Στην τελική ευθεία ο διεθνής διαγωνισμός

Ο Καναδάς βρίσκεται στο τελικό στάδιο μιας από τις μεγαλύτερες και ταχύτερες στρατιωτικές προμήθειες στην ιστορία του: την επιλογή του κατασκευαστή για το νέο στόλο υποβρυχίων του Βασιλικού Καναδικού Ναυτικού. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αξιολογεί δύο προσφορές – της γερμανικής ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) και της νοτιοκορεάτικης Hanwha Oceans – για την κατασκευή περίπου 12 υποβρυχίων, ένα έργο που αναμένεται να κοστίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και να δημιουργήσει τεράστια οικονομικά οφέλη.

Η διαδικασία προχωρά με πρωτοφανή ταχύτητα. Ο υπουργός Εξωτερικών Stephen Fuhr δήλωσε ότι ο νικητής θα ανακοινωθεί μέχρι τα τέλη Ιουνίου, τονίζοντας ότι μια τόσο μεγάλη προμήθεια ολοκληρώνεται μέσα σε μόλις ένα χρόνο – κάτι εξαιρετικά σπάνιο, καθώς αντίστοιχα ναυτικά προγράμματα συνήθως απαιτούν πάνω από πέντε χρόνια.

Ο διευθύνων σύμβουλος της TKMS, Oliver Burkhard, χαρακτήρισε το ρυθμό «ταχύτητα φωτός», σημειώνοντας ότι ο Καναδάς ίσως θέτει νέο διεθνές πρότυπο για το πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί μια χώρα όταν υπάρχει πολιτική βούληση και ανάγκη.

Η γερμανική TKMS προβάλλει ως βασικό πλεονέκτημα την εμπειρία της και τη διαλειτουργικότητα με τους στόλους του ΝΑΤΟ. Η εταιρεία έχει κατασκευάσει μεγάλο μέρος των συμβατικών υποβρυχίων της Συμμαχίας και υποστηρίζει ότι η επιλογή της θα ενισχύσει τη συνεργασία Καναδά – Γερμανίας – Νορβηγίας, ιδιαίτερα στην παρακολούθηση των ρωσικών υποβρυχίων. Η TKMS προωθεί την προσφορά της ως «αποδεδειγμένη λύση», σε αντίθεση με την Hanwha, η οποία δεν έχει εξάγει ποτέ υποβρύχιο.

Από την άλλη πλευρά, η Hanwha Oceans εμφανίζεται ως ανερχόμενη δύναμη, που επιδιώκει να καθιερωθεί στη διεθνή αγορά αμυντικού υλικού. Σε αντίθεση με τη διακριτική στρατηγική της TKMS, η Hanwha έχει εξαπολύσει μια επιθετική διαφημιστική εκστρατεία στον Καναδά, με προβολές στο Parliament Hill, στο αεροδρόμιο της Οτάβα και σε τηλεοπτικά και διαδικτυακά μέσα.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Hanwha Defence Canada, Glenn Copeland, εξηγεί ότι η εταιρεία θέλει να γίνει γνωστή στη Βόρεια Αμερική όπως άλλες μεγάλες κορεατικές μάρκες (LG, Kia, Hyundai).

Η Hanwha προβάλλει ως βασικά πλεονεκτήματα την ταχεία παράδοση και τις τεράστιες οικονομικές ευκαιρίες που υπόσχεται. Σύμφωνα με εκτίμηση της KPMG, η πρότασή της θα δημιουργήσει πάνω από 70 δισ. δολάρια σε οικονομική δραστηριότητα, 100 δισ. δολάρια σε ΑΕΠ και περίπου 500.000 θέσεις εργασίας, από το 2026 έως το 2044. Η εταιρεία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο αυτοματοποιημένα ναυπηγεία στον κόσμο, στο Geoje της Κορέας, και υπόσχεται να παραδώσει τέσσερα υποβρύχια έως το 2034 και στη συνέχεια ένα κάθε χρόνο.

