Είναι ένας από τους γηραιότερους μαραθωνοδρόμους στον κόσμο με πολλά αθλητικά ρεκόρ και επιδόσεις που θα ζήλευαν ακόμη και άνθρωποι με τα μισά του χρόνια

Συνέντευξη: Φανή Πλατσατούρα*

Ο 90χρονος δρομέας Στέλιος Πρασσάς συμμετείχε στο φετινό Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας αποσπώντας το πιο δυνατό χειροκρότημα και ας μην τερμάτισε πρώτος!

ΣΤΟΝ 38ο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΡΕΞΑΤΕ ΟΝΤΑΣ Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΣΕ ΗΛΙΚΊΑ ΔΡΟΜΕΑΣ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ;
«Τρέχω σε μαραθώνιους από τα 59 μου χρόνια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό – Ολλανδία, Φινλανδία, Νορβηγία, Αμερική, Βραζιλία, Καναδά. Φέτος πρώτη φορά στα χρονικά έκανα δέκα ώρες μέχρι τον τερματισμό γιατί με πόνεσε η μέση μου. Νευρίασα πολύ με τον εαυτό μου αλλά χάρηκα όταν κοίταξα πίσω μου και είδα πως δεν τερμάτισα τελευταίος. Είχα αφήσει άλλους πιο πίσω, νέους και νέες».

ΤΡΕΞΑΤΕ 42 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ ΧΩΡΙΣ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ;
«Καθόλου δε σταμάτησα, ούτε δευτερόλεπτο. Όταν πόνεσε η μέση μου, έκανα ένα περπάτημα, γρήγορο όμως, γιατί δε θα προλάβαινα να τερματίσω (γελάει)».

ΘΕΛΑΤΕ ΠΑΣΗ ΘΥΣΙΑ ΝΑ ΤΕΡΜΑΤΙΣΕΤΕ – ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ;
«Ναι, η αγάπη μου είναι να τερματίζω στο ναό. Έχω τρέξει σε είκοσι χώρες, σαν το Καλλιμάρμαρο και τα μάρμαρά του δεν υπάρχει στον κόσμο. Γι’ αυτό ξετρελαίνονται οι ξένοι να έρθουν στην Αθήνα να τρέξουν».

ΠΟΙΟΣ ΣΑΣ ΥΠΟΔΕΧΤΗΚΕ ΣΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ;
«Ήταν πολλοί δημοσιογράφοι εκεί και με περίμεναν, όλοι τραβούσαν με τις κάμερες. Ήταν εκεί και τα δύο μου εγγόνια. Κάθε χρόνο, από μικρά παιδάκια, με περιμένουν στον τερματισμό. Συγκινήθηκα και έκλαψα λιγάκι…».

ΕΙΧΑΤΕ ΑΓΧΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΦΕΤΙΝΟ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟ;
«Κανένα άγχος! Το βράδυ πριν από το Μαραθώνιο κοιμήθηκα πολύ ωραία και ξύπνησα στις 6.00 το πρωί. Καθημερινά πέφτω για ύπνο στις 10.00 το βράδυ. Παρακολουθώ πρώτα το δελτίο ειδήσεων, του ΣΚΑΪ συνήθως, για να βλέπω τι γίνεται στον κόσμο – που κατά διαόλου πάμε, αλλά τέλος πάντων!».

ΚΑΝΑΤΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΕΣΕΤΕ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΕΤΕ;
«Μένω στο Βρανά του Μαραθώνα, σε ένα κτήμα που είναι πάνω από 100 μέτρα σε μάκρος. Εκεί έτρεχα. Κανονικά προπονούμαι στο στάδιο της Νέας Μάκρης αλλά δεν είχα αυτοκίνητο για δύο μήνες – μου είχε χαλάσει – και αναγκάστηκα να κάνω προπονήσεις για το μαραθώνιο μέσα στο χωράφι μου. Μάλλον εκεί τραυματίστηκα στη μέση».

ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΩΝ ΤΡΕΧΕΤΕ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ;
«Τρέχω κάθε μέρα τουλάχιστον πέντε χιλιόμετρα, το θεωρώ απαραίτητο. Με τον αθλητισμό δε σε αγγίζει ούτε γιατρός. Άμα αθλείσαι, είσαι και υγιής. Κάνω γενικές εξετάσεις κάθε έξι μήνες, δε δείχνουν τίποτα ανησυχητικό. Και τρώω τα πάντα, ό,τι υπάρχει μπορώ να το φάω, δε μου το απαγορεύει κάποια αρρώστια».

ΚΑΙ ΚΑΠΩΣ ΕΤΣΙ, ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΤΕ, ΚΡΑΤΑΤΕ ΝΕΑ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΑΣ.
«Νέα; Νεότατη! Μόνο έτσι νικιέται ο χρόνος, παιδάκι μου, κάνοντας αυτό που αγαπάς. Εγώ αγαπώ με πάθος τον αθλητισμό. Και αγαπώ και το συνάνθρωπό μου. Και θα συνεχίσω να τρέχω για όσο το λέει η καρδιά μου».

ΜΕΧΡΙ ΠΟΙΑ ΗΛΙΚΙΑ ΕΧΕΤΕ ΒΑΛΕΙ ΣΤΟΧΟ ΝΑ ΤΡΕΧΕΤΕ;
«Και σήμερα πήγα για ένα τρεξιματάκι εδώ στο χωράφι, είναι καλύτερα η μέση μου. Και στα 100 μου θα προσπαθήσω να τρέχω. Γιατί αυτό αγαπώ να κάνω, δεν έχω κάτι άλλο να μου αρέσει».

ΦΙΛΟΥΣ ΔΕΝ ΕΧΕΤΕ;
«Είκοσι φίλους είχα, από μικρά παιδιά ήμασταν μαζί, και έχουν πεθάνει όλοι. Κάθε πρωί ρίχνω νερό στο πρόσωπό μου και τους σκέφτομαι. Όλους τους θυμάμαι με τα ονόματά τους. Μαζί μεγαλώσαμε…».

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΣΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΤΙ ΣΧΟΛΙΑ ΑΚΟΥΤΕ ΣΥΝΗΘΩΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΑΣ ΣΕ ΑΓΩΝΕΣ;
«Όλοι καλά λόγια μού λένε! Είμαι σοβαρός άνθρωπος και δεν επιτρέπω τα πειράγματα».

ΚΑΙ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΑΣ;
«Η γυναίκα μου ξέρει το χούι μου! (γελάει…)».

ΩΣΤΟΣΟ, ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΣΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΡΕΞΙΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΛΥΨΑΤΕ ΘΑ ΕΛΕΓΕ ΚΑΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΗΛΙΚΙΑ.
«Και νέος ήμουν ποδοσφαιριστής. Έχω πάρει και Πρωτάθλημα Αθηνών το 1949 με τη Νίκη Πλάκας στην οποία έπαιζα. Όσοι έχουν έρθει στο σπίτι μου έχουν συγκινηθεί γιατί έχω κρατήσει τις φωτογραφίες, τα κύπελλα και τα μετάλλια. Είμαι γυμνασμένος από ξυπόλυτο παιδάκι ακόμη, στην Κατοχή. Όταν ήρθαν οι Γερμανοί στην Αθήνα, εγώ ήμουν 10 χρόνων…».

ΠΟΥ ΜΕΓΑΛΩΣΑΤΕ;
«Εγώ στο Καλλιμάρμαρο μεγάλωσα, που συνορεύει με το Νέο Κόσμο όπου ζούσα και το Α’ Νεκροταφείο. Και από μικρός ήμουν ποδοσφαιριστής. Έπαιξα και στη Β’ Εθνική, ενώ για ένα διάστημα δούλεψα ως οικοδόμος. Τώρα έχουμε ένα μαγαζί με εργαλεία, μηχανήματα και σιδηρικά στο Βύρωνα, στην οδό Κύπρου. Έχω χτίσει καλό όνομα εκεί – αν ρωτήσεις για τον Πρασσά, θα σου πουν».

