«Δε γίνεται να συζητάμε για τη διχοτόμηση του Κυπριακού κράτους»
Την πεποίθηση πως υπάρχει ένα διακομματικό λόμπι που προωθεί το έγκλημα της επαναπροσέγγισης με την Τουρκία, εξέφρασε ο Καθηγητής Γεωπολιτικής στη Σχολή Ευέλπιδων και Διδάσκων Γεωγραφία της Ασφάλειας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Κωνσταντίνος Γρίβας, επισημαίνοντας μάλιστα, μεταξύ άλλων, πως η Ελλάδα έχει «πουλήσει» την Κύπρο.
Όπως εξηγεί ο κ. Γρίβας: «Υπάρχει ένα λόμπι, μια πέμπτη φάλαγγα, που προωθεί αλλότρια συμφέροντα μέσω fake news, σε ότι αφορά το διεθνές δίκαιο, που προωθεί μια πολωτική κατάσταση τύπου πόλεμος ή ειρήνη και που καλλιεργεί μια ηττοπάθεια ότι δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι εναντίον της Τουρκίας, καθώς είναι πολύ πιο ισχυρή από εμάς. Αυτό θα πρέπει επιτέλους να σταματήσει!».
Μεταξύ άλλων, ο κ. Γρίβας υποστήριξε πως η Ελλάδα έχει «πουλήσει» την Κύπρο, τονίζοντας πως: «Έχουμε ξεχάσει τη στενή συμμαχική θέση που έχουμε με την Κύπρο, γι αυτό και πρέπει να αντιληφθούμε πως χωρίς την Κύπρο η Ελλάδα είναι κουτσή. Η χώρα μας πρέπει να ηγηθεί, μιας συνολικής συμμαχίας που θα έρθει να βάλει τέλος στις απειλές των Τούρκων και θα περιλαμβάνει κράτη που ενοχλούνται από την Τουρκική πολιτική, όπως τη Γαλλία, τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο, την Κύπρο μέχρι και την Ινδία. Πρέπει όμως όλα αυτά να γίνουν όντας ενωμένη με την Κύπρο. Δε γίνεται να συζητάμε για τη διχοτόμηση του Κυπριακού κράτους».
Ο κ. Γρίβας, αναφέρθηκε και στις διερευνητικές επαφές της Τουρκίας με την Ελλάδα, υποστηρίζοντας πως: «Το γειτονικό μας κράτος, φαίνεται να επανέρχεται σε μια ακραία επιθετική ρητορική, καθώς δεν έχει διάθεση για διάλογο. Προσέφυγε εξ ανάγκης στις διερευνητικές επαφές, απλά για να κερδίσει χρόνο, προκειμένου να μην εκθέσει τις συμμάχους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να μην τις αναγκάσει να επιβάλλουν κυρώσεις που προσπαθούσαν να αποφύγουν με κάθε τρόπο. Η Τουρκία επιθυμεί μια συζήτηση με όλα τα θέματα, προσπαθώντας ακόμα και να μας εμποδίσει να προστατεύσουμε τα ελληνικά μας νησιά, ζητώντας αποστρατικοποιήσεις. Δεν μπορούμε να μιλάμε για οποιαδήποτε συζήτηση με τέτοιους όρους».
Στο προηγούμενο άρθρο του, ο γράφων αναφέρθηκε στο μηχανισμό του υβριδικού πολέμου που εφαρμόζει η Τουρκία εναντίον της Ελλάδας. Ωστόσο, ο πιο σωστός όρος για να χαρακτηρίσουμε τη στρατηγική της Άγκυρας θα ήταν μάλλον το δόγμα των «τριών πολέμων» που εφαρμόζει από το 2003 και η Κίνα.