Η ανάγκη για άμεση αντικατάσταση του υπάρχοντος στόλου είναι πιεστική. Τα τέσσερα καναδικά υποβρύχια κλάσης Victoria είναι παλιά, παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα και αναμένεται να αποσυρθούν έως το 2035. Μόνο ένα είναι σήμερα λειτουργικό, ενώ η κυβέρνηση πιθανότατα θα χρειαστεί να «κανιβαλίσει» τα υπόλοιπα για ανταλλακτικά.

Η TKMS, αν και αρχικά υποσχέθηκε παράδοση του πρώτου καναδικού υποβρυχίου έως το 2034, αναθεώρησε την πρότασή της και δεσμεύεται πλέον για τέσσερις παραδόσεις έως το 2036. Ωστόσο, επειδή η Γερμανία και η Νορβηγία έχουν ήδη παραγγείλει υποβρύχια, ο Καναδάς θα πρέπει να ενταχθεί στην υπάρχουσα σειρά παραγωγής. Η εταιρεία δημοσίευσε επίσης οικονομικά στοιχεία που προβλέπουν 160 δισ. δολάρια σε οικονομική δραστηριότητα, 86 δισ. δολάρια σε ΑΕΠ και πάνω από 650.000 θέσεις εργασίας.

Οι δύο εταιρείες έχουν υπογράψει συνεργασίες με καναδικές επιχειρήσεις, όμως η Hanwha έχει κινηθεί πιο επιθετικά, στοχεύοντας κλάδους που πλήττονται από δασμούς και επιδιώκοντας να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή. Έχει συνάψει συμφωνίες με την Algoma Steel για χρήση καναδικού χάλυβα, με την Ένωση Κατασκευαστών Ανταλλακτικών Αυτοκινήτων και με την COTA Aviation για μεταφορά εργασιών στον Καναδά. Η TKMS, αντίθετα, δίνει έμφαση στην ποιότητα των συνεργασιών της, αναφέροντας εταιρείες όπως CAE, Cohere και Seaspan.

Παρά τις δημόσιες καμπάνιες, λίγα έχουν ειπωθεί για τις τεχνικές δυνατότητες των υποβρυχίων. Η συζήτηση επικεντρώνεται κυρίως στα οικονομικά οφέλη, τις γεωπολιτικές συνεργασίες και την ταχύτητα παράδοσης.

Η υπουργός Βιομηχανίας Melanie Joly ζήτησε από τις εταιρείες να εξετάσουν ακόμη και επενδύσεις σε εργοστάσια αυτοκινήτων, προκειμένου να ενισχυθεί ο καναδικός κλάδος που πλήττεται από δασμούς.

Το κόστος του προγράμματος θα είναι τεράστιο, αλλά ειδικοί όπως ο Daniel Kerry της Deloitte τονίζουν ότι η επένδυση θα αποδώσει σημαντική αξία στην καναδική οικονομία. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από πιθανές τροποποιήσεις που θα ζητήσει η κυβέρνηση.

Με την απόφαση να αναμένεται σύντομα, ο Καναδάς βρίσκεται μπροστά σε μια επιλογή που θα καθορίσει τη ναυτική του ισχύ για δεκαετίες, ενώ παράλληλα θα επηρεάσει βαθιά την οικονομία και τις διεθνείς του συνεργασίες.

Πηγή: Καναδικός Τύπος

Η συζήτηση για την οικονομία στον Καναδά επιστρέφει ξανά και ξανά στο ίδιο σημείο: το κόστος ζωής. Παρότι ο πληθωρισμός δε βρίσκεται πλέον στα εκρηκτικά επίπεδα που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια, η καθημερινή πίεση στα νοικοκυριά παραμένει έντονη. Για εκατομμύρια Καναδούς, η στατιστική αποκλιμάκωση των τιμών δε σημαίνει απαραίτητα ότι η ζωή έγινε φθηνότερη. Σημαίνει απλώς ότι οι τιμές αυξάνονται με πιο αργό ρυθμό, ενώ το ήδη υψηλό επίπεδο τιμών εξακολουθεί να βαραίνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Τα νεότερα στοιχεία της Statistics Canada δείχνουν, ότι ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 2,8% τον Απρίλιο του 2026 σε ετήσια βάση, από 2,4% το Μάρτιο. Η επιτάχυνση αυτή συνδέεται κυρίως με την ενέργεια και ειδικότερα με τη βενζίνη. Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία, οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 19,2% σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ οι τιμές της βενζίνης κατέγραψαν άνοδο 28,6%. Η ίδια έκθεση σημειώνει ότι, αν εξαιρεθεί η βενζίνη, ο πληθωρισμός αυξήθηκε με βραδύτερο ρυθμό, 2%, έναντι 2,2% το Μάρτιο.

