Tρεις γυναίκες βρίσκονται στην πρώτη 6άδα, οι Μαρία Αγγελικούση, Αγγελική Φράγκου και Άννα Αγγελικούση | Τι δείχνει η έρευνα της KPMG στην Ελλάδα «The Future of Shipping – trends, challenges and the pathway to green shipping»

Ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος διατηρεί την παγκόσμια αριθμητική του υπεροχή, ενώ τα τελευταία πέντε χρόνια παρουσιάζει σημαντική αύξηση της μεταφορικής του δυναμικότητας κατά 28% και σχεδόν διπλασιασμό του μέσου μεγέθους των πλοίων, κυρίως λόγω της έντονης δραστηριοποίησης των Ελλήνων εφοπλιστών σε αγορές πλοίων υψηλής χωρητικότητας.

Μηνάς Τσαμόπουλος
© newmoney.gr

Η διατήρηση της παγκόσμιας ηγεμονίας της ελληνικής ναυτιλίας συνδέεται αναπόφευκτα με την ικανότητα προσαρμογής στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται για τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις ως αποτέλεσμα των σύγχρονων τάσεων, σύμφωνα με έρευνα της KPMG στην Ελλάδα «The Future of Shipping – trends, challenges and the pathway to green shipping».
Η KPMG επικαλούμενη στοιχεία του ναυλομεσιτικού Οίκου Clarskons μέχρι τις 31/1/2022, κατάρτισε κατάλογο με βάση τη χωρητικότητα του στόλου κάθε Έλληνα πλοιοκτήτη. Η χωρητικότητα σε DW είναι εκείνη που μετράει διεθνώς και δείχνει την πραγματική δύναμη κάθε ναυτιλιακής εταιρείας. Είναι αξιοπρόσεκτο ότι στην πρώτη 6άδα βρίσκονται τρεις γυναίκες, η Μαρία Αγγελικούση, η Αγγελική Φράγκου και η Άννα Αγγελικούση.

Πιο συγκεκριμένα:

1. Όμιλος Αγγελικούση – Μαρία Αγγελικούση με 26.697.213 τόνους
2. Navios Maritime Holdings Inc – Αγγελική Φράγκου με 16.085.186
3. Dynacom Group – Γιώργος Προκοπίου με 15.072.844
4. Star Bulk Carriers Corp – Πέτρος Παππάς με 14.279.542
5. Cardiff Group – Γιώργος Οικονόμου με 13.354.459
6. Alpha Group – Άννα Αγγελικούση με 10.423.018
7. Thenamaris – Νικόλας Μαρτίνος με 10.272.947
8. Marmaras Navigation – Διαμαντής Διαμαντίδης με 9.469.782
9. Τsakos Group – καπετάν Παναγιώτης και Νίκος Τσάκος με 9.274.232
10. Minerva Marine – Ανδρέας Μαρτίνος με 8.677.854
11. Costamare – Κωστής Κωνσταντακόπουλος με 8.298.698
12. CAPITAL Group – Ευάγγελος Μαρινάκης με 6.744.122
13. Eastern Mediterranean Maritime ltd – Αθανάσιος Μαρτίνος με 6.067.681
14. Golden Union – Θεόδωρος Βενιάμης με 5.931.313
15. Laskaridis Shipping – Οικογένεια Λασκαρίδη με 5.740.744

Ανά κατηγορία τώρα διακρίνονται οι:
Α. ΥΓΡΑ ΦΟΡΤΙΑ – WET CARGO
Οι πέντε μεγαλύτερες εταιρείες ελέγχουν το 26,7% του ελληνόκτητου στόλου δεξαμενόπλοιων:

1. TEN – Νίκος Τσάκος με 70 δεξαμενόπλοια
2. Dynacom Tankers Mgmt – Γιώργος Προκοπίου με 63 πλοία
3. Minerva Marine – Ανδρέας Μαρτίνος με 59
4. Thenamaris – Νικόλας Μαρτίνος με 57
5. Navios Maritime Holdings Inc – Αγγελική Φράγκου με 54

Β. ΞΗΡΟ ΦΟΡΤΙΟ – DRY CARGO
Οι πέντε μεγαλύτερες εταιρείες ελέγχουν το 11,7% του ελληνόκτητου στόλου φορτηγών πλοίων:

