Η στεγαστική κρίση που ταλανίζει το Μόντρεαλ τα τελευταία χρόνια, δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα οικονομικό πρόβλημα, αλλά μια βαθιά κοινωνική και ανθρωπιστική πρόκληση, με τους ηλικιωμένους να συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο ευάλωτων ομάδων. Οι αυξανόμενες τιμές ενοικίων, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών και η πίεση στα κοινωνικά δίκτυα υποστήριξης, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η ασφάλεια της στέγης για πολλούς ηλικιωμένους τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση.

Σύμφωνα με στοιχεία οργανισμών που δραστηριοποιούνται στο Μόντρεαλ, η ζήτηση για υπηρεσίες στήριξης αυξάνεται σταθερά, καθώς ολοένα και περισσότεροι κάτοικοι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο κόστος στέγασης.

Πάνω από 375 κοινοτικοί οργανισμοί στην ευρύτερη περιοχή του Μόντρεαλ εξυπηρετούν σχεδόν 800.000 ανθρώπους, παρέχοντας καθημερινά τρόφιμα, κοινωνική υποστήριξη και βοήθεια σε ευάλωτες ομάδες, μεταξύ των οποίων και ηλικιωμένοι που κινδυνεύουν να χάσουν την κατοικία τους.

Η κρίση αυτή δεν επηρεάζει μόνο τα χαμηλά εισοδήματα. Πολλοί ηλικιωμένοι που βασίζονται σε σταθερές συντάξεις βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με αυξήσεις ενοικίων που ξεπερνούν το ρυθμό αύξησης των εισοδημάτων τους. Σε ολόκληρο το Κεμπέκ, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η έλλειψη προσιτής στέγης και το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης, οδηγούν όλο και περισσότερους ηλικιωμένους σε συνθήκες στεγαστικής ανασφάλειας, γεγονός που επιβαρύνει ταυτόχρονα και το σύστημα υγείας.

Η δημοτική διοίκηση του Μόντρεαλ αναγνωρίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ο προϋπολογισμός της πόλης για το 2026 δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση της έλλειψης κατοικιών και της αυξανόμενης αστεγίας. Συγκεκριμένα, προβλέπονται σημαντικές επενδύσεις για την αγορά και μετατροπή κτιρίων σε κοινωνικές και προσιτές κατοικίες, καθώς και ενίσχυση της χρηματοδότησης κοινοτικών οργανώσεων, που παρέχουν υποστήριξη σε άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο απώλειας στέγης.

Παρά τις προσπάθειες αυτές, οι ανάγκες συνεχίζουν να αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τις διαθέσιμες λύσεις. Η πίεση στις κοινωνικές υπηρεσίες είναι εμφανής, ιδιαίτερα σε γειτονιές όπου ζουν πολλοί ηλικιωμένοι με περιορισμένους οικονομικούς πόρους.

Η αύξηση των ενοικίων και η μείωση των διαθέσιμων κατοικιών, καθιστούν δύσκολη την παραμονή πολλών ηλικιωμένων στα σπίτια τους, ενώ ορισμένοι αναγκάζονται να αναζητήσουν μικρότερες ή λιγότερο κατάλληλες κατοικίες.

Η στεγαστική ανασφάλεια δεν αποτελεί μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά και πρόβλημα υγείας. Οι ηλικιωμένοι που αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα ως προς τη στέγη τους παρουσιάζουν συχνά αυξημένα επίπεδα άγχους και επιδείνωση της σωματικής και ψυχικής υγείας. Επιπλέον, η ακατάλληλη στέγαση μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ανάγκη για ιατρική φροντίδα, αυξάνοντας την πίεση στο ήδη επιβαρυμένο σύστημα υγείας.

Παράλληλα, η αυξανόμενη ζήτηση για κατοικίες φροντίδας ηλικιωμένων, δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις. Οι ειδικοί εκτιμούν, ότι τα επόμενα χρόνια θα απαιτηθεί σημαντική αύξηση των διαθέσιμων θέσεων σε μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας, καθώς ο πληθυσμός γηράσκει και οι ανάγκες υγειονομικής υποστήριξης αυξάνονται.

Το πρόβλημα της στέγασης στο Μόντρεαλ συνδέεται άμεσα και με ευρύτερες οικονομικές εξελίξεις. Η αύξηση του κόστους ζωής, οι υψηλότεροι δημοτικοί φόροι και οι περιορισμένες επιλογές προσιτής στέγης, δημιουργούν ένα περιβάλλον οικονομικής πίεσης για πολλές οικογένειες και ηλικιωμένους. Παρά τις νέες πολιτικές και τα επενδυτικά σχέδια, πολλοί αναλυτές επισημαίνουν, ότι η πραγματική πρόκληση είναι η ταχύτητα υλοποίησης των έργων και η άμεση διαθεσιμότητα κατοικιών.