Αυτό δείχνει πόσο καθοριστικός παράγοντας παραμένει το κόστος των καυσίμων για τη συνολική εικόνα της ακρίβειας.

Η βενζίνη δεν επηρεάζει μόνο όσους χρησιμοποιούν καθημερινά αυτοκίνητο για να πάνε στη δουλειά τους. Επηρεάζει και το κόστος μεταφοράς προϊόντων, τη λειτουργία επιχειρήσεων, τις τιμές υπηρεσιών και τελικά το ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής. Για οικογένειες στα προάστια, για εργαζόμενους που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε δημόσια συγκοινωνία, αλλά και για ηλικιωμένους που εξαρτώνται από το αυτοκίνητο για βασικές μετακινήσεις, η αύξηση των καυσίμων μεταφράζεται άμεσα σε λιγότερο διαθέσιμο εισόδημα.

Την ίδια ώρα, τα τρόφιμα εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους πιο ευαίσθητους τομείς. Η έκθεση Canada’s Food Price Report 2026 προβλέπει, ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν συνολικά κατά 4% έως 6% μέσα στο 2026. Για μια τετραμελή οικογένεια, η ετήσια δαπάνη για τρόφιμα εκτιμάται στα 17.571,79 δολάρια, δηλαδή έως και 994,63 δολάρια περισσότερα από το προηγούμενο έτος. Η ίδια έκθεση υπογραμμίζει ότι οι τιμές των τροφίμων είναι πλέον περίπου 27% υψηλότερες από ό,τι πριν από πέντε χρόνια.  Αυτό το στοιχείο είναι κρίσιμο, γιατί εξηγεί γιατί πολλοί Καναδοί αισθάνονται ότι η οικονομική πίεση δεν έχει υποχωρήσει. Ακόμη και αν ο μηνιαίος πληθωρισμός εμφανίζεται πιο συγκρατημένος, το καλάθι του σούπερ μάρκετ παραμένει ακριβό. Οι καταναλωτές μπορεί να αγοράζουν λιγότερα, να αναζητούν προσφορές, να αλλάζουν μάρκες ή να περιορίζουν προϊόντα που θεωρούνται πλέον πολυτέλεια. Για φοιτητές, μονογονεϊκές οικογένειες, χαμηλόμισθους εργαζόμενους και συνταξιούχους, η αύξηση των τροφίμων δεν είναι αφηρημένος οικονομικός δείκτης, αλλά καθημερινό δίλημμα.

Σημαντική παραμένει και η πίεση στη στέγαση. Η Statistics Canada αναφέρει ότι τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 3,6% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, ρυθμός χαμηλότερος από το 4,2% του Μαρτίου. Ωστόσο, η μεγαλύτερη εικόνα είναι πολύ πιο βαριά: τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 30,8% από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Απρίλιο του 2026. Για τους νέους που προσπαθούν να ζήσουν ανεξάρτητα, για τους φοιτητές που νοικιάζουν κοντά στα πανεπιστήμια και για τις οικογένειες που δεν έχουν πρόσβαση στην αγορά κατοικίας, αυτή η αύξηση δημιουργεί μια βαθιά αίσθηση οικονομικού εγκλωβισμού.