1. Star Bulk Carriers Corp – Πέτρος Παππάς με 129
2. Navios Maritime Holdings Inc – Αγγελική Φράγκου με 68
3. Laskaridis Shipping – Οικογένεια Λασκαρίδη με 55
4. Όμιλος Αγγελικούση – Μαρία Αγγελικούση με 51
5. Golden Union – Θεόδωρος Βενιάμης με 46

C. CONTAINER VESSELS

1. Costamare – Κωστής Κωνσταντακόπουλος με 79
2. Danaos Shipping – Δρ Ιωάννης Κούστας με 71
3. Lomar Shipping – Γιώργος Λογοθέτης με 50
4. Contships Management – Νίκος Πατέρας με 40
5. Navios Maritime Holdings Inc – Αγγελική Φράγκου με 37

D. LNGS – LPGS

1. Stealth Maritime – Χάρης Βαφειάς με 44
2. Όμιλος Αγγελικούση – Μαρία Αγγελικούση με 42
3. GasLog – Πήτερ Λιβανός με 35
4. Dorian LPG με 18 – John C. Hatzipateras
5. Naftomar Shipping & Trading με 17

Επίσημα στοιχεία για τους θανάτους στην Ελλάδα

Σύμφωνα με νέα παγκόσμια μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο διεθνούς κύρους ιατρικό περιοδικό «The Lancet», περίπου 22% περισσότεροι είναι οι άνθρωποι που έχουν πεθάνει στην Ελλάδα τη διετία 2020-21 λόγω της πανδημίας, σε σχέση με τον επίσημο απολογισμό (υπερβάλλουσα θνησιμότητα).
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021, είχαν πεθάνει πιθανώς 18,2 εκατομμύρια άνθρωποι εξαιτίας της πανδημίας, έναντι επίσημου απολογισμού 5,94 εκατομμυρίων.
Η επίσημη θνησιμότητα της Covid-19 ήταν 39,2 θύματα ανά 100.000 πληθυσμού, ενώ η υπερβάλλουσα θνησιμότητα υπολογίστηκε σε 120,3 θύματα ανά 100.000 πληθυσμού, συνεπώς ήταν τουλάχιστον τριπλάσια.
Για την Ελλάδα ειδικότερα, εκτιμήθηκαν 25.400 θύματα έναντι επίσημου απολογισμού 20.800 (έως την ημερομηνία που έλαβε υπόψη της η μελέτη).
Έναντι καταγεγραμμένης θνησιμότητας λόγω Covid-19 στην Ελλάδα 104,1 θανάτων ανά 100.000 πληθυσμού, η υπερβάλλουσα πραγματική θνησιμότητα εκτιμήθηκε σε 127,1 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους ή 1,22 φορές (22%) μεγαλύτερη.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει μια από τις μικρότερες υπερβάλλουσες θνησιμότητες στην Ευρώπη. Συγκριτικά, η υπερβάλλουσα θνησιμότητα στη Γερμανία και στην Κροατία εκτιμήθηκε 1,82 φορές μεγαλύτερη από την επίσημη, στη Γαλλία 1,28 φορές μεγαλύτερη, στη Δανία υπέρ-τριπλάσια (3,18 φορές), στη Φινλανδία πενταπλάσια (5,03 φορές), στην Πολωνία υπέρ-διπλάσια (2,2 φορές), στη Ρουμανία διπλάσια (2,03 φορές), στην Αλβανία υπέρ-πενταπλάσια (5,38 φορές), ενώ στη Βουλγαρία και στη Βόρεια Μακεδονία σχεδόν τριπλάσια (2,66 και 2,54 φορές αντίστοιχα).
Οι πέντε χώρες με τη μεγαλύτερη εκτιμώμενη υπερβάλλουσα θνησιμότητα, αναλογικά με τον πληθυσμό τους, ήταν η Βολιβία (734,9 έξτρα θάνατοι από Covid-19 ανά 100.000 πληθυσμού), η Βουλγαρία (647,3), η Εσουατίνι-Σουαζιλάνδη (634,9), η Βόρεια Μακεδονία (583,6) και το Λεσότο (562,9).
Αντίθετα, οι πέντε χώρες με τη μεγαλύτερη αρνητική πλεονάζουσα θνησιμότητα (δηλαδή με τους λιγότερους θανάτους αναλογικά επί πανδημίας από ό,τι προ πανδημίας) ήταν η Ισλανδία (-47,8 λιγότεροι θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους), Αυστραλία (-37,6), Σιγκαπούρη (-15,8), Νέα Ζηλανδία (-9,3) και Ταϊβάν (-5,9).
Την υψηλότερη υπερβάλλουσα θνησιμότητα σε απόλυτους αριθμούς έως το τέλος του 2021, εμφανίζεται να έχει η Νότια Ασία (5,3 εκατομμύρια έξτρα θάνατοι) και ακολουθούν η Βόρεια Αφρική & Μέση Ανατολή (1,7 εκατομμύρια) και η Ανατολική Ευρώπη (1,4 εκατομμύρια).
Σε επίπεδο χώρας, οι περισσότεροι υπερβάλλοντες θάνατοι εκτιμώνται στην Ινδία (4,1 εκατομμύρια), στις ΗΠΑ (1,1 εκατομμύριο), στη Ρωσία (επίσης 1,1 εκατ.), στο Μεξικό (798.000), στη Βραζιλία (792.000) και στην Ινδονησία (736.000).
Οι ερευνητές ανέφεραν, ότι χρειάζεται περαιτέρω μελέτη για να κατανοηθεί καλύτερα σε ποιο βαθμό η υπερβάλλουσα θνησιμότητα οφείλεται άμεσα στην ίδια την Covid-19 και σε ποιο ποσοστό σε έμμεσες επιπτώσεις της πανδημίας, όπως στις επιπτώσεις στις υπηρεσίες υγείας, σε θανάτους από άλλες παθήσεις και στις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις.
Ως υπερβάλλουσα θνησιμότητα, ορίζεται η διαφορά ανάμεσα στον αριθμό των θανάτων από κάθε αιτία σε μια ορισμένη χρονική περίοδο, σε σχέση με τον αναμενόμενο αριθμό θανάτων, με βάση τις τάσεις των προηγουμένων ετών.
Ο υπολογισμός της στην περίπτωση της Covid-19, σύμφωνα με τη μελέτη του «Lancet», με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Χαϊντόνγκ Γουάνγκ του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας (ΙΗΜΕ) του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον στο Σιάτλ, έγινε με βάση ειδικά μοντέλα, συνεπώς υπάρχουν περιθώρια για εσφαλμένες εκτιμήσεις.