ΚΑΙ ΣΤΑ 59 ΣΑΣ ΠΩΣ ΑΡΧΙΣΑΤΕ ΝΑ ΤΡΕΧΕΤΕ ΣΕ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥΣ;
«Μέχρι τα 59 μου πήγαινα κάθε απόγευμα στον Άγιο Κοσμά να κάνω προπόνηση στο ποδόσφαιρο. Μια μέρα ένας γείτονάς μου μού είπε: «Τι πας και παίζεις μπάλα; Πήγαινε να τρέξεις πέντε χιλιόμετρα να δούμε τι χρόνο θα κάνεις». Και κάπως έτσι μπήκα στον αθλητισμό του στίβου και άρχισα να τρέχω σε αγώνες. Δε θέλω να κάνω φιγούρα, αλλά στο Μουσείο του Μαραθώνα που είναι οι αθλητές του στίβου έχω κύπελλα και μετάλλια. Η Ελλάδα με έχει τιμήσει. Ακόμη δεν πέθανα και με έχουν στο μουσείο! (γελάει)».

ΙΣΧΥΕΙ ΟΤΙ ΕΙΣΤΕ Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ ΔΡΟΜΕΑΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΕ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥΣ;
«Και στην Ελλάδα, και στα Βαλκάνια, και στην Ευρώπη είμαι ο μεγαλύτερος σε ηλικία μαραθωνοδρόμος!».

ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΑΣ, ΤΙ ΣΥΜΒΟΥΛΗ ΘΑ ΔΙΝΑΤΕ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΤΕΡΟΥΣ;
«Όσοι κάνουν καθιστική εργασία και δισεκατομμύρια να βγάζουν το χρόνο, θα έχουν το σώμα τους πιασμένο. Δεν μπορεί να είσαι υπάλληλος τριάντα χρόνια και να κάθεσαι σε μια καρέκλα, πόσο να αντέξει το σώμα σου; Χρειάζεται περπάτημα και τρέξιμο. Από εκεί και πέρα, θέλω να πω σε όλο τον κόσμο «Να χαίρεστε τη ζωή! Να μη θέλετε να αποκτήσετε πολλά υλικά πράγματα γιατί όλα εδώ θα μείνουν. Να χαίρεστε τη μέρα που ξημερώνει!».

*Από το περιοδικό ΟΚ! που κυκλοφόρησε με τα «Νέα Σαββατοκύριακο (20-26 Νοεμβρίου)

Την Κυριακή 14/11, μία ημέρα πριν από την 38η μαύρη επέτειο της ίδρυσης του ψευδοκράτους, ήμουν ομιλητής σε μια ακομμάτιστη φοιτητική νεολαία της Κύπρου, τη ΔΡΑΣΙΣ/ΚΕΣ, με θέμα την Κύπρο, τις επιδιώξεις της Τουρκίας και τις γεωπολιτικές προκλήσεις στην περιοχή.

Σάββας Καλεντερίδης*
© Newsbreak.gr

Στην εκδήλωση ήταν περίπου 80 φοιτητές από την Κύπρο και δύο φοιτητές Ελλαδίτες. Με βάση, δε, όσα γνωρίζω, την επόμενη ημέρα που ήταν η μαύρη επέτειος της ανακήρυξης του ψευδοκράτους, στην Αθήνα δεν κουνήθηκε φύλλο. Οι φοιτητικές παρατάξεις, βουτηγμένες στη διαφθορά και τον κομματικό βούρκο, δε βρήκαν χρόνο να ασχοληθούν με το Κυπριακό και το ψευδοκράτος.