Η ακρίβεια πλήττει δυσανάλογα όσους έχουν περιορισμένη δυνατότητα προσαρμογής. Ένας εργαζόμενος με υψηλό εισόδημα μπορεί να απορροφήσει πιο εύκολα μια αύξηση στη βενζίνη ή στα τρόφιμα. Ένας συνταξιούχος, ένας φοιτητής ή ένας άνθρωπος που ζει με σταθερό εισόδημα, δεν έχει την ίδια ευελιξία. Όταν το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ, οι λογαριασμοί και οι μετακινήσεις αυξάνονται ταυτόχρονα, δε μένουν πολλά περιθώρια για αποταμίευση, ψυχαγωγία ή απρόβλεπτα έξοδα.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο ο αριθμός του πληθωρισμού. Είναι η σύνθεση της ακρίβειας. Όταν οι αυξήσεις συγκεντρώνονται σε βασικές ανάγκες, όπως τρόφιμα, καύσιμα και στέγαση, η επίδραση στην κοινωνία είναι πολύ πιο έντονη. Η οικονομία μπορεί να δείχνει σταθερότερη σε μακροοικονομικό επίπεδο, αλλά η καθημερινότητα πολλών πολιτών παραμένει δύσκολη.

Το συμπέρασμα είναι ότι ο Καναδάς δεν αντιμετωπίζει απλώς μια τεχνική συζήτηση για τον πληθωρισμό. Αντιμετωπίζει μια κρίση αντοχής των νοικοκυριών. Όσο οι βασικές δαπάνες παραμένουν υψηλές, η οικονομική ανασφάλεια θα συνεχίσει να κυριαρχεί, ακόμη και αν οι επίσημοι δείκτες δείχνουν σχετική σταθεροποίηση. Για πολλούς Καναδούς, η πραγματική ερώτηση δεν είναι αν ο πληθωρισμός μειώθηκε, αλλά αν ο μισθός, η σύνταξη ή το φοιτητικό εισόδημα φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα.

Η νέα πρωθυπουργός του Κεμπέκ, Κριστίν Φρεσέτ, βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με το πρώτο μεγάλο πολιτικό τεστ της ηγεσίας της: πώς να ανακουφίσει τους πολίτες από την ακρίβεια, χωρίς να δώσει την εικόνα μιας κυβέρνησης που ξοδεύει χωρίς όρια.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Canadian Press, η Φρεσέτ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ξεπεράσει το ειδικό κονδύλι των 250 εκατομμυρίων δολαρίων που είχε προβλεφθεί στον προϋπολογισμό, για την υλοποίηση των δεσμεύσεων του νέου ηγέτη του Coalition Avenir Québec.

Το ζήτημα απέκτησε πολιτική βαρύτητα, μετά την αποκάλυψη ότι ο υπουργός Οικονομικών, Ερίκ Ζιράρ, είχε εκφράσει εγγράφως την ανησυχία του για το ρυθμό των εξαγγελιών. Ο Ζιράρ προειδοποίησε ότι οι πολίτες του Κεμπέκ θέλουν μια υπεύθυνη πρωθυπουργό, που «δεν ξοδεύει προς κάθε κατεύθυνση». Η παρέμβαση αυτή, αν και ο ίδιος προσπάθησε αργότερα να την υποβαθμίσει, φανέρωσε την εσωτερική ένταση ανάμεσα στην πολιτική ανάγκη για άμεση στήριξη των νοικοκυριών και στην υποχρέωση ελέγχου των δημόσιων οικονομικών.

Από τότε που ανέλαβε την πρωθυπουργία τον Απρίλιο, η Φρεσέτ έχει ήδη προχωρήσει ή προαναγγείλει σειρά μέτρων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μερική επιστροφή του λεγόμενου «taxe de bienvenue» για αγοραστές πρώτης κατοικίας, η επιστροφή του φόρου άνθρακα για αγρότες και η φορολογική ελάφρυνση για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, αναμένεται να ανακοινώσει την κατάργηση του επαρχιακού φόρου πωλήσεων, του TVQ, σε ορισμένα είδη παντοπωλείου και φαρμακείου, μέτρο που εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια.