Κώστας Γρίβας*
Εδώ και καιρό η Τουρκία αντιγράφει, σχεδόν κατά γράμμα, τις μεθόδους της Κίνας στη Νότιο Σινική Θάλασσα και προσπαθεί να της επιβάλλει στο Αιγαίο. Εξόν και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο βασίζεται στις κινεζικές αντιλήψεις περί «γαλάζιου εδάφους». Η μόνη διαφορά, όπως πρώτος έχει επισημάνει ο στρατηγικός αναλυτής Ζαχαρίας Μίχας, είναι ότι ενώ η Κίνα προσπαθεί να δημιουργήσει νησιά εκεί που δεν υπάρχουν και εν συνεχεία να επιβάλει με βάση αυτά την κυριαρχία της στη Νότιο Σινική Θάλασσα, η Τουρκία, αντιθέτως, επιχειρεί να «βυθίσει» τα ελληνικά νησιά. Τί σημαίνει αυτό; Θέλει να μειώσει έως και να εξαλείψει τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, έτσι ώστε μετά να διεκδικήσει το μισό(;) Αιγαίο ως δικό της «γαλάζιο έδαφος». Μέσα σε αυτό το τουρκικό «γαλάζιο έδαφος» θα βρεθούν ως θύλακοι μειωμένης εθνικής κυριαρχίας τα ελληνικά νησιά, έχοντας κάνει το πρώτο και αποφασιστικό βήμα για να απορροφηθούν στην κατάλληλη στιγμή στο μέλλον, τυπικά ή άτυπα, από την Τουρκία. Οι «τρεις πόλεμοι» λοιπόν, με τους οποίους η Κίνα και η Τουρκία προσπαθούν να επιβάλλουν την κυριαρχία τους χωρίζονται σε: • «Νομικό πόλεμο» (legal warfare), δηλαδή, επιβολή των δικών τους αντιλήψεων περί διεθνούς δικαίου, έστω κι αν δεν έχουν καμιά νομική βάση. Χαρακτηριστική περίπτωση, αλλά όχι μοναδική, είναι αυτή ενός υφάλου, του James Shoal, ο οποίος αντιμετωπίζεται από την Κίνα σα να ήταν κινεζικό έδαφος, αν και βρίσκεται περισσότερα από είκοσι μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και απέχει μόλις 45 ναυτικά μίλια από τις ακτές της Μαλαισίας. Αντίστοιχου επιπέδου είναι οι περισσότερες τουρκικές αξιώσεις κατά της Ελλάδας. • Ψυχολογικό πόλεμο, ο οποίος περιλαμβάνει απειλή πολεμικής βίας και τρομοκράτηση του αντιπάλου. Επίσης, περιλαμβάνει και αλλοίωση της πραγματικότητας, έτσι ώστε να δημιουργηθούν «αφηγήσεις» (narratives), οι οποίες «εκλογικεύουν» και «νομιμοποιούν» τις θέσεις του επιτιθέμενου. • «Πόλεμο κοινής γνώμης» (public opinion warfare), που περιλαμβάνει την πλύση εγκεφάλου και των πολιτών του κράτους-στόχου, έτσι ώστε να επιβληθούν οι βολικές «αφηγήσεις». Δηλαδή, να δεχθούν οι πολίτες του κράτους-στόχου σαν «αναντίρρητη αλήθεια», ή έστω σαν αναγκαίο κακό, τις αυθαίρετες-παράνομες αξιώσεις των επιτιθέμενων.
Ο ΕΓΧΩΡΙΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ Αυτήν ακριβώς τη μεθοδολογία ακολουθεί εναντίον της Ελλάδας η Τουρκία σήμερα στο Αιγαίο, όπως ο γράφων περιέγραψε στο προηγούμενο άρθρο του. Δηλαδή, έχουμε: -Αυθαίρετη ανάγνωση του διεθνούς δικαίου, ώστε να υποστηρίζεται «η αλήθεια της Τουρκίας», -Ψυχολογικό πόλεμο που στηρίζεται στην απειλή πολέμου και σε ψευδή ανάγνωση των στρατιωτικών ικανοτήτων των δύο χωρών. -Χειραγώγηση της ελληνικής κοινής γνώμης, έτσι ώστε να αποδεχθεί την απώλεια εθνικής κυριαρχίας και την αυτοκατάργηση της Ελλάδας σα «λογικό συμβιβασμό για την εξασφάλιση της ειρήνης». -Τέλος, δαιμονοποίηση των αντίθετων απόψεων σαν «υπερεθνικιστικών», «ακροδεξιών», «παραληρημάτων» και τα συναφή, με σκοπό να καμφθούν οι εθνικές αντιστάσεις στην επιχείρηση κυριαρχίας των τουρκικών «αφηγήσεων». Σε αντίθεση δε με την Κίνα και τους αντιπάλους της, η Τουρκία υποστηρίζεται αντικειμενικά από ένα εγχώριο μηχανισμό