Δυσφορία στη Λευκωσία από το γεγονός ότι η Αθήνα ζητεί άδεια από την Άγκυρα για την πόντιση του καλωδίου ◘ Τι λένε διπλωματικές πηγές λίγο πριν την κρίσιμη πενταμερή για το Κυπριακό το Μάρτιο

Στην κόψη του ξυραφιού κινούνται οι συνομιλίες για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, με φόντο τη διεξαγωγή της άτυπης πενταμερούς το Μάρτιο. Η τουρκική πλευρά επιμένει στη λύση των δύο κρατών, κάτι που απορρίπτουν κατηγορηματικώς Αθήνα και Λευκωσία, ενώ η Άγκυρα ενισχύει τις διπλωματικές της προσπάθειες για την αναγνώριση του ψευδοκράτους, όπως συνέβη προ ολίγων ημερών, λαμβάνοντας τη στήριξη του Πακιστάν.
Σε μια ακόμη πρωτοφανή πρόκληση, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αχμέτ Γιλντίζ, διαβίβασε στο Γ.Γ. του ΟΗΕ επιστολή του Μεχμέτ Ντάνα, ο οποίος υποτίθεται ότι εκπροσωπεί το ψευδοκράτος, με την οποία καταγγέλλει «παραβιάσεις του εναερίου χώρου», ζητώντας την κυκλοφορία της ως επίσημου εγγράφου της Γενικής Συνελεύσεως και του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Στην επιστολή του ο κ. Ντάνα ισχυρίζεται ότι το 2024 υπήρξαν «παραβιάσεις του εναερίου χώρου» του ψευδοκράτους από την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ελλάδα. Χαρακτήρισε δε αυτές τις ενέργειες ως «πρόκληση και κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας» του ψευδοκράτους, υποστηρίζοντας ότι «απειλούν την ασφάλεια της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας και θέτουν σε κίνδυνο τις ζωές των επιβατών»! Μέσα σε αυτό το πολύ αρνητικό κλίμα, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η πενταμερής στη Γενεύη ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία για λύση, με το δίλημμα να είναι το εξής: Ομοσπονδία ή διχοτόμηση;
Οι ίδιες πηγές εκτιμούν μάλιστα, ότι οσονούπω θα αρχίσει το γνωστό παιχνίδι ανταλλαγής ευθυνών και το μείζον είναι, εν προκειμένω, να μην κατηγορηθεί η Λευκωσία για τυχόν αδιέξοδο των συνομιλιών. Εντούτοις, ο κατοχικός ηγέτης Ερσίν Τατάρ επιμένει ότι η πρόταση για δύο κράτη «δεν είναι απλά στρατηγική, αλλά η μόνη φόρμουλα λύσης», κάτι που ωστόσο όπως μαθαίνουμε, δε βρίσκει ευήκοα ώτα ούτε στον ΟΗΕ αλλά ούτε και στη Βρετανία. Αυτό σημαίνει, ότι ένα νέο αδιέξοδο θα χρεωθεί σε αυτήν, με ότι αυτό συνεπάγεται για το διακαή της πόθο περί αναγνωρίσεως του ψευδοκράτους.
Ενώ δε θα είναι και το ιδανικότερο σενάριο ούτε για την Τουρκία, την ώρα που προσπαθεί να προβάλλει εαυτόν ως ισχυρή περιφερειακή δύναμη, όπως δείχνει με τις κινήσεις της στη Συρία αλλά και προ ολίγων ημερών με την προσπάθεια μεσολαβήσεως για τη λήξη του πολέμου με τον Ερντογάν να τάσσεται υπέρ της «εδαφικής ακεραιότητας» της Ουκρανίας, την ίδια ώρα που επιμένει με την παραμονή του κατοχικού στρατού στην Κύπρο!
Εν τω μεταξύ, οι συνομιλίες μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας έχουν παγώσει, με το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδος-Τουρκίας συνεχώς να μετατίθεται, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί κάποια ημερομηνία διεξαγωγής του μέχρι τον Απρίλιο.
Όπως δεν έχει οριστικοποιηθεί ούτε η ημερομηνία πραγματοποιήσεως της πενταμερούς, καθώς η αρχικώς προβλεφθείσα ημερομηνία για τις 17-18 Μαρτίου δεν επιβεβαιώνεται από την κυπριακή πλευρά. Σε κάθε περίπτωση, όπως μας έλεγε διπλωματική πηγή, η Λευκωσία αναμένει περισσότερα από την Αθήνα, όπως «την ανακήρυξη ΑΟΖ με την Κύπρο και να μη ζητάτε την άδεια της Τουρκίας στις εργασίες ποντίσεως των καλωδίων»!