Η στεγαστική κρίση στο Μόντρεαλ αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά ζητήματα της πόλης. Για τους ηλικιωμένους, η δυνατότητα να παραμείνουν με ασφάλεια στα σπίτια τους δεν είναι μόνο θέμα άνεσης, αλλά και αξιοπρέπειας. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι, αν οι πολιτικές και οι επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη θα μπορέσουν να ανταποκριθούν εγκαίρως στις ανάγκες ενός πληθυσμού που γηράσκει και απαιτεί αυξημένη προστασία.

Μια ιδιαίτερα σημαντική και ενδεχομένως καθοριστική απόφαση για τα δικαιώματα των ενοικιαστών εκδόθηκε πρόσφατα στο Κεμπέκ, καθώς το Tribunal administratif du logement (TAL) έκρινε, ότι γενική ρήτρα απαγόρευσης κατοικίδιων σε μισθωτήριο συμβόλαιο μπορεί να παραβιάζει το Χάρτη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ελευθεριών του Κεμπέκ, ανοίγοντας το δρόμο για νέες νομικές αμφισβητήσεις παρόμοιων περιορισμών στο μέλλον.

Η υπόθεση ξεκίνησε, όταν ιδιοκτήτης κατοικίας στο Μόντρεαλ επιχείρησε να εκδιώξει ενοικιαστή που διατηρούσε σκύλο, επικαλούμενος ρήτρα «χωρίς κατοικίδια» στο συμβόλαιο μίσθωσης. Ωστόσο, η δικαστής Suzanne Guévremont, με απόφαση που εκδόθηκε στις 12 Μαρτίου 2026, απέρριψε το αίτημα έξωσης και επέτρεψε στον ενοικιαστή να παραμείνει στην κατοικία του μαζί με το ζώο του.

ΜΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΕ ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η υπόθεση αφορούσε τον ενοικιαστή M. Desjardins, ο οποίος κατοικεί στο ίδιο διαμέρισμα από το 2011, έχοντας περάσει από διαφορετικούς ιδιοκτήτες κατά τη διάρκεια των ετών. Η προσπάθεια έξωσης βασίστηκε αποκλειστικά στη ρήτρα απαγόρευσης κατοικίδιων, γεγονός που οδήγησε σε μακρά νομική αντιπαράθεση.

Στο σκεπτικό της απόφασης, η δικαστής τόνισε ότι ο ενοικιαστής δεν είχε καμία πραγματική δυνατότητα να διαπραγματευτεί τη συγκεκριμένη ρήτρα όταν υπέγραψε το συμβόλαιο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να βρεθεί μπροστά σε μια ιδιαίτερα δύσκολη επιλογή: είτε να εγκαταλείψει το κατοικίδιό του είτε να αναζητήσει νέα στέγη, σε μια περίοδο όπου η εύρεση προσιτής κατοικίας είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Η απόφαση επισημαίνει επίσης, ότι μια γενική απαγόρευση κατοικίδιων αποτελεί «καταπιεστική και απαράδεκτη παρέμβαση στην οικογενειακή ζωή ενός ατόμου», ιδιαίτερα μέσα στο χώρο που αποτελεί το κέντρο της ιδιωτικής του ζωής, δηλαδή την κατοικία του.

ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Η νομική βάση της απόφασης συνδέεται άμεσα με άρθρα του Χάρτη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ελευθεριών του Κεμπέκ, συγκεκριμένα τα άρθρα 1 και 5, τα οποία αφορούν το δικαίωμα στην προσωπική ελευθερία και την ιδιωτικότητα.

Σύμφωνα με τη δικηγόρο του ενοικιαστή, Kimmyanne Brown, πρόεδρο και συνιδρύτρια της νομικής οργάνωσης Défends-toit, η υπόθεση αυτή αποτελεί την πρώτη φορά που ρήτρα απαγόρευσης κατοικίδιων αμφισβητήθηκε με βάση θεμελιώδη δικαιώματα.

Για πολλά χρόνια, όπως σημείωσε, οι συγκεκριμένες ρήτρες θεωρούνταν αυτομάτως έγκυρες ως μέρος των συμβολαίων μίσθωσης.

Η απόφαση αυτή, ωστόσο, αναγνωρίζει ότι τέτοιες ρήτρες μπορεί να παρεμβαίνουν σε βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η ιδιωτικότητα και η προσωπική ελευθερία.