Με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία, το συνολικό κόστος των δεσμεύσεων της πρωθυπουργού φτάνει περίπου τα 330 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή υπερβαίνει ήδη το ετήσιο πλαίσιο των 250 εκατομμυρίων. Τα ΜΜΕ ανέφεραν επιμέρους ποσά, όπως 140 εκατομμύρια για την επιστροφή μέρους του φόρου μεταβίβασης ακινήτων, 22 εκατομμύρια για βοήθεια στη φροντίδα στο σπίτι και 30 εκατομμύρια για τη μείωση της φορολογίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Η Φρεσέτ υπερασπίστηκε τις αποφάσεις της κατά την άφιξή της σε κομματική συνάντηση στο Λεβί, υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες πιέζονται από το κόστος των τροφίμων, της στέγασης και της βενζίνης. Επικαλέστηκε επίσης το διεθνές περιβάλλον και τις επιπτώσεις συγκρούσεων, όπως αυτή στη Μέση Ανατολή, στην οικονομική καθημερινότητα. Το βασικό της επιχείρημα είναι, ότι η κυβέρνηση οφείλει να βρει ισορροπία ανάμεσα στη συνετή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών και στην πραγματική ανάγκη των πολιτών για ανακούφιση.

Από την πλευρά του, ο Ζιράρ προσπάθησε να παρουσιάσει την προειδοποίησή του ως μέρος του θεσμικού του ρόλου. Δήλωσε ότι έχει γράψει χιλιάδες παρόμοια μηνύματα στην καριέρα του, ιδιαίτερα όταν εργαζόταν στη National Bank of Canada, και χαρακτήρισε το ύφος του «σύντομο και άμεσο». Πρόσθεσε ότι ως υπουργός Οικονομικών είναι ο «φύλακας των δημόσιων οικονομικών». Η υπουργός Περιβάλλοντος, Πασκάλ Ντερί, επίσης δήλωσε ότι δεν είδε τίποτα ασυνήθιστο ή ανησυχητικό στο μήνυμα του Ζιράρ.

Η αντιπολίτευση, ωστόσο, έσπευσε να αξιοποιήσει πολιτικά την υπόθεση. Ο ηγέτης των Φιλελευθέρων, Σαρλ Μιλιάρ, κατηγόρησε τη Φρεσέτ ότι, όπως και ο Φρανσουά Λεγκό πριν από αυτήν, ξοδεύει γενναιόδωρα για να κερδίσει ψηφοφόρους. Ο ηγέτης του Parti Québécois, Πολ Σεν-Πιερ Πλαμοντόν, υποστήριξε ότι η υπόθεση αποδεικνύει πως τίποτα δεν άλλαξε στο CAQ μετά την αποχώρηση του Λεγκό από την ηγεσία.

Πέρα από την κομματική αντιπαράθεση, το θέμα αγγίζει μια βαθύτερη πραγματικότητα. Το Κεμπέκ βρίσκεται σε προεκλογική χρονιά, με τις επόμενες εκλογές να αναμένονται το αργότερο έως τις 5 Οκτωβρίου 2026. Η Φρεσέτ, η οποία ανέλαβε την ηγεσία του CAQ και την πρωθυπουργία τον Απρίλιο μετά τον Φρανσουά Λεγκό, χρειάζεται να δείξει ότι η κυβέρνησή της έχει νέα δυναμική και ότι κατανοεί την οικονομική πίεση που βιώνουν οι πολίτες.

Το πολιτικό ρίσκο είναι εμφανές. Αν οι παροχές θεωρηθούν αναγκαία κοινωνική ανάσα, η πρωθυπουργός μπορεί να ενισχύσει την εικόνα της ως ηγέτιδας που ακούει την κοινωνία. Αν όμως παρουσιαστούν ως προεκλογικές δαπάνες χωρίς επαρκή δημοσιονομική βάση, η αντιπολίτευση θα έχει ισχυρό επιχείρημα ότι το CAQ επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη που οδήγησαν στη φθορά της προηγούμενης ηγεσίας.