© YGEIANEWS

Οι πολίτες απορρίπτουν την κυβερνητική προπαγάνδα κατά της Ρωσίας

Η Ελλάδα είναι μακράν η πιο φιλορωσική χώρα, σε επίπεδο υποστήριξης των πολιτών προς τη Μόσχα στον πόλεμο της Ουκρανίας, σε αντίθεση με την πολιτική ηγεσία της, όπως καταδεικνύει έρευνα ακόμα και του Pοlitico, του πλέον φιλοατλαντικού Μέσου Ενημέρωσης της ΕΕ.
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση σε Ελλάδα Ισπανία, Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία και Ιταλία, με ερωτήματα σχετικά με τη ρωσική επέμβαση και με τα ζητήματα που προκύπτουν στο πλαίσιο αυτής, τα ποσοστά διαμορφώθηκαν σε ότι αφορά την Ελλάδα ως εξής (ρωτήθηκαν 1.000 άτομα σε κάθε χώρα, μεταξύ 9-11 Μαρτίου):
Ελλάδα: Μόνο το 21% των πολιτών συμφωνεί με τη θέση της κυβέρνησης ότι η Ουκρανία πρέπει να μπει αμέσως στην ΕΕ, ενώ το 33% εκφράζει θετική γνώμη για μια ένταξη σε βάθος μερικών χρόνων, το 7% απαντά πως δε γνωρίζει και το 39% λέει όχι! Είναι μια καθαρά φιλορωσική θέση, ειδικά αν τη δούμε σε σχέση με τις άλλες χώρες της ΕΕ.
Ισπανία: Το 53% δηλώνει πως η Ουκρανία πρέπει να μπει αμέσως στην ΕΕ, το 23% εκφράζει θετική γνώμη για μια ένταξη σε βάθος μερικών χρόνων, το 13% απαντά πως δε γνωρίζει και το 11% λέει όχι.
Γερμανία: Το 22% δηλώνει πως η Ουκρανία πρέπει να μπει αμέσως στην ΕΕ, το 41% εκφράζει θετική γνώμη για μια ένταξη σε βάθος μερικών χρόνων, το 13% απαντά πως δε γνωρίζει και το 24% λέει όχι.
Γαλλία: Το 25% δηλώνει πως η Ουκρανία πρέπει να μπει αμέσως στην ΕΕ, το 24% εκφράζει θετική γνώμη για μια ένταξη σε βάθος μερικών χρόνων, το 24% απαντά πως δε γνωρίζει και το 27% λέει όχι.
Ολλανδία: Το 12% δηλώνει πως η Ουκρανία πρέπει να μπει αμέσως στην ΕΕ, το 34% εκφράζει θετική γνώμη για μια ένταξη σε βάθος μερικών χρόνων, το 25% απαντά πως δε γνωρίζει και το 29% λέει όχι.
Ιταλία: Το 19% δηλώνει πως η Ουκρανία πρέπει να μπει αμέσως στην ΕΕ, το 26% εκφράζει θετική γνώμη για μια ένταξη σε βάθος μερικών χρόνων, το 27% απαντά πως δε γνωρίζει και το 28% λέει όχι.
Όπως βλέπουμε, οι Έλληνες πολίτες είναι μακράν οι πλέον αντίθετοι στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ με δεύτερους τους Ιταλούς και τρίτους τους Γάλλους, αλλά σε απόσταση.