-Δε βρήκαν χρόνο να ασχοληθούν με τους εποίκους, ένα έγκλημα πολέμου που έχει μείνει και αυτό ατιμώρητο. Ένα έγκλημα που έχει καταστήσει τους μουσουλμάνους πολίτες της Κύπρου, τους επονομαζόμενους Τουρκοκυπρίους, μειοψηφία και ξένους στην ίδια τους τη χώρα.

-Δε βρήκαν χρόνο να ασχοληθούν με το σχέδιο του Ερντογάν και του τουρκικού κράτους και παρακράτους, να καταστήσουν το μουσουλμανικό πληθυσμό πλειονότητα στο σύνολο του νησιού, στέλνοντας συστηματικά μουσουλμάνους αλλοδαπούς στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου. Που, αν γίνει κάτι τέτοιο, το νησί θα έχει χαθεί οριστικά και αμετάκλητα για τον Ελληνισμό, χωρίς να πέσει μια ντουφεκιά!

-Δε βρήκαν χρόνο να ασχοληθούν με την περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου, οι ιδιοκτησίες της οποίας είναι εκατό τοις εκατό ελληνικές, η οποία είναι αντιμέτωπη με ένα νέο «Αττίλα», με πρωταγωνιστές τον Ερντογάν, τη μαριονέτα του, τον Τατάρ, και τους μεγαλοεργολάβους, που εξασφαλίζουν δισεκατομμύρια δολάρια στον Ερντογάν και την οικογένειά του. Ε, να μην κάνει ένα κομπόδεμα ο άνθρωπος για τα γεράματά του;

-Δε βρήκαν χρόνο οι φοιτητικές μας νεολαίες να ασχοληθούν με τις απειλές του Ερντογάν για διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους, αν δε γίνει αποδεκτή η λύση των δύο ισότιμων κρατών στην Κύπρο και γίνει αποδεκτό το νέο εκβιαστικό αίτημα για πολιτική και κυριαρχική ισότητα των πολιτών των Κατεχομένων -παλαιών κατοίκων και εποίκων- με τους Έλληνες κατοίκους του νησιού.

Για να γίνει κατανοητό το απύθμενο θράσος του Ερντογάν, της τουρκικής διπλωματίας, αλλά και του βρετανικού παράγοντα, απαιτούν πολιτική και κυριαρχική ισότητα όχι στους πολίτες, αλλά στην κοινότητα των πολιτών των Κατεχομένων, παραβιάζοντας έτσι μια βασική δημοκρατική αρχή, της πολιτικής ισότητας του ατόμου. Για να γίνει κατανοητό, η κοινότητα του 18% του νησιού θα έχει πολιτική και κυριαρχική ισότητα με το 82% του νησιού, κάτι που δολοφονεί την πολιτική ισότητα των ατόμων, αφού τα μέλη της τουρκοκυπριακής κοινότητας θα έχουν περισσότερα δικαιώματα ως πολίτες από τους Έλληνες κατοίκους του νησιού.

Επειδή πιο πάνω μίλησα για θράσος, να επισημάνω ότι ο Ερντογάν και αυτοί που ζητούν κυρίαρχο ισότιμο κράτος με πολιτική και κυριαρχική ισότητα για το 18% των κατοίκων του νησιού όχι μόνο δε δέχονται να παραχωρήσουν τα ίδια δικαιώματα στους Κούρδους, που αποτελούν το 20% – 25% του πληθυσμού της Τουρκίας, αλλά τους στέλνουν στη φυλακή για… ψύλλου πήδημα. Προέδρους κομμάτων, βουλευτές, εκλεγμένους δημάρχους με ποσοστά 70% και 80%, δημοσιογράφους, διανοούμενους, γέρους, γυναίκες, παιδιά, τους έχουν φυλακίσει, απλώς γιατί είναι Κούρδοι, που ζητούν τα βασικά τους δικαιώματα και όχι πολιτική και κυριαρχική ισότητα ως κουρδική κοινότητα της Τουρκίας.