Προφανώς αναφέρεται στο επεισόδιο του περασμένου καλοκαιριού στην Κάσο, που η Τουρκία απαίτησε να της ζητηθεί άδεια για τη συνέχιση του εργασιών από το ιταλικό ερευνητικό σκάφος, ενώ προ δύο εβδομάδων τουρκικές κορβέτες παρενόχλησαν δύο ιταλικά ερευνητικά σκάφη βόρεια της Κρήτης, λέγοντας τους χαρακτηριστικά δια ασυρμάτου ότι κινούνται παρανόμως και ότι πρόκειται «για μια οριοθετημένη περιοχή».
Έχει άλλωστε αναφερθεί κατ’ επανάληψη, ότι η Ελλάδα μαζί με την Κύπρο διαθέτουν έξι φορές μεγαλύτερη θαλάσσια έκταση (ΑΟΖ) από την Τουρκία. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι αν Αθήνα και Λευκωσία είχαν προχωρήσει συντεταγμένα στην αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων τους – η κατεχόμενη Κύπρος πάντως υπέγραψε την περασμένη εβδομάδα με την Αίγυπτο για εξαγωγή αερίου – σήμερα ο ελληνισμός θα ήτο ο κυρίαρχος της Ανατολικής Μεσογείου.
Κρίσιμος θεωρείται φυσικά και ο αμερικανικός παράγοντας και ποια θα είναι η στάσις της νέας κυβερνήσεως, όσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο. Πάντως η Λευκωσία, σε αντίθεση με την Αθήνα, έχει ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς υπήρξε συνάντηση του Κύπριου υπουργού Αμύνης, Βασίλη Πάλμα, με τον Αναπληρωτή Βοηθό Υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ, Ντέιβιντ Μπέικερ, στη διάσκεψη του Μονάχου. Η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών συνεχίζεται απρόσκοπτα, ενώ είναι σε εξέλιξη η προσπάθεια αναβαθμίσεως της Αεροπορικής Βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο.
Ωστόσο, είναι γεγονός, ότι ο νέος Αμερικανός Πρόεδρος είναι απρόβλεπτος και το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή η αμερικανική πλευρά επέλεξε να συνομιλήσει πρώτα με την Άγκυρα και όχι με την Αθήνα, δεν είναι και τόσο ελπιδοφόρο.

ΤΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ Η ΤΟΥΡΚΙΑ
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές με βαθιά γνώση των διαπραγματεύσεων, υπάρχει η άποψις ότι η σκληρή στάσις Τατάρ για δύο κράτη εντάσσεται στη γενικότερη τουρκική τακτική του παζαριού. Και κάποια στιγμή η τουρκοκυπριακή πλευρά, υπό τις οδηγίες της Άγκυρας, θα γίνει πιο διαλλακτική.
Αυτό που ουσιαστικά επιδιώκει η Τουρκία είναι να αναγνωρισθούν τα «κυριαρχικά δικαιώματα» του ψευδοκράτους, σε περίπτωση που οι συνομιλίες καταλήξουν σε αδιέξοδο με υπαιτιότητα της ελληνοκυπριακής πλευράς.
Στο πλαίσιο αυτό θεωρείται καθοριστική και η έκβασις των εκλογών του ψευδοκράτους που αναμένεται να πραγματοποιηθούν τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με πηγές, υπάρχει πιθανότητα η Άγκυρα να στηρίξει εκ νέου τον Τατάρ, ωστόσο γίνονται προσπάθειες να πεισθεί να κατέβει στις εκλογές ο εγγονός του Ντενκτάς, που είναι πρέσβυς της Τουρκίας στη Βαρσοβία.
Πάντως ο Τατάρ δέχεται ήδη κριτική από τον Πρόεδρο του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (ΡΤΚ), Τουφάν Έρχιουρμαν, ο οποίος διαφωνεί μεν με τη λύση των δύο κρατών, υποστηρίζει ωστόσο τα περί «πολιτικής ισότητος» των Τουρκοκυπρίων.