Και σε ένα άλλο ερώτημα οι Έλληνες στηρίζουν την πολιτική Πούτιν: Το ποσοστό που θεωρεί ότι η επέμβαση είναι «απαράδεκτη αλλά κατανοητή»: Ελλάδα: 34%, Ιταλία: 19%, Γαλλία: 13%, Γερμανία: 11%, Ισπανία: 10%, Ολλανδία: 9%.
Αποτελεί ο πόλεμος στην Ουκρανία κίνδυνο για άλλες χώρες; Η πλειονότητα των ερωτηθέντων και στις έξι χώρες είπε ότι ο πόλεμος εγκυμονεί κινδύνους για τη χώρα τους, όταν ρωτήθηκαν «Πόσο αισθάνεστε ότι η χώρα σας κινδυνεύει λόγω του ρωσο-ουκρανικού πολέμου;».
Εκεί που συντρίβεται η κυβερνητική προσπάθεια να καταδείξει τη Ρωσία ως εχθρό της Ελλάδας είναι το αποτέλεσμα σε ότι αφορά το αν η Ρωσία αποτελεί κίνδυνο για την Ελλάδα. Μόλις το 13% θεωρεί πως κινδυνεύει πάρα πολύ, το 1% δε γνωρίζει, το 44% % δεν πιστεύει ότι υπάρχει κίνδυνος από τη Ρωσία κατά της Ελλάδας.
Υπήρχε επίσης μεγάλη διαφωνία, σχετικά με την ανάγκη η ΕΕ να δημιουργήσει το δικό της στρατό, έτσι ώστε οι χώρες να μην εξαρτώνται από το ΝΑΤΟ. Το 63% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα υποστήριξε την ιδέα (η αιώνια αντίληψη, από εποχής Βυζαντίου, ότι «θα μας σώσουν οι δυτικοί από τους Τούρκους»!), σε σύγκριση με μόλις 27% στην Ολλανδία.
Υπήρξε επίσης ισχυρή υποστήριξη στη Γαλλία και την Ισπανία, η καθεμία με 51%, αλλά μεγαλύτερη διαφωνία στη Γερμανία και την Ιταλία, με 36% και 35% αντίστοιχα.

Μερικοί αμφισβητούν την ιστορική υπό­σταση των Κρυφών Σχολείων, με την αιτιολο­γία, όπως είπαμε, ότι η παιδεία δεν απαγορεύ­τηκε από την τουρκική αυτοκρατορία, γι’ αυτό άλλωστε υπήρχαν οι τόσες ονομαστές σχολές του γένους. Αλλά τα αμφισβητούν και για έναν ακόμα λόγο, από την «έλλειψη» ιστορικών ντοκουμέντων σχετικά με τα Κρυφά Σχολειά. Για να δούμε όμως και επί του προκειμένου, εί­ναι έτσι τα πράγματα;

«Τα Κρυφά Σχολειά συνεχίζονται εκεί που οι τοπικοί πασάδες και μπέηδες μάχονται τους καλόγερους και τα γράμματα», μας λέει ο Αλ. Ελλάδιος το 1714.

«Ο Γέρο Μαλαξός (Πρωτόπαπας) δίνει μαθήματα κρυφά στο σπίτι του, μέσα σ’ ένα εξαθλιωμένο γυμνό δωμάτιο», μας λέει στην Περιγραφή του ο Γκέρλαχ το 1752.