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ

Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΕΓΑΣΗΣ

Στην υπόθεση παρενέβη και η Montreal SPCA, η οποία υποστήριξε ότι οι γενικές απαγορεύσεις κατοικίδιων είναι «καταχρηστικές και παράλογες», ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η κρίση στέγασης καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την εύρεση κατοικίας που επιτρέπει ζώα.

Η οργάνωση επισήμανε ότι περισσότερες από τις μισές οικογένειες στο Κεμπέκ διαθέτουν κατοικίδιο, ενώ η δυσκολία εύρεσης κατοικίας που τα επιτρέπει αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους εγκατάλειψης ζώων σε καταφύγια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της SPCA, σχεδόν δύο ζώα ημερησίως οδηγούνται στα καταφύγια του Μόντρεαλ, εξαιτίας προβλημάτων που σχετίζονται με τη στέγαση.

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΓΙΑ ΕΝΟΙΚΙΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ

Παρά τη σημασία της απόφασης, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι δεν καταργούνται αυτομάτως όλες οι ρήτρες απαγόρευσης κατοικίδιων στο Κεμπέκ. Οι ιδιοκτήτες εξακολουθούν να μπορούν να περιλαμβάνουν τέτοιες ρήτρες στα συμβόλαια, όμως η ύπαρξή τους δε σημαίνει πλέον ότι είναι αυτόματα εκτελεστές.

Η απόφαση δημιουργεί προηγούμενο, το οποίο επιτρέπει στους ενοικιαστές να αμφισβητούν νομικά τέτοιες ρήτρες. Σε μια πιθανή προσφυγή στο tribunal, οι ιδιοκτήτες ενδέχεται να χρειαστεί να αποδείξουν ότι η απαγόρευση κατοικίδιων βασίζεται σε πραγματικούς και δικαιολογημένους λόγους, όπως ο κίνδυνος ζημιών στην ιδιοκτησία ή η πρόκληση σημαντικής όχλησης.

Με άλλα λόγια, η εφαρμογή τέτοιων περιορισμών αναμένεται να εξετάζεται πλέον κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τα θεμελιώδη δικαιώματα των ενοικιαστών.

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ

ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΟΡΙΖΟΝΤΑ

Η απόφαση αυτή έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις και ενδέχεται να οδηγήσει σε νομοθετικές αλλαγές. Υποστηρικτές της προστασίας των ζώων και των ενοικιαστών ζητούν την αναθεώρηση του Αστικού Κώδικα του Κεμπέκ, ώστε να διασφαλιστεί μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ της νομοθεσίας περί κατοικίας και της προστασίας των ζώων.

Παράλληλα, πολιτικοί φορείς, όπως το κόμμα Québec Solidaire, έχουν εκφράσει την πρόθεση να καταθέσουν νομοσχέδιο που θα απαγορεύει ρητά τις γενικές ρήτρες απαγόρευσης κατοικίδιων σε μισθωτήρια κατοικιών.

Από την πλευρά της κυβέρνησης, η υπουργός Στέγασης του Κεμπέκ, Caroline Proulx, σημείωσε ότι, αν και αναγνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ενοικιαστές με κατοικίδια, η συγκεκριμένη απόφαση αφορά προς το παρόν μόνο τη συγκεκριμένη υπόθεση και δεν αποτελεί γενική απαγόρευση των σχετικών ρητρών.

ΕΝΑ ΠΙΘΑΝΟ ΣΗΜΕΙΟ ΚΑΜΠΗΣ

Η συγκεκριμένη απόφαση θεωρείται από πολλούς ως σημείο καμπής, στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα κατοικίδια στο πλαίσιο της μίσθωσης κατοικιών στο Κεμπέκ. Αν και δεν καταργεί αυτομάτως τις ρήτρες απαγόρευσης, θέτει σαφώς το ζήτημα σε ένα νέο νομικό πλαίσιο, όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η οικογενειακή ζωή και η ιδιωτικότητα αποκτούν κεντρικό ρόλο.

Σε μια εποχή όπου η κρίση στέγασης παραμένει έντονη και οι οικογένειες αναζητούν σταθερότητα, η απόφαση αυτή ενδέχεται να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς μια ευρύτερη αναθεώρηση της νομοθεσίας, που θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, αλλά και τις σύγχρονες κοινωνικές πραγματικότητες.

Η καναδική αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται σε περίοδο βαθιάς μετάβασης, καθώς η χώρα αναζητεί τρόπους να μειώσει την εξάρτησή της από τους αμερικανικούς κολοσσούς και να προσελκύσει νέους κατασκευαστές από την Ευρώπη και την Ασία. Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η ιδέα δημιουργίας ενός οχήματος με ισχυρή καναδική ταυτότητα, ένα εγχείρημα που πολλοί θεωρούν φιλόδοξο αλλά και εξαιρετικά δύσκολο.