Συγκεκριμένα, χρησιμοποιώντας πιο μετριοπαθή γλώσσα από τον αντίπαλο του, ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως του ψευδοκράτους θεωρεί ότι η πολιτική ισότητα είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση του «ίσου διεθνούς καθεστώτος» και της «ίσης κυριαρχίας», που – όπως εξηγεί – είναι ο διαμοιρασμός στη βάση της πολιτικής ισότητας, με τους Ελληνοκύπριους εξίσου κυρίαρχους με τους Τουρκοκύπριους.
«Σε αυτό το πλαίσιο, θα υπάρχουν δύο ισότιμα συνιστώντα κράτη (τουρκοκυπριακά και ελληνοκυπριακά συνιστώντα κράτη), όλες οι κρατικές εξουσίες, εκτός από αυτές που αναφέρονται στο Σύνταγμα, θα ανήκουν στα συνιστώντα κράτη και τα συνιστώντα κράτη θα ασκούν αυτές τις εξουσίες χωρίς καμία παρέμβαση από το ομοσπονδιακό κράτος». Ομιλεί με λίγα λόγια για μια χαλαρή ομοσπονδία, στην οποία οι Τουρκοκύπριοι θα ωφελούνται από όλα τα προνόμια ενός κράτους μέλους της ΕΕ, ανοίγοντας την κερκόπορτα στην Τουρκία.
Συνεπώς, το μείζον θέμα για την ελληνοκυπριακή πλευρά είναι το πόσοι Τουρκοκύπριοι θα θεωρηθούν νόμιμοι κάτοικοι στην περίπτωση μια λύσεως, όπως χαρακτηριστικά μας επισημαίνουν πολύ έμπειρες διπλωματικές πηγές. Και αυτό, διότι οι ισορροπίες έχουν αλλάξει άρδην με την εισβολή των εποίκων στην πολύπαθη νήσο. Και το πάλαι ποτέ 18% αγγίζει πλέον το 50% και ο καθένας αντιλαμβάνεται τι θα σήμαινε για το μέλλον του ελληνισμού, αν παραχωρούνταν σε τόσο μεγάλο αριθμό Τουρκοκυπρίων αυξημένα δικαιώματα.
Τούτων δοθέντων είναι σαφές, ότι στην Κύπρο θα δοθεί η ύστατη μάχη για την επιβίωση του ελληνισμού. Και η Αθήνα οφείλει να συνδράμει τη Λευκωσία με κάθε δυνατό τρόπο, με κάθε δυνατό μέσο, δείχνοντας πυγμή και αποφασιστικότητα. Αυτό τουλάχιστον επιτάσσει η «σωστή πλευρά της ιστορίας»…
ΜΥΡΝΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ
© ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΣΤΙΑ»

Ιδού ο μόνος τρόπος που απέμεινε για να ακυρωθεί η Συμφωνία των Πρεσπών

Η Συμφωνία των Πρεσπών αποτελεί ένα σοβαρό ακρωτηριασμό της εθνικής μας ταυτότητας. Με την υπογραφή της, αναγνωρίστηκε η ύπαρξη ενός λαού που αποκαλεί τη χώρα του «Κάτι Μακεδονία», αυτοπροσδιορίζεται ως «Μακεδόνες», ονομάζει τη γλώσσα του «μακεδονική» και τα προϊόντα και τις δραστηριότητές του «μακεδονικά». Ωστόσο, το «κάτι» (δηλαδή το «Βόρεια») που συνοδεύει το όνομα του κράτους, έχει στην πράξη απορριφθεί από τους ίδιους, με το «μακεδονισμό» τους να ενισχύεται αντί να περιορίζεται.
Το Διεθνές Δίκαιο διέπει όλες τις διεθνείς συνθήκες, μεταξύ αυτών και η Σύμβαση της Βιέννης του 1969, την οποία η Ελλάδα κύρωσε το 1991. Σύμφωνα με αυτήν, οι διεθνείς συμφωνίες μπορούν να ακυρωθούν για διάφορους λόγους, όπως απάτη (άρθρο 49), δωροδοκία (50), εξαναγκασμός (51, 52), αντίθεση με αναγκαστικούς κανόνες διεθνούς δικαίου (53, 64), συναίνεση των μερών (54, 57, 58), απουσία πρόβλεψης καταγγελίας (56), αντικατάσταση από μεταγενέστερη συνθήκη (59), ουσιώδης παραβίαση (60), καθώς και λόγω αιφνίδιας μεταβολής συνθηκών (61, 62).