«Το Κρυφό Σχολειό δεν είναι θρύλος. Το συνετήρησε, παρά τις καταδιώξεις, ο βαθύτατος πόθος του τυραννουμένου έθνους να υπάρξει», βροντοφωνεί ο κριτικός – ακαδη­μαϊκός – ιστορικός, Δ. Κόκκινος.

Ο Μ. Πηγάς (1535-1602), λόγιος και Πα­τριάρχης Αλεξανδρείας, έκανε έκκληση στον τσάρο της Ρωσίας να φτιάξει σπουδαστήριο ελληνικών γραμμάτων στο βασίλειό του, γιατί στην Ελλάδα κινδυνεύει ν’ αφανιστεί η πηγή της σοφίας (Ιστορία Ελληνικού Έθνους). Εδώ φαίνεται καθαρά ο διωγμός που πέρασαν τα ελληνικά γράμματα, κυρίως το 15ο και 16ο αιώνα, οπότε και δημιουργήθηκαν αναγκαστι­κά τα Κρυφά Σχολειά, που λειτουργούσαν κα­τά περιόδους κυρίως στις περιοχές των αρμα­τολών και κλεφτών και μάθαιναν τα «κλεφτόπουλα» γράμματα.

«Τα λίγα γράμματα που ξέρω, λέει ο γέρος του Μοριά, τα έμαθα από το “Ψαλτήρι” και το “Οχτωήχι” της εκκλησίας». Ασφαλώς σε κά­ποιο Μοναστήρι κρυφά (διήγηση συμβάντων ελληνικής φυλής). Και πράγματι, πώς ήταν δυ­νατό να φοιτήσει σε φανερό σχολείο ένας απόγονος των επικηρυγμένων Κολοκοτροναίων;

Χαρακτηριστικό για το πώς λειτουργού­σαν τα «Κρυφά Σχολειά» είναι και το ακόλου­θο γεγονός: Όταν ο Ιμπραήμ σκορπούσε την κατα­στροφή στην Πελοπόννησο, ο ιερομόναχος Δοσίθεος, μορφωμένος κληρικός της Ι. Μονής των άγιων Θεοδώρων Καλαβρύτων, πήρε τα παιδιά του Σχολείου των Καλαβρύτων, στο οποίο ήταν δάσκαλος, και τα πήγε και τα δίδα­σκε «εν τοις σπηλαίοις» του Χελμού (Α. Δασκαλάκης, τόμος Γ΄ «Περί Παιδείας»).

Τα φανερά λοιπόν σχολεία, σε αρκετές περιπτώσεις την περίοδο της τουρκοκρατίας, γίνονταν κρυφά. Έτσι δούλευαν οι καλογεροδάσκαλοι της επο­χής εκείνης. Δεν έχαναν καμιά ευκαιρία για να διδάσκουν το γένος. Είχαν και μετέδιδαν τη συνείδηση ότι η «Πόλη» έπεσε και αλώθηκε μόνο τοπικά, όχι πνευματικά και εθνικά. Ο Χριστιανισμός και ο Ελληνισμός έμεναν άπτωτα και άτρωτα. Αυτά έτρεφαν και μόρφω­ναν το γένος μας. Και πρώτος λόγος βέβαια για να λειτουρ­γούν «Κρυφά Σχολειά» ήταν το «ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ».

Ο Δ. Ζακυνθινός στην ιστορία του «Η τουρκοκρατία» σελ. 13 γράφει: «Κατά τακτά διαστήματα ανά πενταετίαν επί Μωάμεθ του Β’, βραδύτερον δε ανά τετραετίαν, τριετίαν ή και συχνότερον, διετάσσετο η στρατολογία χριστιανόπαιδων επί τη βάσει των υπό των τοπικών ή κοινοτικών αρ­χών τηρουμένων μητρώων. Οι στρατευόμενοι ήταν συνήθως ηλικίας από δέκα μέχρι δεκα­πέντε ετών».

Τα παιδιά, λοιπόν, που δε θα υποτάσσον­ταν στο «παιδομάζωμα» ήταν αδύνατο να πη­γαίνουν σε φανερά σχολεία…

Αλλά οι Τούρκοι, κατά περιόδους, όταν αγρίευαν — και αγρίευαν πολλές φορές — απα­γόρευαν την ίδρυση σχολείων για να μη μορ­φωθεί και σηκώσει κεφάλι ο «ραγιάς». Κάθε τόσο, δηλαδή, αναιρούσαν τα περί ελεύθερης παιδείας.