Όμως δεν ήταν μόνο οι Ελλαδίτες φοιτητές απόντες από τις εκδηλώσεις και τις διαδηλώσεις που έγιναν για την επέτειο της ίδρυσης του ψευδοκράτους. Απόντα ήταν και τα κόμματα, τα οποία έχουν κάνει κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν τις κομματικές φοιτητικές νεολαίες.

Δεν ήταν όμως μόνο η μαύρη επέτειος ανακήρυξης του ψευδοκράτους, στην Κύπρο είχαμε αποκαλύψεις για τις συνομιλίες του Κραν Μοντάνα, τότε που στην κυριολεξία πληρωμένοι κονδυλοφόροι ακόμα από το Σχέδιο Ανάν στη Λευκωσία και την Αθήνα, επέρριψαν τις ευθύνες για το αδιέξοδο στην ελληνοκυπριακή πλευρά και στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος αυτοϋποβιβαζόμενος συμμετείχε στις συνομιλίες ως «Πρόεδρος της Ελληνοκυπριακής Κοινότητας».

Σύμφωνα με τα επίσημα πρακτικά των συνομιλιών, που δημοσίευσε η εφημερίδα «Φιλελεύθερος της Κύπρου», η ευθύνη του αδιεξόδου βαρύνει εξ ολοκλήρου την τουρκική πλευρά, την οποία σιγοντάριζαν η απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ και η βρετανική διπλωματία.

Όλοι εκείνοι που συμμετείχαν εν χορώ στην επίρριψη ευθυνών στην ελληνική πλευρά, ήπιαν το αμίλητο νερό. Δεν έχουν το θάρρος να γράψουν τρεις λέξεις, για να επανορθώσουν το λάθος που έκαναν τότε. Όμως, πού να βρουν το θάρρος, άτομα που πληρώνονται και παίρνουν γραμμή από ξένες πρεσβείες και ξένους παράγοντες; Για όσους δε θυμούνται, η αμερικανική USAID είχε διοχετεύσει στην Κύπρο μέχρι τον Απρίλιο του 2004, 60.000.000 δολάρια, ενώ η κερδοσκοπική εταιρία των Ηνωμένων Εθνών UNOPS είχε χορηγήσει 508.000 δολάρια για την προώθηση του Σχεδίου Ανάν. Και δε μιλάμε για τα μυστικά κονδύλια της Αγγλίας και των ΗΠΑ.

Αυτή είναι η κατάσταση στην Ελλάδα σε σχέση με το Κυπριακό. Γενική αφασία στα κόμματα, στις φοιτητικές νεολαίες, στους ακαδημαϊκούς, στους διανοούμενους, στους καλλιτέχνες, στην ίδια την κοινωνία. Είναι μάλιστα τόσο τραγική η κατάσταση, που, αν οι Τούρκοι μια ημέρα έπαιρναν ολόκληρη την Κύπρο, είναι αμφίβολο αν πάλι θα κουνιόταν φύλλο.

*Ο Σάββας Καλεντερίδης (Βέργη Σερρών, 1960) είναι Έλληνας αξιωματικός εν αποστρατεία, πρώην πράκτορας της ΕΥΠ και μετέπειτα συγγραφέας και γεωστρατηγικός αναλυτής.

Τα Σκόπια προκαλούν την Αθήνα

Η βαθιά κρίση στα Σκόπια (ή «στη γειτονική χώρα», κατά την ορολογία όσων Ελλήνων κυβερνητικών αξιωματούχων ξορκίζουν την ονομασία «Βόρεια Μακεδονία», αλλά αποδέχονται μοιρολατρικά τη Συμφωνία των Πρεσπών) αποτελεί το ορατό μόνον σύμπτωμα της ευρύτερης αναταραχής στα Βαλκάνια.