Στα μέσα Φεβρουαρίου, στην περιοχή Woodbridge του Οντάριο, παρουσιάστηκε ένα νέο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση: το Project Arrow 2.0, ένα πρωτότυπο όχημα που προβάλλεται ως τεχνολογική βιτρίνα των δυνατοτήτων της καναδικής βιομηχανίας εξαρτημάτων αυτοκινήτων. Το σχέδιο αποτελεί συνέχεια μιας προσπάθειας που υλοποιεί εδώ και χρόνια η Canadian Automotive Parts Manufacturers’ Association (APMA), με στόχο να αποδείξει ότι η χώρα διαθέτει την τεχνογνωσία για την ανάπτυξη ενός πλήρως καναδικού οχήματος.

Η συγκυρία θεωρείται ευνοϊκή, λόγω της μετάβασης στα ηλεκτρικά οχήματα. Ο καθηγητής στρατηγικής Yan Cimon από το Université Laval εκτιμά, ότι η μετάβαση αυτή αποτελεί μια «μοναδική αλλαγή παραδείγματος» για τη βιομηχανία, ανοίγοντας θεωρητικά την πόρτα για την είσοδο νέων κατασκευαστών στην αγορά. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Καναδάς ενδέχεται να βρίσκεται μπροστά σε μια «ιστορική ευκαιρία» για τη δημιουργία ενός δικού του μεγάλου κατασκευαστή αυτοκινήτων, κάτι που δεν έχει συμβεί εδώ και περίπου 75 χρόνια.

Ωστόσο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν, ότι η δημιουργία μιας νέας αυτοκινητοβιομηχανίας δεν είναι υπόθεση που μπορεί να ολοκληρωθεί γρήγορα. Απαιτεί τεράστιες επενδύσεις, μακροχρόνια χρηματοδότηση και υψηλό βαθμό αντοχής σε επιχειρηματικούς κινδύνους. Για το λόγο αυτό, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιο ρεαλιστικό σενάριο την προσέλκυση ξένων κατασκευαστών, ιδίως από την Ασία, αντί της δημιουργίας ενός εντελώς νέου καναδικού ομίλου.

Η APMA, που βρίσκεται πίσω από το Project Arrow, δεν ισχυρίζεται ότι το όχημα θα μπει άμεσα σε παραγωγή. Αντίθετα, η παρουσίασή του λειτουργεί κυρίως ως επίδειξη τεχνολογίας και ως εργαλείο προσέλκυσης επενδυτών. Το πρωτότυπο παρουσιάστηκε σε δύο εκδοχές, οι οποίες θα μπορούσαν, θεωρητικά, να προσαρμοστούν τόσο για εμπορική χρήση όσο και για εφαρμογές στο στρατιωτικό τομέα των χωρών του ΝΑΤΟ.

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της ανάπτυξης μιας νέας στρατηγικής είναι, ότι ο Καναδάς αποτελεί μία από τις λίγες προηγμένες οικονομίες που δε διαθέτουν δική τους αυτοκινητοβιομηχανία με εθνική ταυτότητα. Χώρες όπως το Μεξικό, η Τουρκία και το Βιετνάμ, έχουν καταφέρει να αναπτύξουν σημαντική παραγωγική δραστηριότητα στον τομέα, συχνά με λιγότερους πόρους.

Ταυτόχρονα, η παραγωγή οχημάτων στον Καναδά έχει μειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια. Από περίπου 3 εκατομμύρια οχήματα ετησίως στο παρελθόν, η παραγωγή έχει υποχωρήσει σε περίπου 1,2 εκατομμύρια μονάδες. Η πτώση αυτή αποδίδεται εν μέρει στη συρρίκνωση της παρουσίας των παραδοσιακών αμερικανικών εταιρειών, γνωστών στο παρελθόν ως «Big Three»: Ford, General Motors και Chrysler, η τελευταία εκ των οποίων ενσωματώθηκε στον όμιλο Stellantis.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Καναδάς επιδιώκει να προσελκύσει νέους κατασκευαστές για να αξιοποιήσει εγκαταστάσεις που έχουν εγκαταλειφθεί ή υπολειτουργούν, ιδιαίτερα στο Οντάριο. Οι ειδικοί εκτιμούν, ότι τέτοιες εγκαταστάσεις, σε συνδυασμό με ένα ισχυρό δίκτυο τοπικών προμηθευτών, θα μπορούσαν να αποτελέσουν ισχυρό κίνητρο για ξένες εταιρείες.