Ο Ρίζος Νερουλός γράφει σχετικά, ότι «οι Τούρκοι απαγόρευαν αυστηρώς σε μερικές περιοχές την ίδρυση δημοσίων σχολείων από φόβο μήπως οι χριστιανοί μορφωμένοι γίνουν δούλοι επικίνδυνοι και δυσκολοκυβέρνητοι». Έτσι, κατ’ ανάγκη, δημιουργούσαν οι μορ­φωμένοι Έλληνες δικές τους εστίες γραμμά­των κρυφά.

Και οι Έλληνες αυτοί, κατά κανόνα, όπως λέγει και ο εθνικός μας ιστορικός Κ. Παπαρηγόπουλος, ήταν κληρικοί.

Ο Διονύσιος Θερειανός λέει χαρακτηρι­στικά ότι «Η Ορθόδοξος Εκκλησία εθέρμανε τα ελληνικά γράμματα, καταψυγέντα εν καιροίς χαλεπωτάτοις».

Ο Παπαφλέσσας, όπως γράφει ο «Λόγιος Ερμής» το 1819, συνιστά με επιστολή του στους κατοίκους της Πολιανής (στην Πελοπόν­νησο) να χρησιμοποιήσουν το Μοναστήρι της Σολομονής για Σχολείο… άλλοτε κρυφό και άλ­λοτε φανερό, ανάλογα με τις περιστάσεις.

Ο Νεόφυτος Μεταξάς, μοναχός της Ιεράς Μο­νής Πεντέλης επί τουρκοκρατίας και μετέπειτα Μητροπολίτης Αθηνών, ο οποίος και συνέχι­σε την παράδοση των μοναχών της Πεντέλης, να διδάσκουν τα σκλαβόπουλα γράμματα, γρά­φει, μεταξύ των άλλων, ότι «οι εφημέριοι των μοναστηριών και των ενοριών διετήρησαν, άλλοτε κρυφά και άλλοτε φανερά, με τη διδασκαλίαν της πατρίου γλώσσης την παρακατα­θήκην (δηλαδή τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία) αμόλυντον και άμωμον».

Και σαν επιστέγασμα ας ξαναθυμηθούμε αυτό που μαθαίναμε από μικρά παιδιά και που το έκφρασε θαυμάσια η λαϊκή μούσα στα χρό­νια της τουρκοκρατίας, και που αν δεν αποτε­λούσε πραγματικότητα δε θα το έκανε τρα­γούδι η παράδοση των ραγιάδων: Φεγγαράκι μου λαμπρό / φέγγε μου να περπατώ / να πηγαίνω στο σχολειό / να μαθαίνω γράμματα / γράμματα σπουδάγματα / του Θεού τα πράγματα.

Γύρω από τα θέματα αυτά γενικώς, πολλές πληροφορίες μας δίνουν και τα έργα των ιστορικών Π. Καρολίδη, Κ. Παπαρηγόπουλου, Σπυρ. Τρικούπη, Μιχ. Βολονάκη, Δ. Κόκκινου, Φραντζή, Γρηγ. Παπαμιχαήλ, Αθ. Βακαλόπουλου, Κ. Καιροφύλα, Αν. Γούδα, Κ. Σάθα, Πουκεβίλ (Γάλλου προξένου σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας την εποχή εκείνη), Δημ. Μπαλάνου, Γ. Σωτηρίου, Χρ. Παπαδοπούλου, Τ. Γριτσοπούλου, κ.α. Και ας το ξαναπούμε, τα Κρυφά Σχολειά ό­σο και αν τα πολεμούν κάποιοι είναι ιστορική πραγματικότητα, από τη μια άκρη της Ελλάδας ως την άλλη.

Η Ι. Μονή Αγίου Γεωργίου, στο Φενεό Κορινθίας, είναι κτι¬σμένη φρουριακά σε δεσπό¬ζουσα θέση μέσα στο δάσος δρυός, που είναι σε απόσταση ενός χιλιομέτρου περίπου επάνω από την τεχνητή λίμνη Δόξα. Η τεχνητή αυτή λίμνη έγινε το 1998 δια της κατα¬σκευής φράγματος στον πο¬ταμό Δόξα.

Γράφει ο
Νίκος Π. Παπαγεωργάκης-Φενεάτης*

Ο Φενεός που τον λένε «μικρή Ελβετία Κοριν¬θίας» είναι οροπέδιο με κατα¬πράσινο δάσος. Η απόσταση Αθήνα-Γκούρα (Φενεού) είναι 160 Χιλιόμετρα. Έτσι ο επισκέ¬πτης που έρχεται από την Αθήνα, μέσα σε δύο ώρες θα βρεθεί στο όμορφο οροπέδιο του Φενεού, που είναι σε υψό¬μετρο 850 μέτρων, έχει σχήμα περίπου τριγωνικό και έχει εύ¬φορη πεδιάδα έκτασης παρα¬πάνω από 220.000 στρέμματα.
Η Ι. Μονή Αγίου Γεωργίου εί¬ναι νέα. Κτίσθηκε το 1693 μετά την εγκατάλειψη της παλαιάς Ι. Μονάς της ονομαζόμενης μεταγενεστέρως «Παλαιομονάστηρο» που ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο και κτίσθηκε προ της αλώσεως επί λοφίσκου που ήταν στο σημείο της τεχνη¬τής λίμνης Δόξα, όπου σήμερα βρίσκεται η μικρή εκκλησία του Αγίου Φανουρίου.
Η κατά το έτος 1690 άνοδος της στάθμης του νερού της τότε λίμνης που κατέκλυζε όλο τον κάμπο του Φενεού, ανά¬γκασε σε μετακόμιση την πα¬λαιά Μονή, η οποία εγκαταστάθηκε το έτος 1693 στη θέση που τη βλέπουμε σήμερα. Η ανωτέρω νέα Ι. Μονή το 1740 κατεστράφη από πυρκαγιά και το 1754 κτίσθηκε εκ θεμελίων. Πρόκειται για ένα τριώροφο συγκρότημα με εσωτερική αυλή, στο κέντρο της οποίας εί¬ναι κτισμένος ο Ναός. Το καθο¬λικό της Μονής αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο τον Τροπαιο¬φόρο είναι ρυθμού Βασιλικής με τρούλο με θαυμάσιο επί¬χρυσο τέμπλο του 1762. Το κα¬θολικό ιστορήθηκε μεταξύ των χρόνων 1762 – 1768 από το Γιαν¬νιώτη ζωγράφο «Παναγιώτη». Ταύτα αναγράφονται εσωτερικώς και άνωθεν της εισόδου του Ναού.
Ο Ναός εσωτερικά έχει τρούλο, κάτω του οποίου κρέμεται πολυτελέστατο πολύφωτο (πολυ¬έλαιος) με στεφάνη επίχρυση. Ο Ναός έχει πολλές και σπου¬δαίες επί των τοίχων αγιογρα¬φίες. Στο Νάρθηκα (ή πρόναο) υπάρχουν μεγαλοπρεπείς πα¬ραστάσεις των αγίων Αναχωρη¬τών, Κοσμά του ποιητού, Ιωάν¬νου του Δαμασκηνού, Εφραίμ του Σύρου, Ιωάννου του συγ¬γραφέως της Κλίμακος, του Νήφωνος, και της δευτέρας Παρουσίας με την κόλαση και ωραίες τοιχογραφίες των αγίων μαρτύρων Ιουλίας, Μαρίνης, Παρασκευής, Κυριακής, Βαρβάρας και Αικατερίνης.
Η Ι. Μονή κατά τους χρόνους της Επανάστασης του ’21 είχε λειτουργήσει σαν Αρχηγείο της Φιλικής Εταιρείας υπό την αρ-χηγία του Ηγουμένου της Μο¬νής Ναθαναήλ και τη βοήθεια πολλών άλλων ηγουμένων από γειτονικές μονές. Με επικεφα¬λής τον Θ. Κολοκοτρώνη, που «σαν φιλόσοφος οδηγούσε και σαν λιοντάρι πολεμούσε», έγι¬ναν πολλές συνεδριάσεις οπλαρχηγών από την Αρκαδία και την Κορινθία, ενώ πολλοί πλούσιοι κάτοικοι βοήθησαν σημαντικά με μεγάλες χρηματικές προσφορές, καθιστώντας το σπουδαία οικονομική δύναμη στην περιοχή.