Ο δρόμος που απομένει για την ακύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών, είναι η τεκμηρίωση ουσιωδών παραβιάσεων, όπως προβλέπει το άρθρο 60 (δείτε σχετικά και απόσπασμα από το βιβλίο του Άγγελου Συρίγου), με τη διαδικασία του άρθρου 65. Το όνομα του κράτους αποτελεί την πλέον ουσιώδη διάταξη της Συμφωνίας, και από το Μάιο του 2024 καταγράφονται συστηματικές και επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις από την πλευρά των Σκοπίων.
Μέχρι τότε, είχαν ήδη καταγραφεί περίπου 400 παραβιάσεις. Η πλέον κραυγαλέα παραβίαση ήρθε με την ορκωμοσία της νέας Προέδρου των Σκοπίων, Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα, η οποία δήλωσε δημόσια ότι ορκίζεται «Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Έκτοτε, σε περισσότερες από 150 δημόσιες τοποθετήσεις της, συνεχίζει να χρησιμοποιεί το όνομα «Μακεδονία» αντί του συνταγματικά κατοχυρωμένου «Βόρεια Μακεδονία», ακόμη και σε επίσημες συναντήσεις με διεθνείς αξιωματούχους.
Στις 4 Οκτωβρίου 2024, ευρωβουλευτής της ΝΙΚΗΣ κατέθεσε σχετική ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταγγέλλοντας τις συνεχείς παραβιάσεις. Η απάντηση της Επιτροπής, που ήρθε στις 27 Ιανουαρίου 2025, ήταν σαφής: «Η ΕΕ εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι η νέα Πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας δε χρησιμοποίησε το συνταγματικό όνομα της χώρας κατά την τελετή ορκωμοσίας». Αυτή η δήλωση αποτελεί επίσημη επιβεβαίωση της ουσιώδους παραβίασης.
Την ίδια ημέρα, στις 27 Ιανουαρίου 2025, η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΙΚΗΣ κατέθεσε Πρόταση Νόμου με την αντίστοιχη Αιτιολογική Έκθεση. Σε αυτά τα έγγραφα, περιγράφεται αναλυτικά το νομικό πλαίσιο που επιτρέπει τη λύση και κατάργηση της Συμφωνίας των Πρεσπών. Επίσης, καταγράφονται οι ουσιώδεις παραβιάσεις και προτείνονται τα επόμενα βήματα:
1] Αποστολή επιστολής προς τα Σκόπια, δηλώνοντας την πρόθεση της Ελλάδας να αποχωρήσει από τη Συμφωνία λόγω ουσιωδών παραβιάσεων.
2] Αναφορά των λόγων που καθιστούν τις παραβιάσεις ουσιώδεις.
3] Προθεσμία τριών μηνών για συμμόρφωση, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βιέννης.
4] Ανάληψη μέτρων μετά την προθεσμία, τα οποία περιλαμβάνουν:
◘ Παύση αναγνώρισης του συνταγματικού τους ονόματος.
◘ Επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς (πΓΔΜ, όπως ίσχυε πριν τη Συμφωνία των Πρεσπών).
◘ Επανεκκίνηση διαπραγματεύσεων για το όνομα.
◘ Παύση αναγνώρισης της γλώσσας τους ως «μακεδονικής».
◘ Παύση αναγνώρισης της ταυτότητάς τους ως «μακεδονικής» στα διαβατήρια.
◘ Ανάκτηση του δικαιώματος βέτο στους διεθνείς οργανισμούς.
◘ Πρόβλεψη μεταβατικής περιόδου για τα διαβατήριά τους.
Η ΝΙΚΗ έχει διαμορφώσει το πλήρες νομικό πλαίσιο για την ακύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών. Το μόνο που απαιτείται πλέον είναι πολιτική βούληση:
1] Η κυβέρνηση να επιτρέψει τη συζήτηση της Πρότασης Νόμου στην Ολομέλεια της Βουλής – κάτι που, αν και αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Δημοκρατίας, σπάνια συμβαίνει στην Ελλάδα.
2] Και οι 300, πλέον, βουλευτές να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να λάβουν θέση ψηφίζοντας υπέρ της πρότασης.
Αν η Πρόταση Νόμου εγκριθεί, η κυβέρνηση θα είναι νομικά υποχρεωμένη να ακολουθήσει τη διαδικασία για την καταγγελία της Συμφωνίας. Ο ελληνικός λαός απαιτεί την ακύρωσή της – ο δρόμος έχει χαραχθεί, η λύση έχει τεθεί στο τραπέζι, και το μόνο που απομένει είναι να αναλάβουν όλοι τις ευθύνες τους.
Ανδρέας Σταλίδης