Ωστόσο, το εγχείρημα παρουσιάζει σημαντικές προκλήσεις. Πολλοί διεθνείς κατασκευαστές, ιδίως στην Κίνα, διαθέτουν ήδη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, γεγονός που μειώνει το κίνητρο δημιουργίας νέων εργοστασίων στο εξωτερικό. Για να αντισταθμίσει αυτό το μειονέκτημα, ο Καναδάς βασίζεται στα πολυάριθμα διεθνή εμπορικά του συμφωνητικά.

Μέσω αυτών των συμφωνιών, η χώρα μπορεί να προβάλλει ένα σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα: την πρόσβαση σε αγορές περίπου 1,5 δισεκατομμυρίου καταναλωτών παγκοσμίως. Η δυνατότητα αυτή, σε συνδυασμό με την ύπαρξη ανενεργών εργοστασίων και εξειδικευμένων προμηθευτών, ενδέχεται να καταστήσει τον Καναδά ελκυστικό για νέες επενδύσεις.

Παρά τις αισιόδοξες προοπτικές, οι ειδικοί επιμένουν ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο. Η μετάβαση προς μια λιγότερο εξαρτημένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες αυτοκινητοβιομηχανία απαιτεί συντονισμένες πολιτικές, σημαντική οικονομική στήριξη και μακροπρόθεσμη στρατηγική.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι, αν ο Καναδάς θα καταφέρει να μετατρέψει τη σημερινή περίοδο αλλαγών σε πραγματική ευκαιρία ή αν οι προκλήσεις της διεθνούς αγοράς θα αποδειχθούν ανυπέρβλητες. Σε κάθε περίπτωση, το Project Arrow 2.0 αποτελεί ένα συμβολικό βήμα προς ένα πιο ανεξάρτητο βιομηχανικό μέλλον, ακόμη κι αν η υλοποίηση του οράματος παραμένει αβέβαιη.

Το καναδικό πετρέλαιο έπαψε να τιμολογείται με εθνικά κριτήρια πριν από τέσσερις δεκαετίες. Από το 1985 και μετά, ανήκει πλήρως στη διεθνή αγορά – μαζί με τις τιμές της. Τότε ο Καναδάς εγκατέλειψε τον έλεγχο τιμών και άνοιξε πλήρως τον τομέα πετρελαίου στις αγορές.

ΠΡΙΝ ΤΟ 1985: ΥΠΗΡΧΑΝ ΕΘΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Συγκεκριμένα, μετά την πετρελαϊκή κρίση του 1973, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρενέβη άμεσα στην αγορά, επέβαλε ανώτατες τιμές στο πετρέλαιο εντός Καναδά και διαχώρισε την εσωτερική τιμή από τη διεθνή αγορά. Στόχος της καναδικής κυβέρνησης ήταν η ενεργειακή ασφάλεια, η προστασία καταναλωτών και της βιομηχανίας, καθώς και η μείωση εξάρτησης από εισαγωγές.

Επιπλέον, το 1980 η κυβέρνηση του Pierre Trudeau δημιούργησε το Εθνικό Ενεργειακό Πρόγραμμα (NEP). Τα χαρακτηριστικά του προγράμματος ήταν οι ελεγχόμενες τιμές, περιορισμοί εξαγωγών και «καναδική» τιμολόγηση πετρελαίου. Το πρόγραμμα αυτό προκάλεσε έντονες συγκρούσεις με τις επαρχίες (ιδίως με την Αλμπέρτα), αποεπενδύσεις και πολιτική κρίση.

1985: Η ΤΟΜΗ

Το 1985, η συντηρητική κυβέρνηση του Brian Mulroney καταργεί το NEP, με αποτέλεσμα να απελευθερωθεί πλήρως η τιμολόγηση πετρελαίου. Με άλλα λόγια, ο Καναδάς υιοθέτησε τις διεθνές τιμές του πετρελαίου, υποστηρίζοντας την ελεύθερη αγορά. Εντούτοις, από το 1985 δεν υπάρχει «καναδική τιμή» πετρελαίου αλλά διεθνής τιμή, ακόμα κι αν το πετρέλαιο παράγεται στον Καναδά.

ΜΕΤΑ ΤΟ 1989: Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ «ΚΛΕΙΔΩΝΕΙ» Η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου με τις ΗΠΑ (FTA) και αργότερα οι συμφωνίες NAFTA και CUSMA, ενισχύουν περαιτέρω την ελεύθερη διακίνηση ενέργειας και την απαγόρευση καναδικής εσωτερικής τιμολόγησης.