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Ο παραπάνω Ναός έχει Νάρ¬θηκα (ή Πρόναο) εις τον Περώο του οποίου υπάρχει ακόμα το «Κρυφό Σχολειό» όπου από μι¬κρή καταπακτή, που εκλείετο, ανέβαιναν με κινητή σκάλα κρυφά τα Ελληνόπουλα επί Τουρκοκρατίας και με το φως των κεριών εμάθαιναν τα πρώτα Ελληνικά Γράμματα, ήτοι γραφή, ανάγνωση στο Ψαλτήρι, Ιστορία και λίγη αριθμητική, με δασκάλους πρακτικούς τους καλόγερους. Οι πηγές αναφέρουν ότι υπήρξε «Κρυφό Σχολειό» στην παλαιά Ι. Μονή την ονομαζόμενη «Παλαιομονάστηρο» μέχρι την εγκατά¬λειψη της το 1690 λόγω της ανόδου των νερών της λίμνης.
Επίσης, υπήρξε «Κρυφό Σχο¬λειό» στην Παναγιά του βρά¬χου στον Ταρσό Φενεού, σε σπηλιά του βράχου πάνω από την Ι. Μονή Αγ. Τριάδος. Στην Παναγία του Βράχου ανεβαί¬νεις με σκάλα, υπάρχουν τρεις θολωτοί χώροι σε σχισμή των Βράχων. Μέσα στην εκεί εκ¬κλησία από μία τρύπα στον Τοίχο της Εκκλησίας αυτής τρέ¬χει νερό άγιασμα.
Οι Τούρκοι καταδίωξαν την Παιδεία των Ελλήνων. Το συμ¬φέρον τους ήταν να μη μορφώ¬νονται οι υπόδουλοι Έλληνες, να μη καλλιεργούν το πνεύμα τους, να μη διδάσκονται την ιστορία τους και να λησμονή¬σουν την καταγωγή και τα με¬γάλα κατορθώματα των Προγόνων τους. Η μόρφωση θα ήταν ένα ισχυρό όπλο στα χέρια των υπόδουλων, που θα τους παρα-κινούσε σε αγώνες για την ανά¬κτηση της ελευθερίας τους. Για τους λόγους αυτούς, η Ελληνική εκπαίδευση καταδιώχθηκε. Τα σχολεία κλείσθηκαν. Οι Έλληνες διδάσκαλοι καταδιώχθηκαν ή δολοφονήθηκαν. Νέες σχολές για τη μόρφωση διδασκάλων δεν υπήρχαν. Βιβλία Ελληνικά δεν κυκλοφορούσαν. Πολλοί λόγιοι Έλληνες και δι¬δάσκαλοι, που κατόρθωσαν να σωθούν, έφυγαν στην Ιταλία και την άλλη Ευρώπη, όπου καλλι¬έργησαν τα Ελληνικά Γράμματα και πρόσφεραν αργότερα με¬γάλες υπηρεσίες στον Ελληνι¬σμό. Το υπόδουλο όμως Έθνος στερήθηκε για πολύ καιρό τους διδασκάλους του και η Ελλη¬νική νεολαία έμεινε για πολλά χρόνια αμόρφωτη.
Τα κρυφά σχολειά, στο Μοναστήρι του Αγ. Γιώργη, σε όλες τις εκκλησίες του Φενεού και σε όλα τα Μοναστήρια και Εκκλησίες της υπόδουλης Ελλάδας, κατά τη σκοτεινή αυτή εποχή, προσέφεραν μεγάλες υπηρεσίες στο υπόδουλο Έθνος. Οι εκκλησίες και οι νάρθηκες τους μετετράπησαν σε σχολεία. Έτσι κάτω από το φως των κεριών τα Ελληνόπουλα μάθαιναν την ιστορία τους και την καταγωγή τους και διδάσκονταν την αγάπη για την «Ελευθερία».

*Οικονομικός έφορος
τ. Διευθυντής Επιθεώρησης
Υπουργείου Οικονομικών
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΛΛΗΝΟΡΑΜΑ – ΜΑΡΤΙΟΣ 2012

Στη Μονή του Αγίου Γεωργίου υπάρχει Κρυφό Σχολείο που λειτούργησε κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, το οποίο διατηρείται, μέχρι σήμερα. Κατά τους χρόνους της Επανάστασης του 1821 η Μονή λειτούργησε ως Αρχηγείο της Φιλικής Εταιρείας που με επικεφαλής τον Θ. Κολοκοτρώνη έγιναν πολλές συνεδριάσεις οπλαρχηγών από την Κορινθία και την Αρκαδία.