Αλέξανδρος Τάρκας*

© slpress.gr

Σχεδόν 26 χρόνια μετά τη συμφωνία του Ντέιτον, που τερμάτισε τον εμφύλιο της πρώην Γιουγκοσλαβίας, 22 χρόνια μετά την ανάφλεξη στο Κόσοβο και 13 χρόνια μετά τη μερική αναγνώρισή του, καθώς και τριάμισι χρόνια μετά την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών, η σχετική σταθερότητα της βαλκανικής χερσονήσου κλονίζεται και οι πολλαπλές εστίες αστάθειας αναβιώνουν.

Πέρα από τα θέματα άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος, η μεγάλη εικόνα αποδεικνύει ότι η βαλκανική πολιτική της ΕΕ αποτυγχάνει και η επιρροή των ΗΠΑ μειώνεται. Αντίθετα, η παρεμβατικότητα και η υπόγεια δράση της Ρωσίας και της Κίνας αποδίδουν καρπούς, για τα δικά τους συμφέροντα. Μια ματιά στο χάρτη δείχνει, ότι στο Σαράγιεβο ριζώνει η μεγαλύτερη κρίση μετά το Ντέιτον, στην Ποντγκόριτσα (Μαυροβούνιο) βασιλεύει η αδιαφάνεια, στα Τίρανα παραμένει άγνωστη έννοια το κράτος δικαίου, στο Βελιγράδι αλληθωρίζουν μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας, στην Πρίστινα επαναπαύονται στη διεθνή οικονομική βοήθεια και στα Σκόπια αναζητούν νέα πορεία.

Δε θα ξαναζήσουμε, προφανώς, την αιματοχυσία της δεκαετίας του 1990, αλλά η Αθήνα βρίσκεται ενώπιον ανάγκης αναπροσαρμογής της τακτικής της και ίσως, σύντομα, αναθεώρησης της στρατηγικής της. Σε αυτό το πλαίσιο, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα (και μεγαλύτερες αποτυχίες της ΕΕ) είναι οι ενταξιακές συνομιλίες με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία, που θεωρητικά θα έλυναν πολλά προβλήματα των δύο χωρών και των Βαλκανίων ήδη από το 2019.

ΦΑΚΕΛΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

Ενώ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης (έστω υπό την ιδιόμορφη οπτική του για τα Σκόπια) είχε έγκαιρα εντοπίσει το πρόβλημα –λόγω του γαλλικού βέτο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου 2019– στη συνέχεια παραμέρισε εντελώς το φάκελο των Βαλκανίων από την ατζέντα του.

Στην πρώτη εκείνη φάση, σε συνέντευξη στους Financial Times το Δεκέμβριο του 2019, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέκρινε τον πρόεδρο Μακρόν για «το λάθος του, το οποίο ελπίζω να διορθωθεί». Πρόσθεσε ότι «ήμουν ανήσυχος, είμαι ανήσυχος και θα συνεχίζω να είμαι ανήσυχος» για τη ρωσική παρεμβατικότητα στα Βαλκάνια «και αυτός είναι ο λόγος που σκέφτομαι ότι η απόφαση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χρειάζεται να αναθεωρηθεί το 2020». Είχε προηγηθεί δήλωση του πρωθυπουργού Ζόραν Ζάεφ ότι «ο κ. Μητσοτάκης υποσχέθηκε να βοηθήσει» και «θα μιλήσει με όλους, συμπεριλαμβανομένου του Εμμανουέλ Μακρόν».

Όμως, αμέσως μετά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βασίστηκε μόνο σε ορισμένα αχνά σημάδια γαλλογερμανικής συνεργασίας επί του θέματος το πρώτο εξάμηνο του 2020. Και δεν αντιλήφθηκε έκτοτε, αν και συνομιλούσε τακτικά με τον Εμμανουέλ Μακρόν και την Άνγκελα Μέρκελ, ότι εγκατέλειπαν οριστικά την παλαιότερη σύμπνοιά τους για τα Βαλκάνια και τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις τους. Κατόπιν, στις αρχές του 2021, η ελληνική κυβέρνηση έδωσε βάση σε πληροφορίες, ότι η Γερμανίδα καγκελάριος, σε συνεννόηση με τις ΗΠΑ και την πορτογαλική προεδρία της ΕΕ, θα αναλάμβανε πρωτοβουλία για τα Βαλκάνια.

Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΙΤΣΚΟΣΚΙ

Η καγκελάριος θα ασκούσε πίεση, αφενός στο Γάλλο πρόεδρο, αφετέρου στη Βουλγαρία, η οποία επίσης μπλοκάρει τις ευρωπαϊκές προσδοκίες των Σκοπίων και το σχέδιο αποσύνδεσης (decoupling) των ενταξιακών συνομιλιών τους από τις αντίστοιχες των Τιράνων. Η πρωτοβουλία έπεσε θύμα τής –διάσημης στη Γερμανία– αναβλητικότητας της Άνγκελα Μέρκελ και θεωρείται πια απίθανο η ΕΕ να αποδειχθεί αποτελεσματική στα Βαλκάνια τους προσεχείς (πολλούς) μήνες.

Μετά την κρίση στα Σκόπια και τις βουλγαρικές εκλογές (με πιθανή αστάθεια), υπάρχει η ασάφεια της γερμανικής πολιτικής ακόμα και μετά το σχηματισμό της κυβέρνησης συνασπισμού και, κυρίως, οι γαλλικές προεδρικές εκλογές τον Απρίλιο του 2022.

Στην παρούσα φάση, η Αθήνα αξιολογεί την όποια ισχύ του Ζόραν Ζάεφ και τις έξυπνες διατυπώσεις του επικεφαλής του εθνικιστικού VMRO Χρίστιαν Μίτσκοσκι. Ο ισχυροποιημένος Χρίστιαν Μίτσκοσκι δηλώνει ότι αναγνωρίζει την πραγματικότητα της (παραβιαζόμενης και επί Ζάεφ) Συμφωνίας των Πρεσπών, αλλά δε θα σεβαστεί μία από τις βασικότερες πτυχές της, τη συνταγματική ονομασία του κράτους «Βόρεια Μακεδονία». Προτιμά το σκέτο «Μακεδονία» και μεταθέτει το πρόβλημα στην ελληνική πλευρά!

Η ελληνική κυβέρνηση, αν και όποτε εδραιωθεί η πολιτική Μίτσκοσκι, θα βλέπει τα Σκόπια (χωρίς σεβασμό στις υποχρεώσεις τους) να απολαμβάνουν τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ, χρηματοδοτήσεις και στήριξη από την ΕΕ και το ανανεωμένο ενδιαφέρον της Τουρκίας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι υποχρεωμένος να χειριστεί τη νέα πραγματικότητα για εθνικούς λόγους, έχοντας στο νου και τις εσωκομματικές ισορροπίες του.

*Ο Αλέξανδρος Τάρκας είναι εκδότης του μηνιαίου περιοδικού «Άμυνα και Διπλωματία» και αρθρογράφος στην εφημερίδα «Δημοκρατία». Επικεφαλής της «Expansion», μιας ελληνικής εταιρίας με εξειδίκευση σε συμβάσεις των κλάδων άμυνας και ασφάλειας, καθώς και σε εκτιμήσεις επιχειρηματικού ρίσκου και ελέγχους due diligence στις χώρες της ΝΑ Μεσογείου, σε συνεργασία με κορυφαία συμβουλευτική εταιρία των ΗΠΑ. Έχει εργαστεί ως σύμβουλος στο υπουργείο Εξωτερικών και ως συνεργάτης μελών του Κοινοβουλίου. Είναι συγγραφέας τριών βιβλίων για τα Βαλκάνια και ολοκληρώνει ένα νέο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό.