να ζητάμε από τις Ηνωμένες Πολιτείες να παραδώσουν τη Φλόριντα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.

Η σύγκριση αυτή βρήκε απήχηση στον Πρόεδρο των ΗΠΑ, σύμφωνα με δύο άτομα που ενημερώθηκαν για τις συνομιλίες, όπως μετέφεραν οι Financial Times.

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ… ΠΑΝΙΚΟ

ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ

Για να υποστηριχθεί αυτή η άποψη, η ομάδα του Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε φέρει μαζί της στο Οβάλ Γραφείο ένα χάρτη, τον οποίο ο Τραμπ χαρακτήρισε «εξαιρετικό».

Ο χάρτης είχε σκοπό να αποτελέσει ένα δείγμα «πραγματικότητας» για τον Αμερικανό Πρόεδρο, δείχνοντας την πρώτη γραμμή μήκους 1.300 χιλιομέτρων που διασχίζει την Ουκρανία και το ποσοστό καθεμίας από τις πέντε περιοχές που κατέχεται από τη Ρωσία. Ωστόσο, στην Ουκρανία, η εικόνα του Τραμπ και του Ζελένσκι να συνομιλούν μπροστά στο χάρτη, όξυνε τις ανησυχίες για εδαφικές παραχωρήσεις – ακόμη και όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούσαν να μετατοπίσουν την εστίαση από τις εδαφικές παραχωρήσεις, στις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ.

Βλέποντάς το αυτό «με έκανε να νιώσω εξαιρετικά ανήσυχη», δήλωσε η Ντάρια Καλένιουκ, διευθύντρια του Κέντρου Δράσης κατά της Διαφθοράς, ενός φορέα ελέγχου με έδρα το Κίεβο. «Ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε για ανταλλαγές εδαφών, οπότε αναρωτήθηκα γιατί δεν υπήρχε και χάρτης της Ρωσίας, αν μιλάμε για ανταλλαγή εδαφών».

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ επέμεινε, στα… απόνερα της συνάντησής του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα, ότι ο τερματισμός τού πολέμου θα μπορούσε να απαιτήσει «κάποια ανταλλαγή εδαφών».

Στο Άνκορατζ, ο Πούτιν απαίτησε την αποχώρηση των Ουκρανών από ολόκληρες τις περιοχές Ντόνετσκ και Λουχάνσκ, ως προϋπόθεση για την ειρήνη. Αυτό προκάλεσε συναγερμό στην Ουκρανία, ακόμη και όταν ο Ζελένσκι και άλλοι πολιτικοί αρνήθηκαν γρήγορα ότι θα συμφωνούσαν σε τέτοιες παραχωρήσεις.

«ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ»

«Έχουμε τις κόκκινες γραμμές μας: κανένας περιορισμός στην κυριαρχία μας, καμία αναγνώριση οποιασδήποτε ουκρανικής επικράτειας ως μέρος της Ρωσίας και άρνηση παραχώρησης εδαφών που δεν κατέχονται τώρα από τη Ρωσία», δήλωσε ο Γιέχορ Τσερνιέφ, βουλευτής του κόμματος του Ζελένσκι και αναπληρωτής Πρόεδρος της επιτροπής άμυνας και πληροφοριών του κοινοβουλίου.

Για την ουκρανική ηγεσία, η παραχώρηση νέων εδαφών δεν είναι μόνο πολιτικά εκρηκτική – θεωρείται επίσης ότι προετοιμάζει το έδαφος για περαιτέρω ρωσική επιθετικότητα.

Η αποχώρηση από το βαριά οχυρωμένο τμήμα της περιοχής του Ντόνετσκ που εξακολουθούν να κατέχουν οι ουκρανικές δυνάμεις, θα είχε ευρείες στρατιωτικές επιπτώσεις, λένε αναλυτές και στρατιώτες.

Θα σήμαινε την παραχώρηση μιας αμυντικής ζώνης που η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να αλώσει από το 2022 και τον εξαναγκασμό των ουκρανικών δυνάμεων να υποχωρήσουν έως και 70 χιλιόμετρα, σε περιοχές που είναι πολύ πιο δύσκολο να υπερασπιστούν.

«Θα ήταν καταστροφή», δήλωσε ο Πάβλο Ναρόζνι, στρατιωτικός αναλυτής και επικεφαλής του «Reactive Post», μιας ουκρανικής οργάνωσης που υποστηρίζει μονάδες πυροβολικού.

Ο ρωσικός στρατός, είπε, θα μπορούσε αμέσως να ρίξει βόμβες ολίσθησης στην περιοχή του Ντνιεπροπετρόφσκ και να απειλήσει το βιομηχανικό κέντρο της Ζαπορίζια από τα ανατολικά καθώς και από τα νότια.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΜΑΤΟΡΣΚ

Το πιο κρίσιμο μέρος της περιοχής που εξακολουθεί να ελέγχει η Ουκρανία αποτελείται από μια σχεδόν συνεχή αστική περιοχή, που εκτείνεται σε μήκος περίπου 45 χιλιομέτρων στο βόρειο Ντονμπάς — που περιλαμβάνει τις περιοχές Ντόνετσκ και Λουχάνσκ.

Τέσσερις πόλεις, καθώς και μικρότερες κωμοπόλεις και χωριά, σχηματίζουν μια οχυρωμένη αμυντική ζώνη που περιβάλλεται από λόφους και χωράφια, τα οποία έχουν διασταυρωθεί με βαθιά αντιαρματικά χαρακώματα και έχουν τοποθετηθεί νάρκες.

Το κέντρο του Κραματόρσκ, της de facto πρωτεύουσας του Ντονμπάς που ελέγχεται από την Ουκρανία, διαθέτει επίσης μια εκτεταμένη βιομηχανική περιοχή με σήραγγες και δαιδαλώδη εργοστάσια.

Ο προπολεμικός πληθυσμός του Σλαβιάνσκ, του Κραματόρσκ και της Κοστινιατινίβκα, των τριών κύριων πόλεων της αμυντικής ζώνης, ήταν πάνω από 300.000. Αυτός ο αριθμός έχει μειωθεί απότομα από το 2022, αλλά περίπου 100.000 άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν εκεί, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους.

Το Κραματόρσκ έχει γίνει ο κύριος κόμβος εφοδιαστικής για το στρατό στην ανατολική Ουκρανία όλα αυτά τα χρόνια. Παρά το γεγονός ότι πλέον βρίσκεται μόλις 20 χιλιόμετρα από τις πλησιέστερες ρωσικές θέσεις, τα καθημερινά τρένα εξακολουθούν να το συνδέουν με το Κίεβο και άλλες ουκρανικές πόλεις. Κάτοικοι που εγκαταλείπουν κοντινές πόλεις που έχουν εμπλακεί στις μάχες έχουν επίσης συρρεύσει εκεί.

Ο ΦΟΒΟΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΙΣΒΟΛΗΣ

Νότια της Κοστινιατινίβκα, του νότιου άκρου της αμυντικής ζώνης, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν προχωρήσει μόνο 11 χιλιόμετρα από την έναρξη της εισβολής του 2022. Ωστόσο, η πρόοδος ήταν πολύ πιο σημαντική σε άλλες περιοχές, με τη Μόσχα να εκμεταλλεύεται το έλλειμμα ανθρώπινου δυναμικού της Ουκρανίας σε αυτό που ένας Ουκρανός διοικητής περιέγραψε πρόσφατα ως στρατηγική «χιλιάδων περικοπών».

Οι ρωσικές δυνάμεις πέτυχαν πρόσφατα μια αιφνιδιαστική εισβολή βάθους 10 χιλιομέτρων κοντά στην πόλη Ντομπροπιλιά, δυτικά της Κοστινιατινίβκα. Μόνο με την αποστολή έμπειρων μονάδων κατάφερε η ουκρανική διοίκηση να ματαιώσει την επίθεση.

Η παραχώρηση εδαφών σε αυτές τις περιοχές, φοβούνται οι αναλυτές, θα επέτρεπε στις ρωσικές δυνάμεις να απειλήσουν με περαιτέρω εισβολές.

«Για εμάς στην Ουκρανία είναι κάτι τόσο προφανές, που μας εκπλήσσει που βλέπουμε πολιτικούς ηγέτες στην Ουάσιγκτον που δε φαίνεται να βλέπουν την απειλή», δήλωσε ο Ολεξίι Μέλνικ, πρώην αντισυνταγματάρχης της ουκρανικής πολεμικής αεροπορίας και νυν συνδιευθυντής του think-tank Razumkov Centre στο Κίεβο.

Η Ρωσία έχει μια φόρμα, είπε ο Μέλνικ, επισημαίνοντας την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και την υποστηριζόμενη από τη Μόσχα σύγκρουση στο Ντονμπάς, η οποία στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε ως ορμητήριο για περαιτέρω επιθέσεις.

DE FACTO ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ

ΣΕ ΕΔΑΦΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

Ενώ οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ήταν ευχαριστημένοι που ο Τραμπ εγκατέλειψε τις συζητήσεις για «ανταλλαγές εδαφών», θεωρούν απίθανο ο Πούτιν να υποχωρήσει στις μαξιμαλιστικές του απαιτήσεις. «Εάν η Ουκρανία έχει ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας, μπορεί να είναι πιο πρόθυμη να εξετάσει ορισμένες de facto παραχωρήσεις σε εδαφικό επίπεδο», δήλωσε ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος, και αυτός μπορεί να είναι ο λόγος για τον οποίο ο Πρόεδρος των ΗΠΑ σκέφτηκε αυτή την ιδέα εξαρχής. Ωστόσο, ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι οποιεσδήποτε τέτοιες αποφάσεις ήταν «αποκλειστικά αρμοδιότητα της Ουκρανίας».

«ΠΡΟΔΟΣΙΑ»

Παρά τις στρατιωτικές επιπτώσεις, μια ουκρανική ηγεσία θα αντιμετώπιζε μεγάλη αντίθεση από μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, τις πολιτικές ελίτ και το στρατό. Ενώ οι δημοσκοπήσεις έχουν δείξει αυξανόμενη εξάντληση και την επιθυμία για διαπραγματεύσεις, η παραχώρηση κυριαρχίας και εδάφους ως τρόπος τερματισμού του πολέμου εξακολουθεί να απορρίπτεται από το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού: το 78% των Ουκρανών ήταν αντίθετοι στην ιδέα, σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη τον Ιούνιο από το Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνιολογίας του Κιέβου (KIIS).

«Δεν μπορούμε καν να το συζητήσουμε αυτό», λέει ο Βολοντίμιρ Άριεφ, βουλευτής της αντιπολίτευσης στο κοινοβούλιο της Ουκρανίας. «Η οικειοθελής αποχώρηση από την περιοχή του Ντόνετσκ θα σήμαινε ότι [άτομα σε] κάθε κλάδο εξουσίας θα κατηγορούνταν για προδοσία».

Πηγή: Financial Times

Ποια παγκοσμιοποίηση;

0

Γράφει ο Νικόλαος Λάος*

© slpress.gr

Ο όρος «γκλομπαλισμός» (globalism) σημαίνει έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από δικτυακές μορφές οργάνωσης, οι οποίες υπερβαίνουν κρατικά σύνορα και γεωπολιτικούς περιορισμούς. Ο όρος «παγκοσμιοποίηση» («globalization») σημαίνει την ταχύτητα και το ήθος σύμφωνα με τα οποία εξελίσσεται ο γκλομπαλισμός.

Κάποια μορφή γκλομπαλισμού υπήρχε πάντοτε. Καμία ιστορική κοινωνία δεν έχει υπάρξει ποτέ ως ένα απολύτως κλειστό σύστημα. Από τη δεκαετία του 1960 και μετά, η αυξανόμενη πολιτική σημασία του γκλομπαλισμού απορρέει από τις επιστημονικές και τεχνολογικές επαναστάσεις στα πεδία των τηλεπικοινωνιών και των μεταφορών, την αποκρυπτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, την εξερεύνηση του διαστήματος, καθώς και την ταυτοποίηση και τη διαχείριση παγκόσμιων ζητημάτων, δηλαδή ζητημάτων που αναγκαστικώς (δηλαδή από τη φύση τους) έχουν αντίκτυπο σε όλα τα μέρη της υδρογείου, όπως, λ.χ., οι παγκόσμιες συνέπειες ενός πυρηνικού πολέμου, περιβαλλοντικά προβλήματα και οικολογικά ζητήματα, διάφορα υγειονομικά θέματα, η διαχείριση της παγκόσμιας πολιτικής οικονομίας, κ.ο.κ.

ΑΛΛΗΛΟΣΥΓΚΡΟΥΟΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ

Σήμερα, αντιπαρατίθενται μεταξύ τους τρεις διαφορετικές αντιλήψεις για την παγκοσμιοποίηση:

► Πρώτον, ο «ισχυρός γκλομπαλισμός», που υποστηρίζει αδιακρίτως την παγκοσμιοποίηση, και τείνει να παραθεωρεί ή να υποβαθμίζει τις δομικές αντιφάσεις της εγκαθιδρυμένης παγκόσμιας πολιτικής οικονομίας. Ταυτίζει την παγκοσμιοποίηση με την παγκοσμιοποίηση του κεφαλαίου και των ειδικών συμφερόντων συγκεκριμένων ολιγοπωλίων ισχύος. Οι δύο κύριοι εκφραστές αυτές της αντίληψης είναι οι νεοφιλελεύθεροι (διεθνιστές φιλελεύθεροι, που δίδουν έμφαση στην άσκηση ιμπεριαλισμού μέσω πολιτιστικής διπλωματίας και ψυχολογικών επιχειρήσεων) και οι νεοσυντηρητικοί (διεθνιστές συντηρητικοί, που δίδουν έμφαση στην άσκηση ιμπεριαλισμού μέσω της προβολής σκληρής ισχύος).

► Δεύτερον, ο «ασθενής γκλομπαλισμός», που εκφράζεται από εθνικιστές φιλελεύθερους / συντηρητικούς (εδώ εντάσσεται και ο «Τραμπισμός»). Επιδιώκουν μια σύνθεση μεταξύ του οικονομικού και πολιτικού φιλελευθερισμού και της νεωτερικής παράδοσης του έθνους-κράτους. Προσπαθούν να οριοθετήσουν την παγκοσμιοποίηση, έτσι ώστε να μην επεκταθεί πέρα από ένα όριο, σε βάρος των εθνικών επιχειρηματιών και των κύριων γραφειοκρατιών του έθνους-κράτους (ως προς τον ακριβή προσδιορισμό αυτού του ορίου, οι ήπιοι γκλομπαλιστές διαφέρουν μεταξύ τους). Όμως, η προσπάθειά τους να εξισορροπήσουν συμφέροντα με κριτήριο το συμφέρον, είναι προδήλως αντιφατική. Χρειάζεται μια υπερβατική αρχή, η καθολικότητα της οποίας θα ρυθμίζει όλους τους επιμέρους δρώντες και θα συντονίζει τα επιμέρους συμφέροντα μεταξύ τους «από επάνω».

► Τρίτον, ο «αντιγκλομπαλισμός», που ισχυρίζεται ότι η παγκοσμιοποίηση καθ’ εαυτή αποτελεί την αιτία πολλών από τα δεινά, που ταλαιπωρούν την ανθρωπότητα σήμερα, ελπίζει ότι μπορούμε να επιστρέψουμε στον τρόπο που ήταν τα πράγματα παλαιότερα και υπερασπίζεται αδιακρίτως την «αποπαγκοσμιοποίηση». Βασίζεται στη ρομαντική αντίληψη ενός κόσμου που αποτελείται από κοινότητες, οι οποίες μπορούν να γίνουν κατανοητές μόνο από μέσα (ως πνευματικώς κλειστά συλλογικά υποκείμενα) και επικοινωνούν μεταξύ τους μόνο εξωτερικώς.

ΑΝΑΓΚΗ ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Ο γκλομπαλισμός είναι μια αντικειμενική ιστορική συνθήκη. Όμως, ούτε ο «ισχυρός γκλομπαλισμός», ούτε ο «ασθενής γκλομπαλισμός» μπορεί να αποτελέσει μια γενική αντίληψη για τον γκλομπαλισμό. Αμφότερες αυτές οι αντιλήψεις είναι λειτουργικώς προβληματικές και ηθικώς ελλειμματικές. Από την άλλη πλευρά, ο αντιδραστικός κοινοτισμός του «αντιγκλομπαλισμού» είναι μια ρομαντική αντίληψη που ανταποκρίνεται στις ανησυχίες και στους φόβους όσων (αισθάνονται ότι) κινδυνεύουν να περιθωριοποιηθούν από την παγκοσμιοποίηση, και εξυπηρετεί τα συμφέροντα εκείνων που θέλουν να ασκήσουν απόλυτη και ιδιοτελή εξουσία, στο όνομα της ιδιαιτερότητας μιας επιμέρους κοινότητας.

Ένας τρόπος κατανόησης και διακυβέρνησης της παγκοσμιοποίησης, διαφορετικός και από τις τρεις προαναφερθείσες αντιλήψεις, βασίζεται στον ηθικό κοσμοπολιτισμό του Πρώσου φιλοσόφου Ιμμάνουελ Καντ (Immanuel Kant, 1724–1804). Γι’ αυτό, θα μπορούσε να ονομαστεί «ηθικός γκλομπαλισμός». Ο γκλομπαλισμός, για να είναι λογικώς συνεπής και λειτουργικώς αποτελεσματικός, πρέπει να βασίζεται σε μια γενική αρχή, η οποία να υπερβαίνει όλες τις ιδιαιτερότητες, χωρίς να τις ακυρώνει, και να έχει εγγενώς γενικό κύρος. Αυτή είναι η «κατηγορηματική προσταγή», που συνέλαβε και διατύπωσε ο Καντ, θεμελιώνοντας επάνω της έναν ηθικό κοσμοπολιτισμό.

Ο Καντ μελέτησε το περιεχόμενο της κατηγορηματικής προσταγής, δηλαδή ένα γενικό κανόνα συμπεριφοράς, του οποίου η ισχύς είναι ανεξάρτητη από οποιεσδήποτε επιμέρους επιθυμίες ή σκοπιμότητες, στο σύγγραμμά του που τιτλοφορείται «Τα Θεμέλια της Μεταφυσικής των Ηθών». Σε εκείνο το βιβλίο, όρισε και εξήγησε την κατηγορηματική προσταγή με τους εξής τρεις συμπληρωματικούς τρόπους:

1] «Οφείλω να μην ενεργήσω ποτέ παρά μόνο με τέτοιον τρόπο, που να μπορώ να θέλω η αρχή μου [βάσει της οποίας ενεργώ] να γίνει ένας καθολικός νόμος». Για παράδειγμα, η αρχή ότι οι υποσχέσεις πρέπει να τηρούνται συμφωνεί με αυτή την προσταγή, διότι, αν γενικευόταν η αντίθεση προς αυτή την αρχή, τότε το να δίδουμε υποσχέσεις θα έπαυε να έχει νόημα. Ωστόσο, η προαναφερθείσα κατηγορηματική προσταγή χρειάζεται να συνοδεύεται από ένα πλαίσιο εφαρμογής, που να επιτρέπει τη λειτουργία της διάκρισης (για παράδειγμα, μπορεί να μη θέλω να γενικευθεί το ψεύδος, αλλά υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η δήλωση της αλήθειας μπορεί να μην είναι ούτε ψυχικώς πρόσφορη, ούτε ηθικώς επιβεβλημένη, όπως, λ.χ., όταν κάποιος μου ζητεί πληροφορίες για ένα άτομο προκειμένου να το βλάψει).

2] Η δεύτερη διατύπωση της κατηγορηματικής προσταγής από τον Καντ παρέχει ακριβώς αυτό το πλαίσιο, που καθιστά την κατηγορηματική προσταγή, όχι μόνο μια καθαρώς λογική απόφαση, αλλά και έναν πρακτικό κανόνα συμπεριφοράς, ικανό να ενσωματώσει την αρετή της διάκρισης: «Πράττε με τέτοιον τρόπο, ώστε να μεταχειρίζεσαι πάντοτε την ανθρωπότητα, είτε στο πρόσωπό σου είτε στο πρόσωπο οποιουδήποτε άλλου, όχι απλώς ως ένα μέσο, αλλά πάντοτε ταυτοχρόνως ως ένα σκοπό».

3] Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο Καντ οδηγείται στην τρίτη διατύπωση της κατηγορηματικής προσταγής: «Πράττε, λοιπόν, σαν να ήσουν διαμέσου των αρχών σου ένας νομοθέτης ενός βασιλείου σκοπών» (σύμφωνα με την ερμηνευτική διατύπωση του H. J. Paton, όπ.π.).

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΑΞΗ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ

ΩΣ ΗΘΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ

Η αντικειμενικότητα του ηθικού νόμου (ως κατηγορηματικής προσταγής), την οποία ανακάλυψε ο Καντ, ισοδυναμεί με την καθολικότητα του ηθικού νόμου, η οποία, με τη σειρά της, οδηγεί σε έναν κοσμοπολιτισμό, συγκεκριμένα, σε έναν ηθικό γκλομπαλισμό. Στο δοκίμιό του με τίτλο «Ατελεύτητη Ειρήνη», ο Καντ διατύπωσε ένα μοντέλο μιας ηθικώς θεμελιωμένης παγκόσμιας τάξης πραγμάτων. Ενώ, όμως, η ιδέα μιας παγκόσμιας κυβέρνησης φαίνεται να είναι, κατ’ αρχήν, ο καταλληλότερος θεσμός για την αποτροπή του πολέμου και την εξασφάλιση της επιβολής της κατηγορηματικής προσταγής, ο Καντ έχει επισημάνει ότι στην πράξη μια παγκόσμια κυβέρνηση δεν αποτελεί ούτε μια καθολικώς επιθυμητή, ούτε μια πολιτικώς εφικτή, ούτε μια αξιόπιστη επιλογή.

Συνεπώς, ο Καντ προσπαθεί να επιλύσει το εξής δίλημμα: πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη φρίκη του πολέμου χωρίς να καταφύγουμε στο χιμαιρικό και δυνάμει τυραννικό ιδεώδες, μιας παγκόσμιας κυβέρνησης; Προκειμένου να επιλύσει το προαναφερθέν δίλημμα, ο Καντ συνέλαβε ένα σχέδιο ειρήνης που θα μπορούσε να αυτοπραγματωθεί σύμφωνα με τη συνειδητή και ελεύθερη βούληση ανεξάρτητων κρατών, τα οποία θα μπορούσαν να σχηματίσουν μια «συμμαχία των ηθικών» (σε αντιδιαστολή προς τις συμμαχίες ιδιοτελών συμφερόντων και την κλασσική θεωρία της Realpolitik).

*Ο Νικόλαος Λάος είναι μαθηματικός, φιλόσοφος της επιστήμης, και Εταίρος της Royal Society of Arts. Έχει μια ευρεία διεθνή εμπειρία στην ανάλυση, στη μαθηματική μοντελοποίηση και στην επιστημολογία. Στην Ελλάδα είναι συγγραφέας του εκδοτικού οίκου «Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών». Η προσωπική ακαδημαϊκή ιστοσελίδα του είναι https://nicolaslaos-official.gr/

Ο ελληνικός δασικός πλούτος και η διαχείρισή του

0

Γράφει ο Γιώργος Καρακατσάνης*
© slpress.gr

Η Ελλάδα χάνει ετησίως μια ανυπολόγιστη ενσωματωμένη αξία στα χερσαία φυσικά της οικοσυστήματα, τόσο από τις πυρκαγιές, όσο κι από τη διαχειριστική απόκλιση από τα διεθνή πρωτόκολλα αξιοποίησης εκτάσεων φυσικών οικοσυστημάτων, που περιλαμβάνουν την αναλυτική χαρτογράφηση των λειτουργιών και των υπηρεσιών τους με οικονομική αξία για την κοινωνία, όπως είναι η παραγωγή βιομάζας, το φυτογενετικό υλικό, η αντιπλημμυρική προστασία και η διαμόρφωση του μικρο-κλίμακτος.

Αυτή η απώλεια αξίας εντείνεται από την έλλειψη πρόληψης και καταστολής του φαινομένου της βιοπειρατείας και την ανεξέλεγκτη αγορά γης από ξένα συμφέροντα. Η σύγχρονη διαχείριση γης με όλα τα στοιχεία παραγωγικότητάς της και σε συνδυασμό με τις επιστημονικές μεθόδους αξιοποίησής τους, συνιστά κυριολεκτικά μια αναβίωση του κλασικού «Ζητήματος των Εθνικών Γαιών» με τεχνολογική πλέον χροιά.

Στην πρωταρχική του μορφή, το Ζήτημα των Εθνικών Γαιών αφορούσε στην τεχνικά ορθή και οικονομικά δίκαιη διανομή των γαιών που αποκτήθηκαν κατά τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας, στους περίπου 500.000 κατοίκους του τότε νεοσύστατου κράτους. Το ζήτημα απασχόλησε εντατικά τον ίδιο τον Ιωάννη Καποδίστρια, που το 1830 σύστησε την πρώτη Δασική Υπηρεσία, σε συνδυασμό με την απόπειρα σύνταξης του πρώτου Εθνικού Κτηματολογίου. Αυτή η φάση του ζητήματος ολοκληρώθηκε με τη διανομή γαιών το 1923 μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την άφιξη των προσφύγων.

Σήμερα, οι εφαρμογές της βιο-τεχνολογίας και πληροφορικής ανασυνθέτουν νέα δεδομένα επί της ανθρώπινης γνώσης για την οικονομική αξία της καλλιεργήσιμης γης και των φυσικών οικοσυστημάτων, επιβάλλοντας στην ελληνική πολιτεία να αναπτύξει σχέδια κι εργαλεία αξιοποίησης και διαχείρισης των δασικών εκτάσεων, ως κρίσιμης συνιστώσας των εθνικών γαιών. Πρακτικά, πρόκειται για μια μορφή εθνικού φυσικού κεφαλαίου που συνιστά μέρος της άδηλης -αλλά αποτιμήσιμης- περιουσίας των πολιτών.

Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η Ελλάδα λόγω της ιδιαίτερης γεωμορφολογίας της διαθέτει εντυπωσιακή βιοποικιλότητα χλωρίδας και πανίδας για τα ευρωπαϊκά και διεθνή δεδομένα, συγκριτικά με το γεωγραφικό της μέγεθος. Ιστορικά, το ενδιαφέρον για τη βιολογική ποικιλία της ελληνικής φύσης ξεκινά από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του νέου κράτους (3/2/1830), έλκοντας το ενδιαφέρον πολλών ευρωπαίων φυσιοδιφών, μεταξύ αυτών και του Friedrich Ratzel, εμπνευστή των εννοιών του «Ζωτικού Χώρου» και της «Βιογεωγραφίας» που θεμελίωσε το γεωπολιτικό ρεαλισμό και την Πολιτική Οικολογία.

Καθοριστική συνεισφορά ωστόσο είχαν και τα ταξίδια των αγγλοσαξόνων φυσιοδιφών που εξορμούσαν ως ερευνητές σε όλον τον κόσμο για συλλογή βιολογικών δειγμάτων, με το θέμα να ανάγεται σε υψηλή πολιτική για την ανάδειξη της επιστημονικής υπεροχής της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Παράλληλα, η Θεωρία της Εξέλιξης του Κάρολου Δαρβίνου ξεκίνησε την ίδια δεκαετία (1830) να κερδίζει έδαφος στους επιστημονικούς κύκλους και να καθιερώνεται, ενώ ο πλούτος της ελληνικής φύσης εξυμνήθηκε και μέσω της τέχνης, με πιο χαρακτηριστικό το έργο του Richard Wagner «Kunst und Klima» (1850).

ΠΡΟΣΚΟΠΑ ΕΙΔΗ:

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΥΚΟΥ

Στο πλαίσιο αυτό αξίζει να αντιμετωπιστεί η «δαιμονοποίηση» του πεύκου ως εύφλεκτου δέντρου που πολλαπλασιάζει την πιθανότητα και τις συνέπειες των θερινών πυρκαγιών. Πράγματι, το πεύκο λόγω της σύστασης της βιομάζας του είναι από τα πιο εύφλεκτα είδη, όπου μάλιστα μετά από μια ηλικία ωριμότητας η πιθανότητα φυσικής ανάφλεξης ενός πευκοδάσους αυξάνεται κατακόρυφα, ειδικά όταν συμπέσουν συνθήκες ξηρασίας, δυνατών ανέμων και υψηλών θερμοκρασιών. Ωστόσο, η καταστροφή ενός πευκοδάσους από μια πυρκαγιά φέρει και το σπόρο της αναγέννησης και του πολλαπλασιασμού του, ως μέρος μιας φυσικής εξελικτικής διαδικασίας μετάβασης.

Συγκεκριμένα, το πεύκο ορίζεται ως «πρόσκοπο» είδος, δηλαδή ανθεκτικό σε συνθήκες ιδιαίτερα άνυδρες, ξηρές και άγονες, με εδάφη στα οποία λείπει το βάθος και η υψηλή συγκέντρωση θρεπτικών στοιχείων. Πρόσκοπα είδη όπως το πεύκο, εξελικτικά προετοιμάζουν τις συνθήκες σκίασης και συγκράτησης της υγρασίας, ώστε να επιτευχθεί η αργή και βαθμιαία συσσώρευση θρεπτικών και βάθος εδάφους, που θα ευνοήσουν περαιτέρω την ανάπτυξη και πύκνωση φυτοκοινωνιών πλατύφυλλων δέντρων με υψηλή πυκνότητα αξιοποιήσιμης βιομάζας κι αντίστοιχες απαιτήσεις συντήρησης, όπως η δρυς.

Η δρυς, αν κι ευδοκιμούσε στην Ελλάδα, υποχώρησε λόγω της αλόγιστης υλοτομίας, της υπερβόσκησης, της μετατροπής δασικών εκτάσεων σε καλλιεργήσιμες και των εκτεταμένων πολεμικών καταστροφών. Η παραπάνω διαδικασία ωστόσο απαιτεί δεκαετίες ή και αιώνες, προκειμένου να ολοκληρωθεί με φυσικό τρόπο και με διαγενεακά οφέλη. Έτσι, ξεπερνώντας κατά πολύ τον ορίζοντα των πολιτικών προγραμμάτων αλλά και το ανθρώπινο προσδόκιμο ζωής αρκετών γενεών, δίχως άμεσα οικονομικά οφέλη, τα μέτρα αποκατάστασης αφορούν συχνά σε βιαστικές και ακατάλληλες επιλογές αναδάσωσης.

Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Σύμφωνα με τον ειδικό κλάδο της Οικονομικής των Φυσικών Πόρων με αντικείμενο τις Υπηρεσίες Οικοσυστημάτων (ΥΟ | Ecosystem Services) και της οικονομικής αξίας οικολογικών διεργασιών, τα δασικά οικοσυστήματα της Ελλάδας ενσωματώνουν υψηλή πυκνότητα βιοποικιλότητας ανά μονάδα δασικής χωρικής κάλυψης. Συγκεκριμένα, ενώ τα δάση της Ελλάδας καλύπτουν μόλις το 29,6% της συνολικής επικράτειάς της – τοποθετώντας την στη 19η θέση στην ΕΕ-27 (συγκριτικά με τη Φινλανδία στην 1η θέση με 66,2% δασοκάλυψη) – η Ελλάδα έχει την υψηλότερη χερσαία βιοποικιλότητα στην ΕΕ-27.

Στην Ελλάδα, πραγματοποιούνται από το 2015 αναλυτικές μελέτες για την αξία των δασικών ΥΟ που καταγράφονται να προσφέρουν οικονομικές αξίες. Ενδεικτικά, εκτιμώνται οι αξίες από τις κατηγορίες παραγωγής ξυλείας για υλοτομία, βόσκησης, θήρευσης, αναψυχής, δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα, πλημμυρικής προστασίας και βιοποικιλότητας. Η πλέον πρόσφατη μελέτη του 2023 εκτίμησε μια ετήσια παραγόμενη αξία ύψους 2,83 δισ. ευρώ έναντι 1,92 δισ. ευρώ που είχε εκτιμηθεί μια δεκαετία νωρίτερα, συνιστώντας μια αύξηση περίπου 35%. Ως διαγενεακό έσοδο, κατά το πρότυπο των εθνικών ταμείων από τα έσοδα πετρελαίου της Νορβηγίας και του Κατάρ, η προεξοφλημένη αξία των δασικών οικοσυστημάτων της Ελλάδας θα μπορούσε να αποφέρει έσοδα της τάξης των περίπου 60 δις ευρώ μέχρι το 2060. Αντίστοιχες συνεπείς επιστημονικά προσεγγίσεις θα μπορούσαν να συστήσουν τη μεθοδολογική βάση αποτίμησης της αξίας των υδατικών οικοσυστημάτων – ποτάμιων, λιμναίων, παράκτιων και θαλάσσιων – που συνδέονται με το Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) και ζητήματα Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΑΣΟΦΥΛΑΚΗΣ

ΜΕ ΝΕΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

Τα φυσικά οικοσυστήματα αναβαθμίζονται σε στρατηγικό σκέλος του εθνικού φυσικού κεφαλαίου κάθε χώρας. Για την Ελλάδα, η ανασύσταση ενός ελληνικού σώματος Δασοφυλάκων – Φυσιοδιφών (Rangers) με νέα ταυτότητα καθίσταται αναγκαία, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση του ποινικού πλαισίου για την προστασία και διαθεσιμότητά του εθνικού φυσικού κεφαλαίου στις τρέχουσες και τις μελλοντικές γενεές.

Το σώμα θα απαρτίζεται από επιστήμονες – φύλακες, χαρτογράφους μονοπατιών και κινδύνων, σχεδιαστές αντιπυρικών ζωνών για την αποτροπή και καταστολή της βιοπειρατείας και γενικώς θησαυροφύλακες του ενσωματωμένου φυτογενετικού πλούτου της Ελλάδας και των δυνητικών χρήσεών της, προς όφελος της χώρας και της ανθρωπότητας (προβάλλοντας έτσι και ήπια εθνική ισχύ). Ο εξοπλισμός τους θα απαρτίζεται από μηχανοκίνητα, μη επανδρωμένα και φορητά μέσα πληροφορίας, με χρηματοδότηση που θα εξασφαλίζεται από ένα εθνικό ταμείο διαχείρισης της αξίας των υπηρεσιών οικοσυστημάτων.

*Ο Γιώργος Καρακατσάνης είναι Οικονομολόγος Φυσικών Πόρων. Έχει μακρά ερευνητική, επιχειρηματική και συμβουλευτική εμπειρία στον οικονομικό σχεδιασμό και στη χρηματοδοτική μηχανική για τη βελτιστοποίηση της χρήσης ορυκτών, γεωργικών και βιολογικών πόρων για επιχειρήσεις και κράτη.

Ουκρανικό: Τέσσερα βασικά συμπεράσματα από τις συνομιλίες στην Ουάσιγκτον

0

Μόλις λίγες ημέρες μετά τη ρωσο-αμερικανική σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα που δεν κατέληξε σε εκεχειρία, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, συνοδευόμενος από αρκετούς Ευρωπαίους ηγέτες, πέρασε το κατώφλι του Λευκού Οίκου τη Δευτέρα 18/8 με σκοπό να συναντηθεί με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για νέες συνομιλίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον τερματισμό του πολέμου.

Παρά τα αισιόδοξα λόγια του Αμερικανού προέδρου και κάποιες χλιαρές αξιολογήσεις από τους Ευρωπαίους εταίρους του, δεν υπήρξαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για εγγυήσεις ασφαλείας ή βήματα προς μια ειρηνευτική συμφωνία. Τα πιο βασικά συμπεράσματα της συνάντησης στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ μπορούν  να συνοψιστούν σε τέσσερις άξονες:

[1] ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΟΥΤΙΝ-ΖΕΛΕΝΣΚΙ

Αρχικά, διαφαίνεται ένα παράθυρο για μια ενδεχόμενη διμερή συνάντηση Πούτιν-Ζελένσκι. Μετά τη σύνοδο κορυφής, ο Τραμπ δημοσίευσε στην πλατφόρμα του Truth Social ότι είχε τηλεφωνήσει στον Πούτιν για να προσδιορίσει την έναρξη συνομιλιών μεταξύ του Ρώσου ηγέτη και του Ζελένσκι. Μετά από μια τέτοια διμερή συνάντηση, σε τοποθεσία που μένει να καθοριστεί, θα υπάρξει μια τριμερής συνάντηση όπου θα συμμετάσχει και ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Μένει να διαπιστωθεί πόσο εύκολο είναι να έρθουν δύο άσπονδοι εχθροί αντιμέτωποι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, για πρώτη φορά από τότε που ξεκίνησε η εισβολή της Ρωσίας το Φεβρουάριο του 2022. Επί μήνες, ο Ζελένσκι πιέζει για μια συνάντηση με τον Πούτιν, αν και αυτός ήταν πιθανώς ένας τρόπος να ενισχύει το επιχείρημά του ότι η Ρωσία δεν ενδιαφέρεται σοβαρά για την επιδίωξη της ειρήνης. Σε μια μη δεσμευτική δήλωση του βοηθού του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, αναφερόταν ότι «αξίζει τον κόπο να διερευνηθεί η πιθανότητα αύξησης του επιπέδου των εκπροσώπων από τις ρωσικές και ουκρανικές αντιπροσωπείες στις διαπραγματεύσεις».

[2] ΟΠΙΣΘΕΝ ΓΙΑ ΚΑΤΑΠΑΥΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ

Στη συνέχεια, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη η αντίδραση των Ευρωπαίων απέναντι στην υποχώρηση του Τραμπ από το αίτημα για κατάπαυση του πυρός. Ο Λευκός Οίκος φάνηκε να αποσυνδέει την ανάγκη για κατάπαυση του πυρός πριν από τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Στο παρελθόν, αυτό ήταν ένα βασικό αίτημα της Ουκρανίας, η οποία θεωρούσε τον τερματισμό των μαχών ως προϋπόθεση για περαιτέρω συνομιλίες με τη Ρωσία και, τελικά, για μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση. «Δεν ξέρω αν είναι απαραίτητο», είπε ο Τραμπ αναφερόμενος στην κατάπαυση του πυρός. Όμως οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντέδρασαν άμεσα, με την πιο έντονη απάντηση να προέρχεται από το Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς: «Δεν μπορώ να φανταστώ ότι η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί χωρίς κατάπαυση του πυρός. Οπότε, ας εργαστούμε πάνω σε αυτό και ας προσπαθήσουμε να ασκήσουμε πίεση στη Ρωσία», είπε.

[3] ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Μια νέα σημαντική παράμετρος που έθεσε ο ηγέτης των ΗΠΑ είναι ότι εγγυήθηκε την ασφάλεια της Ουκρανίας αν προκύψει οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως να διευκρινίσει τη μορφή ή την έκταση της βοήθειας που θα παρασχεθεί. Όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν αυτές οι εγγυήσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων στη χώρα, ο Τραμπ δεν το απέκλεισε. Αυτή είναι η πιο αποφασιστική δήλωση που έχει εκφράσει ποτέ ο πρόεδρος των ΗΠΑ για το θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας, οι οποίες θεωρούνται ύψιστης σημασίας για οποιαδήποτε συμφωνία με τη Ρωσία. Ο Τραμπ ανέφερε επίσης, ότι κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής στην Αλάσκα, ο Πούτιν είχε αποδεχτεί ότι θα υπήρχαν εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας. Σε συνέντευξη Τύπου μετά τις συναντήσεις της Ουάσιγκτον, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας πιθανότατα θα έχουν καθοριστεί εντός 10 ημερών, ενώ μέρος τους θα αποτελέσει μια συμφωνία αγοράς αμερικανικών όπλων ύψους 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που θα περιλαμβάνει εξοπλισμό που δε διαθέτει η Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων αεροπορικών και αντιπυραυλικών συστημάτων. Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους θα αγοράσουν και αυτές ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, βοηθώντας έτσι στη χρηματοδότηση της εθνικής παραγωγής του Κιέβου.

[4] «ΕΠΙΘΕΣΗ ΓΟΗΤΕΙΑΣ» ΤΟΥ ΖΕΛΕΝΣΚΙ

Δεδομένης της προηγούμενης επίσκεψής του στο Οβάλ Γραφείο το Φεβρουάριο, ο Ουκρανός πρόεδρος κατέβαλε σημαντικές προσπάθειες για να γοητεύσει τους Αμερικανούς οικοδεσπότες του. Την τελευταία φορά που βρέθηκε στο Λευκό Οίκο, ο Ζελένσκι είχε δεχτεί επίπληξη από τον Αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς για έλλειψη ευγνωμοσύνης απέναντι στην υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία. Αυτή τη φορά, ο Ζελένσκι φορούσε σκούρο κοστούμι, αντί για την παραδοσιακή στρατιωτική του ενδυμασία, κάτι που είχε προκαλέσει την ειρωνεία του Τραμπ την προηγούμενη φορά. Ο Ουκρανός ηγέτης προσπάθησε επίσης να σφυρηλατήσει και οικογενειακούς δεσμούς κατά τη διάρκεια της συνάντησης, παραδίδοντας στον οικοδεσπότη του μια επιστολή από τη σύζυγό του Ολένα Ζελένσκα, για να παραδοθεί στην Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ.

ΠΗΓΗ: BBC

Τα μετρητά ζουν και βασιλεύουν

0

Πού οφείλεται η επιμονή στη χρήση τους

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΠΟΥΣ
ΠΗΓΗ: IEFIMERIDA.GR 

Σε μια συγκυρία όπου τα κρυπτονομίσματα έχουν πάρει «φωτιά», η Ευρώπη δρομολογεί το ψηφιακό ευρώ και οι κυβερνήσεις προωθούν τις ηλεκτρονικές πληρωμές και ως μέσο περιορισμού της φοροδιαφυγής, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα μετρητά όχι απλώς δεν εξαφανίζονται, αλλά ζουν και βασιλεύουν.

Ξεκινώντας από τα καθ’ ημάς, η πανδημία λειτούργησε ως καταλύτης για τη διείσδυση των ηλεκτρονικών πληρωμών ακόμα και σε ηλικιακές ομάδες που δεν ήταν/είναι εξοικειωμένες με τις νέες τεχνολογίες.

Η «έκρηξη» του ηλεκτρονικού εμπορίου ήταν μια παράμετρος της νέας τάσης, πάνω στην οποία ήρθαν να «χτίσουν» το υπουργείο Οικονομικών και ΑΑΔΕ το σχέδιο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής: κίνητρα για ψηφιακές πληρωμές κυρίως σε πεδία υψηλής παραβατικότητας, αντικίνητρα και απαγορεύσεις στη χρήση μετρητών. Το πιο φρέσκο, σχετικό μέτρο, είναι η υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή των ενοικίων από την Πρωτοχρονιά του 2026.

Εκ του αποτελέσματος, η μετάβαση σε αυτό το ψηφιακό περιβάλλον συναλλαγών κρίνεται πετυχημένη, αφού σε συνδυασμό με τα νέα «εργαλεία» ψηφιακών ελέγχων, εξασφάλισαν πρόσθετο χώρο για φοροελαφρύνσεις 600 εκατ. ευρώ φέτος και άλλο 1 δις ευρώ το 2026. Δεν είναι, μάλιστα, μυστικό, ότι το οικονομικό επιτελείο επιχείρησε να «περάσει» από την ΕΚΤ και άλλους περιορισμούς στη χρήση των μετρητών (π.χ. αύξηση του ορίου των υποχρεωτικών ηλεκτρονικών πληρωμών για την κάλυψη του αφορολογήτου) ως «αντίδοτο» στη φοροδιαφυγή ΦΠΑ, βρίσκοντας, όμως, «τοίχο».

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ

Η Φρανκφούρτη, σε όλες τις σχετικές γνωμοδοτήσεις (όχι μόνο στην περίπτωση της Ελλάδας) έχει υπεραμυνθεί της χρήσης μετρητών, επειδή π.χ. εξασφαλίζουν την ανωνυμία των συναλλαγών ή διευκολύνουν τις πληρωμές από ανθρώπους όχι εξοικειωμένους με τα συστήματα ηλεκτρονικών πληρωμών. Πέρα από αυτές τις ενστάσεις, η ίδια η πραγματικότητα δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι δεν είναι διατεθειμένοι να… ξεχάσουν τα μετρητά, όπως πολλοί αναλυτές προέβλεπαν.

Όπως αναφέρει ειδική έρευνα της ΕΚΤ, αυτή η επιμονή των μετρητών είναι παραδειγματική στην περίπτωση του ευρώ. Η αξία της κυκλοφορίας μετρητών σε ευρώ έφτασε τα 1,59 τρισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2024, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 10% του ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ (παρόμοιο μερίδιο με αυτό μιας δεκαετίας νωρίτερα).

Ενώ η συναλλακτική χρήση μετρητών – η οποία εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει περίπου το 20% αυτής της κυκλοφορίας – έχει σαφώς μειωθεί με τη συνεχιζόμενη ψηφιοποίηση, αυτή η τάση ήταν πιο αργή από την προβλεπόμενη και η εξαφάνιση των μετρητών δεν έχει υλοποιηθεί.

Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα μετρητά χρησιμοποιήθηκαν σε περίπου το 50% των φυσικών συναλλαγών σε σημεία πώλησης το 2024, παραμένοντας η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδος πληρωμής από τους ανθρώπους, με την ευρύτερη αποδοχή από τους εμπόρους. Αυτή η ανθεκτικότητα έρχεται σε αντίθεση με δεκαετίες προβλέψεων για το θάνατο των μετρητών, οι οποίες υποδηλώνουν ότι άλλοι παράγοντες πέρα από την απλή συναλλακτική αποτελεσματικότητα επηρεάζουν τη συνολική ζήτηση για φυσικό νόμισμα.

ΤΙ ΕΞΗΓΕΙ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ
ΚΑΙ ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ;

Οι πρώτες προβλέψεις φαίνεται να έχουν υποτιμήσει αρκετούς επικαλυπτόμενους παράγοντες:

(1) την ατελή δυνατότητα υποκατάστασης των μετρητών από τις ηλεκτρονικές μεθόδους πληρωμής.

(2) την αστάθεια των συνηθειών πληρωμής, λόγω του κόστους που συνδέεται με την υιοθέτηση νέων μέσων πληρωμής.

(3) τη συνεχιζόμενη σημασία των μετρητών για ποικίλες δημογραφικές ομάδες.

Στην πραγματικότητα, οι προβλέψεις επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στη λειτουργία πληρωμής των μετρητών και υποτίμησαν άλλους ρόλους των μετρητών, όπως η χρήση τους ως απτού μέσου αποθήκευσης αξίας, η οποία έχει αυξηθεί. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ότι αφενός τα νεότερα άτομα (18-22 και 23-27 ετών) αναφέρουν σταθερά υψηλότερα επίπεδα προληπτικής διακράτησης μετρητών, αφετέρου καταγράφεται σαφής αύξηση στην αντιληπτή σημασία των μετρητών ως επιλογή πληρωμής από το 2019-24 σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.

Αρκετές υποθέσεις θα μπορούσαν να εξηγήσουν την ευρεία αύξηση της σημασίας των μετρητών. Η αυξημένη κοινωνική ευαισθητοποίηση σχετικά με τα τρωτά σημεία των ψηφιακών συστημάτων και τις κυβερνοαπειλές, θα μπορούσε να ενισχύσει την ελκυστικότητα των χαρακτηριστικών των μετρητών.

Τα τρωτά σημεία και οι απειλές περιλαμβάνουν την κακή χρήση δεδομένων που κοινοποιούνται σε τρίτους, παραβιάσεις απορρήτου που σχετίζονται με ίχνη ψηφιακών συναλλαγών και τον αντίκτυπο της διαδικτυακής απάτης.

Επιπλέον, είναι πιθανό ο αντίκτυπος πρόσφατων κρίσεων (όπως οι διαταραχές που σχετίζονται με την πανδημία, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι διακοπές ρεύματος ή άλλες μη συστημικές βλάβες που επηρεάζουν τις ψηφιακές πληρωμές) να ενισχύουν την άποψη ότι τα μετρητά αποτελούν ένα ανθεκτικό και σχετικό εφεδρικό μέσο.

Λεφτά υπάρχουν αλλά… για λίγους!

0

Στα χέρια 60 εκατ. ανθρώπων το ήμισυ του παγκόσμιου πλούτου ◘ Οι εκατομμυριούχοι της… διπλανής πόρτας και οι 15 με 2,4 τρισ. δολάρια! ◘ Σύμφωνα με έρευνα της UBS, οι ΗΠΑ «γεννούν» 1.000 νέους εκατομμυριούχους κάθε μέρα ◘ Τετραπλασιάστηκαν τα άτομα με περιουσία από ένα έως πέντε εκατ. δολάρια ◘ Οι χώρες με τους περισσότερους billionaires

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να αποτελούν το επίκεντρο του παγκόσμιου πλούτου, συγκεντρώνοντας 23,8 εκατομμύρια εκατομμυριούχους το 2024, περισσότερους από κάθε άλλη χώρα, σύμφωνα με νέα έκθεση της ελβετικής τράπεζας UBS, την οποία παρουσιάζει το CNBC.
Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του protothema.gr – η μελέτη της UBS δείχνει ότι προστέθηκαν περίπου 379.000 νέοι εκατομμυριούχοι στις ΗΠΑ μέσα σε ένα μόλις έτος, δηλαδή περισσότεροι από 1.000 την ημέρα, καταγράφοντας αύξηση 1,5%. Στην ίδια λίστα, η Κίνα κατατάσσεται δεύτερη με 6,3 εκατομμύρια εκατομμυριούχους και ετήσια αύξηση 2,3% που αντιστοιχεί σε 141.000 νέα μέλη της παγκόσμιας ελίτ. Εντυπωσιακή ποσοστιαία αύξηση παρουσίασε η Τουρκία, όπου ο αριθμός των εκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 8,4%, φτάνοντας τους 87.000.

15 ΑΤΟΜΑ ΚΑΤΕΧΟΥΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ

2,4 ΤΡΙΣ. ΔΟΛΑΡΙΩΝ!
Στην ίδια μελέτη, προκύπτει πως η UBS εκτιμά ότι περίπου 60.000.000 άτομα κατέχουν συνολικά περιουσιακά στοιχεία ύψους 226,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων – σχεδόν το 50% του παγκόσμιου πλούτου. Από αυτούς, 2.860 δισεκατομμυριούχοι κατέχουν 15,7 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ μόλις 15 εκατομμυριούχοι -λιγότερο από το 1% αυτής της ομάδας- συγκεντρώνουν 2,4 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της UBS, Τζέιμς Μαζώ, υπογραμμίζει ότι η συγκέντρωση του πλούτου είναι αισθητή ακόμα και εντός των δισεκατομμυριούχων, αποδίδοντας το φαινόμενο κυρίως στην υπέρ-απόδοση του τεχνολογικού τομέα και την ανάδειξη μεγάλων επιχειρηματικών μορφών του κλάδου.

ΠΩΣ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΛΟΥΣΙΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ
Η ενίσχυση της Wall Street και η σταθερότητα του δολαρίου, έδωσαν ώθηση στον πλούτο των Αμερικανών το 2024. Ωστόσο, το πρώτο εξάμηνο του 2025 επιφύλασσε αναταραχές. Ο αναζωπυρωμένος εμπορικός πόλεμος και οι φόβοι για ύφεση, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, έχουν επηρεάσει αρνητικά τις αγορές και έχουν οδηγήσει το δολάριο σε πτώση κατά περίπου 9% φέτος.
Ο Τζέιμς Μαζώ ανέφερε στο CNBC, ότι είναι ακόμη νωρίς για να εκτιμηθεί αν ο ρυθμός αύξησης του πλούτου στις ΗΠΑ θα επιβραδυνθεί σημαντικά. Όπως εξήγησε, η αποδυνάμωση του δολαρίου συνήθως ενισχύει τον πλούτο σε χώρες με άλλα νομίσματα, χωρίς όμως να συνεπάγεται απώλεια πλούτου για τις ΗΠΑ.

Παράλληλα, επισήμανε την ανθεκτικότητα της αμερικανικής αγοράς ακινήτων και εξέφρασε την εκτίμηση, ότι οι μετοχές θα μπορούσαν να κλείσουν το έτος ελαφρώς ανοδικά: «Η φετινή χρονιά μπορεί να είναι πιο υποτονική από την περσινή, αλλά δεν περιμένουμε αναστροφή της πορείας. Οι κινητήριες δυνάμεις της αμερικανικής οικονομίας παραμένουν ζωντανές».

ΟΙ ΠΙΟ ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΟΥΣΙΟΙ ΣΤΙΣ ΗΠΑ,

ΑΛΛΑ ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ;
Παρότι οι ΗΠΑ φιλοξενούν σχεδόν το 40% των εκατομμυριούχων παγκοσμίως, χώρες όπως το Λουξεμβούργο και η Ελβετία παρουσιάζουν μεγαλύτερη πυκνότητα πλούτου, καθώς πάνω από το 15% των ενηλίκων εκεί διαθέτει περιουσία άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων.
Ο συνολικός αριθμός των εκατομμυριούχων παγκοσμίως αυξήθηκε κατά 684.000, αγγίζοντας τα 60 εκατομμύρια, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές των ακινήτων. Η αύξηση, όμως, δεν ήταν ομοιόμορφη: χώρες όπως η Ιαπωνία έχασαν χιλιάδες εκατομμυριούχους, με την απώλεια να φτάνει τα 33.000 άτομα, εν μέσω πληθυσμιακής μείωσης.

ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟΥΧΟΙ ΣΕ ΚΙΝΗΣΗ:

ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΟΙ ΚΟΡΥΦΕΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ
Ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε οριακά στους 2.891. Ωστόσο, ο Μαζώ επισήμανε ότι υπήρξαν σημαντικές διακυμάνσεις: σε 15 από τις 56 αγορές που εξετάστηκαν, οι δισεκατομμυριούχοι είδαν τον πλούτο τους να μειώνεται, με τις μεγαλύτερες απώλειες να καταγράφονται στην Ολλανδία και την Ουρουγουάη. Αντίθετα, η Σιγκαπούρη, το Κατάρ, η Ελλάδα και η Πολωνία κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στον αριθμό των δισεκατομμυριούχων.

Η ΑΦΑΝΗΣ ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ
«ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΩΝ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟΥΧΩΝ»

Στον αντίποδα, υπάρχουν ελλείψεις στα δεδομένα για άτομα με καθαρή αξία μεταξύ 50 εκατομμυρίων και 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, γεγονός που παραμορφώνει τη συνολική εικόνα. Η αύξηση του πλούτου στα μεσαία και χαμηλότερα επίπεδα τείνει να υποεκτιμάται. Σύμφωνα με την UBS, οι «καθημερινοί εκατομμυριούχοι» -άτομα με περιουσία από 1 έως 5 εκατομμύρια δολάρια- έχουν πλέον ξεπεράσει τα 52 εκατομμύρια, τετραπλασιάζοντας τον αριθμό τους από το 2000. «Συλλογικά, διαθέτουν περισσότερο πλούτο από όλους τους δισεκατομμυριούχους μαζί» σημείωσε ο Μαζώ. «Η άνοδος αυτής της ομάδας συχνά περνά απαρατήρητη» κατέληξε.

Σε «τεντωμένο» σκοινί ΗΠΑ-Βενεζουέλα!

0

Ο Τραμπ διέταξε να αναπτυχθεί αρμάδα πολεμικών πλοίων στα ανοιχτά της Βενεζουέλας ◙ Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, προβλέπεται να σταλούν στην περιοχή κοντά στις ακτές της Βενεζουέλας κάπου 4.000 πεζοναύτες

Ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε να αναπτυχθεί αμφίβια αρμάδα, συμπεριλαμβανομένων τριών πυραυλοφόρων αντιτορπιλικών και ισάριθμων ελικοπτεροφόρων αποβατικών με 2.200 – 4.000 πεζοναύτες, ανοικτά της Βενεζουέλας, στο πλαίσιο της καταπολέμησης της «διακίνησης ναρκωτικών», δήλωσαν την Τετάρτη 20/8 στα πρακτορεία ειδήσεων Reuters και AFP πηγές της κυβέρνησής του, με φόντο την περαιτέρω όξυνση της ήδη μεγάλης έντασης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Καράκας.
Οι δύο χώρες είναι στα «μαχαίρια» για χρόνια και η ανάπτυξη δυνάμεων καταγράφεται, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ εντείνει την πίεση στον ομόλογό του τής Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο: στις αρχές Αυγούστου, διπλασιάστηκε στα 50 εκατομμύρια δολάρια το ποσό της αμοιβής, για πληροφορίες που θα επέτρεπαν τη σύλληψή του για «διακίνηση ναρκωτικών».

Κατά πηγές του Ρόιτερς, οι οποίες εκφράστηκαν υπό τον όρο να μην κατονομαστούν, τα σκάφη USS San Antonio, USS Iwo Jima και USS Fort Lauderdale, με 4.500 μέλη του αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού, ανάμεσά τους 2.200 πεζοναύτες, αναμένεται να έχουν καταφθάσει στην περιοχή πιθανόν από την Κυριακή 24 Αυγούστου.
Εκτός αυτών, έχουν διαταχθεί να πλεύσουν στην περιοχή άλλα τουλάχιστον τρία πολεμικά, τα USS Gravely, USS Jason Dunham και USS Sampson. Πρόκειται για αντιτορπιλικά εφοδιασμένα με κατευθυνόμενους πυραύλους και με το σύστημα Aegis, κλάσης Arleigh Burke. Επίσης στην περιοχή αναμένεται τουλάχιστον ένα υποβρύχιο. Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, προβλέπεται να σταλούν στην περιοχή κοντά στις ακτές της Βενεζουέλας κάπου 4.000 πεζοναύτες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επισείει τον αγώνα κατά της διακίνησης των ναρκωτικών, για να δικαιολογήσει διάφορες θεαματικές αποφάσεις που έχει πάρει από την επιστροφή του στο Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο, από τους τελωνειακούς δασμούς στο Μεξικό και στον Καναδά ως το κύμα συλλήψεων μεταναστών από τη Λατινική Αμερική.
Η αμερικανική κυβέρνηση, που δεν αναγνωρίζει τη νίκη – που αμφισβητήθηκε από την αντιπολίτευση – του Νικολάς Μαδούρο στις προεδρικές εκλογές του Ιουλίου του 2024 στη Βενεζουέλα, τον κατηγορεί πως είναι ο «επικεφαλής» διεθνούς «δικτύου διακίνησης ναρκωτικών».
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, χαρακτήρισε την Τρίτη 19/8 την κυβέρνηση της Βενεζουέλας «ναρκωτρομοκρατικό καρτέλ», και τον πρόεδρο Μαδούρο «φυγόδικο αρχηγό αυτού του καρτέλ». Ερωτηθείσα για την πιθανότητα οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να αναλάβουν δράση στη Βενεζουέλα, είπε πως ο Ντόναλντ Τραμπ θα χρησιμοποιήσει «όλα τα μέσα» για να «εμποδίσει να πλημμυρίσουν τα ναρκωτικά τη χώρα μας».
Αφού χαρακτήρισε «αξιολύπητη» και «χοντροκομμένη επιχείρηση πολιτικής προπαγάνδας» την αύξηση της αμερικανικής αμοιβής για τη σύλληψή του, ο πρόεδρος Μαδούρο ανακοίνωσε τη Δευτέρα 18/8 πως θα αναπτυχθούν 4,5 εκατομμύρια εθνοφύλακες για να «εγγυηθούν την κάλυψη όλης της επικράτειας» της Βενεζουέλας.
Η εθνοφυλακή της χώρας της Λατινικής Αμερικής είχε ιδρυθεί από το θανόντα πρώην πρόεδρο Ούγο Τσάβες, του οποίου ο Μαδούρο θεωρείται πολιτικός κληρονόμος. Σύμφωνα με επίσημες πηγές, έχει κάπου 5 εκατ. μέλη, πολίτες ή εφέδρους, κι αναφέρεται στο γενικό επιτελείο.

© ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Μεγαλοπρεπές άδειασμα και από τη Γαλλία

0

Ο Γάλλος πρόεδρος, παρουσιάζοντας τις «εγγυήσεις ασφαλείας» για την Ουκρανία, έβαλε στο παιχνίδι των δυνάμεων αποτροπής την Άγκυρα! 

«Μαχαιριά» και από τον Μακρόν στην Ελλάδα! Τις τραγικές συνέπειες μιας ανύπαρκτης διπλωματίας συνεχίζει να βιώνει η χώρα μας, σε μια απολύτως ρευστή γεωπολιτική συγκυρία. Ενα από τα πιο επικίνδυνα συμπτώματα που παρατηρούνται στις ερασιτεχνικές διπλωματικές κινήσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη είναι η απώλεια παραδοσιακών συμμάχων. 

Η Ελλάδα στα έξι χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας περιφέρεται όλο και πιο απομονωμένη, ως παρίας των εξελίξεων, έχοντας καρφωμένη τη στάμπα του προβλέψιμου και δεδομένου συμμάχου. Η αδυναμία που εκπέμπουν το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών σε διπλωματικό επίπεδο είναι μνημειώδης, με αποτέλεσμα συμμαχικές χώρες να στρέφονται πλέον εναντίον της Ελλάδας. Μετά τους ακατανόητους χειρισμούς και το ρήγμα στις σχέσεις μας με την Αίγυπτο και τη Λιβύη, μετά τα αλλεπάλληλα ευρωπαϊκά «αδειάσματα» σε σχέση με μείζονα ζητήματα εθνικών συμφερόντων, με αποκορύφωμα το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και την είσοδο της Τουρκίας στο μηχανισμό SAFE, ο τελευταίος θεωρητικά σύμμαχος της χώρας, τον οποίο μάλιστα έχουμε πληρώσει αδρά και δυσανάλογα με όσα έχει προσφέρει, έδωσε ένα ακόμα καίριο πλήγμα στη διάτρητη εξωτερική πολιτική. 

Ο Εμανουέλ Μακρόν, μετά το πέρας της κρίσιμης συνάντησης στο Λευκό Οίκο για το Ουκρανικό, αποφάσισε να παίξει επικίνδυνα παιχνίδια εις βάρος της χώρας μας, εξυπηρετώντας απροκάλυπτα τα σχέδια του Ταγίπ Ερντογάν. Παρά τα δισεκατομμύρια που έχει λάβει από τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα και την άπλετη στήριξη στις πρωτοβουλίες του, ο Γάλλος πρόεδρος προχώρησε σε μια άκρως επικίνδυνη δήλωση, που ανοίγει ουσιαστικά την «κερκόπορτα» για τη στρατιωτική είσοδο της Τουρκίας στην Ευρώπη. 

Ο Εμανουέλ Μακρόν, παρουσιάζοντας τις «εγγυήσεις ασφαλείας» για την Ουκρανία, έβαλε στο παιχνίδι των δυνάμεων αποτροπής την Τουρκία, την οποία αναβάθμισε σε έναν από τους πρωταγωνιστικούς παίκτες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που ο υποτιθέμενος σύμμαχος του Κυριάκου Μητσοτάκη σκαρώνει πίσω από την πλάτη του συμφωνίες με τους Τούρκους, καθώς υπενθυμίζεται η αφωνία του στην πώληση πυραύλων Meteor, αλλά και η έγκρισή του στην πώληση των Eurofighter.

Είναι προφανές ότι ο Γάλλος πρόεδρος, έχοντας τις δικές του στοχεύσεις πολιτικής επιβίωσης, δε διστάζει να κλείσει το μάτι ακόμα και σ’ ένα κράτος που, εκτός των παράλογων επιδιώξεών του, κατέχει παράνομα εδάφη κράτους-μέλους της Ε.Ε. και απειλεί ανοιχτά ένα έτερο μέλος. Φαίνεται πως εκείνη η επιθετική χειραψία του Ταγίπ Ερντογάν με το… δάχτυλο του άβουλου Εμανουέλ Μακρόν στη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στα Τίρανα, ήταν κάτι παραπάνω από μια συμβολική κίνηση κυριαρχίας, όπως είχαν αναφέρει τα τουρκικά ΜΜΕ. 

Αναμφίβολα, οι εξελίξεις αυτές είναι ολέθριες για τη χώρα μας και διαταράσσουν τις ευρωπαϊκές ισορροπίες. Την ίδια ώρα, οι αντιδράσεις από πλευράς Μεγάρου Μαξίμου και υπουργείου Εξωτερικών αγνοούνται, επιβεβαιώνοντας με το χειρότερο τρόπο την αναντιστοιχία μεταξύ της παρούσας κυβέρνησης και της κρισιμότητας των στιγμών. 

© δημοκρατία [dimokratia.gr]

Le Monde: Σε άθλια κατάσταση η δημόσια υγεία στην Ελλάδα

0

Μεταξύ 2008 και 2023, σχεδόν 20.000 γιατροί έφυγαν από τη χώρα

Στην κυριακάτική έκδοση της, η γαλλική «Le Monde» κάνει εκτενές ρεπορτάζ για την κατάσταση που επικρατεί στη δημόσια υγεία, χαρακτηρίζοντας την ως άθλια. Η Marina Rafenberg, ανταποκρίτρια της γαλλικής εφημερίδας, υπογραμμίζει μεταξύ άλλων ότι οι Έλληνες «πληρώνουν περίπου το 33% των εξόδων υγειονομικής περίθαλψης από την τσέπη τους, σε σύγκριση με το μέσο όρο 15% για τους ανθρώπους σε άλλες χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ)».

ΤΙ ΛΕΝΕ ΔΥΟ ΕΛΛΗΝΕΣ

ΓΙΑΤΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Το 2011, ο Γιώργος Βήχας, καρδιολόγος, άνοιξε ένα κοινοτικό ιατρείο με έξι συναδέλφους στο Ελληνικό, ένα νότιο προάστιο της Αθήνας, για να καλύψει τις ανάγκες χιλιάδων μακροχρόνια ανέργων που, επειδή δεν είχαν ασφάλιση υγείας, δεν εισάγονταν πλέον δωρεάν στα δημόσια νοσοκομεία. Το 2015, όταν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε τη σχετική νομοθεσία, που επέτρεπε την επιστροφή ανασφάλιστων στα δημόσια νοσοκομεία, η κλινική στο Ελληνικό κατέστη λιγότερο απαραίτητη. Αλλά οι δημόσιες εγκαταστάσεις αντιμετώπισαν γρήγορα προβλήματα. 

«Για τους μακροχρόνια ανέργους, αυτή η μεταρρύθμιση ήταν πρόοδος. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι η χρηματοδότηση που παρέχει η κυβέρνηση για την κάλυψη της φροντίδας αυτών των επιπλέον ασθενών, δεν είναι αρκετή. Ως αποτέλεσμα, τα νοσοκομεία είναι χρεωμένα και στερούνται τα πάντα», επεσήμανε ο καρδιολόγος.

Σε τέτοιο βαθμό που, ακόμη και μετά το 2015, οι τακτικοί ασθενείς συνέχισαν να επισκέπτονται την κλινική Ελληνικόν επειδή «εξακολουθούσαν να αισθάνονται στιγματισμένοι στα δημόσια νοσοκομεία, δεν είχαν ακόμη πρόσβαση σε ορισμένα φάρμακα που ήταν πολύ ακριβά και οι χρόνοι αναμονής για περίθαλψη ήταν ακόμα μεγάλοι», θυμήθηκε ο Βήχας.

Αλλά η κοινοτική κλινική δεν κράτησε πολύ. Αναγκάστηκε να κλείσει το Μάρτιο του 2020, στην αρχή της κρίσης Covid-19.

Και συνεχίζει η Le Monde: Σήμερα, ο Βήχας ηγείται μιας δημόσιας κλινικής κοντά στο παραθαλάσσιο θέρετρο Λαγονήσι, νότια της Αθήνας, και παρατηρεί με λύπη ότι η δημόσια υγειονομική περίθαλψη στην Ελλάδα παραμένει παραμελημένη. Μεταξύ 2008 και 2023, σχεδόν 20.000 γιατροί έφυγαν από τη χώρα, σύμφωνα με το Σύλλογο Ιατρών Αθήνας. Οι αποχωρήσεις, αν και λιγότερο συχνές από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια, συνεχίζονται: Το 2023, περισσότεροι από 800 γιατροί επέλεξαν να φύγουν, κυρίως λόγω χαμηλών μισθών. Ένας καρδιολόγος και διευθυντής κλινικής κοντά στη συνταξιοδότηση, όπως ο Βήχας, κερδίζει μόνο 2.100 ευρώ το μήνα.

Ο Στρατής Εμμανουηλίδης, ενδοκρινολόγος σε δημόσια κλινική βορειοανατολικά της Αθήνας, συνταξιοδοτήθηκε πριν από λίγους μήνες και λαμβάνει μόνο 1.800 ευρώ το μήνα.

«Οι συνταξιούχοι δεν αντικαθίστανται. Στις εγκαταστάσεις μας δεν υπάρχει πλέον ενδοκρινολόγος, παιδίατρος ή γυναικολόγος… Οι εξειδικευμένοι γιατροί επιλέγουν να μετακινηθούν στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος έχει αναπτυχθεί μόνο τα τελευταία χρόνια, επειδή οι μισθοί είναι υψηλότεροι», δήλωσε με λύπη.

ΔΕΘ 2025: Φοροελαφρύνσεις, στήριξη οικογενειών και μέτρα για την αγορά ακινήτων Η κυβέρνηση ετοιμάζει

0

Η κυβέρνηση ετοιμάζει πακέτο φοροελαφρύνσεων και μέτρων για τη ΔΕΘ

Πυρετώδεις προετοιμασίες βρίσκονται σε εξέλιξη στο οικονομικό επιτελείο και στο Μέγαρο Μαξίμου, για την οριστικοποίηση του πακέτου εξαγγελιών που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ στις 6 και 7 Σεπτεμβρίου. Η κυβέρνηση καταρτίζει μια λίστα μέτρων, με στόχο τη στήριξη της μεσαίας τάξης και των οικογενειών, αλλά και την ενίσχυση της αγοράς ακινήτων μέσω φορολογικών κινήτρων.

Με φόντο τη δημοσιονομική σταθερότητα και ένα «ταμειακό μαξιλάρι» 1,5-2 δισ. ευρώ, το πακέτο θα περιλαμβάνει μειώσεις φόρων, αλλαγές στη φορολογική κλίμακα, επιπλέον φοροαπαλλαγές για οικογένειες με παιδιά, νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών, αλλά και μέτρα για την ενεργοποίηση κλειστών κατοικιών στην αγορά, σύμφωνα με το imerisia.gr.

Στο επίκεντρο βρίσκονται:

1] ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ: Η κυβέρνηση εξετάζει την προσθήκη ενός ενδιάμεσου φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα 10.001 έως 20.000 ευρώ, που σήμερα φορολογούνται με 22%, με στόχο την ελάφρυνση των μεσαίων εισοδημάτων. Παράλληλα, συζητείται η αύξηση του ορίου εισοδήματος πάνω από το οποίο επιβάλλεται ο ανώτατος συντελεστής 44% (σήμερα εφαρμόζεται άνω των 40.000 ευρώ).

2] ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ: Στο πακέτο περιλαμβάνονται νέες φοροαπαλλαγές για οικογένειες, με ενδεχόμενη αναπροσαρμογή του αφορολογήτου ορίου ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων. Η κίνηση αυτή στοχεύει να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα απέναντι στις πιέσεις του πληθωρισμού, του στεγαστικού κόστους και της υπάρχουσας φορολογικής δομής.

3] ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΟΙΚΙΩΝ: Η κυβέρνηση προωθεί την εισαγωγή ενός ενδιάμεσου συντελεστή 25% για εισοδήματα από 12.000 έως 35.000 ευρώ, ώστε να μετριαστεί η απότομη αύξηση από 15% σε 35% και να διατηρηθεί αναλογικότητα στη φορολογική επιβάρυνση. Στόχος είναι η ενεργοποίηση κλειστών κατοικιών και η μείωση της απόκρυψης εισοδημάτων από ενοίκια, που παραμένει βασικός παράγοντας πίεσης στην αγορά ακινήτων.

4] ΚΟΥΡΕΜΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ: Στο τραπέζι των συσκέψεων βρίσκονται και παρεμβάσεις για τα τεκμήρια διαβίωσης, με στόχο τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τα μεσαία εισοδήματα, ενώ εξετάζεται νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.

5] ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥΣ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ: Το πακέτο θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις για συνταξιούχους, με πιθανή μείωση ή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, διορθώσεις στο τεκμαρτό σύστημα των ελεύθερων επαγγελματιών, αλλά και εισοδηματικές ενισχύσεις στα Σώματα Ασφαλείας. Η προετοιμασία του κυβερνητικού πακέτου δείχνει σαφή στόχευση στη μεσαία τάξη και στις οικογένειες, αλλά και μια προσπάθεια να κινηθούν ακίνητα που παραμένουν κλειστά. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των μέτρων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ταχύτητα εφαρμογής τους και από τη συνολική πολιτική στέγασης, καθώς οι φορολογικές παρεμβάσεις από μόνες τους δύσκολα μπορούν να αντιμετωπίσουν τις στρεβλώσεις της αγοράς.