άσκησης επιρροής στην ελληνική κοινή γνώμη, ο οποίος έχει στην πράξη ταυτιστεί με τις τουρκικές επεκτατικές «αφηγήσεις» και ως εκ τούτου αντικειμενικά λειτουργεί σαν Δούρειος Ίππος. Ουσιαστικά προσπαθεί να τις επιβάλλει στους Έλληνες και στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, μέσω της αυθαίρετης ανάγνωσης της πραγματικότητας, της ψυχολογικής βίας και της δαιμονοποίησης όσων αντιστέκονται. Σε αυτόν το μηχανισμό συμμετέχουν διανοούμενοι, πανεπιστημιακοί, δημοσιογράφοι και πάσης φύσεως διαμορφωτές της κοινής γνώμης και φυσικά πολιτικοί, από όλο σχεδόν το εύρος του πολιτικού φάσματος. Και ενώ ο μηχανισμός αυτός έχει να επιδείξει εντυπωσιακές επιτυχίες επιρροής στο επίπεδο του πολιτικού συστήματος και των επιμέρους ελίτ, παραμένει ακραία μειοψηφικός στην κοινωνία. Αυτή η αποτυχία του, ωστόσο, δεν τον εμποδίζει να είναι συμπαγής, φανατισμένος, με μεγάλους πόρους και με πολύ ισχυρές προσβάσεις στους εγχώριους μηχανισμούς εξουσίας, αλλά και σε κέντρα του εξωτερικού.
Ο ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ Αν μέχρι σήμερα μπορούσαμε να δικαιολογούμε κάποια πράγματα λόγω αφέλειας, άγνοιας ή ιδεοληψιών, πλέον ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι και ο καθένας πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του ενώπιον της πραγματικότητας. Και η πραγματικότητα είναι, πως η Τουρκία ασκεί εναντίον μας μια πολυσχιδή επίθεση ολοκληρωτικού χαρακτήρα, η οποία αν στεφθεί με επιτυχία, η Ελλάδα θα πάψει να υφίσταται ως κανονική χώρα στο διεθνές σύστημα. Δεν πρόκειται για υπερβολή. Όλες αυτές οι «συμβιβαστικές», «μετριοπαθείς» και «ρεαλιστικές» φωνές, μας καλούν να θέσουμε εαυτόν εκτός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου και να υποταχθούμε στο δίκαιο του (υποτιθέμενου) ισχυρότερου, δηλαδή της Τουρκίας. Φυσικά, όποια χώρα αποδεχθεί κάτι τέτοιο, παύει να υπάρχει στο διεθνή χάρτη ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος. Μετατρέπεται αυτομάτως σε προτεκτοράτο. Είναι φυσικά δικαίωμα του καθενός να έχει όποιες απόψεις θέλει, ακόμα και αν οι απόψεις του αντικειμενικά βλάπτουν τη χώρα του. Όμως, οι πολιτικές ηγεσίες, η εκάστοτε κυβέρνηση και τα εκάστοτε κόμματα της αντιπολίτευσης βρίσκονται στη Βουλή, με αποστολή να υπερασπίζονται τα εθνικά συμφέροντα. Οφείλουν, λοιπόν, να ξεκαθαρίσουν τη θέση τους ενώπιον των πολιτών. Αν αποδέχονται ή έστω αν διαπραγματεύονται μεθοδεύσεις που καταφανώς πλήττουν την εθνική κυριαρχία, όπως προπαγανδίζει ο προαναφερθείς εγχώριος μηχανισμός, ο ελληνικός λαός δικαιούται να το γνωρίζει.
*Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευέλπιδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ο Καναδάς θα υποστηρίξει την Ελληνική υποψηφιότητα στην προεδρία του ΟΟΣΑ
Την Τετάρτη 17 Φεβρουαρίου η βουλευτής του Ville St-Laurent, Εμμανουέλα Λαμπροπούλου, διοργάνωσε διαδικτυακή συνάντηση, με συμμετοχή των βουλευτών Wayne Easter, Άννη Κουτράκη, Fayçal El-Khoury, Anthony Housefather, Sherry Romanado, Sameer Zuberi, Francesco Sorbara, Scott Simms, Niki Ashton και Nadine Athanassiadou, με απώτερο σκοπό τη γνωριμία και την υποστήριξη της καναδικής βουλής στην υποψηφιότητα της κας Άννας Διαμαντοπούλου – πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ – στην προεδρία του ΟΟΣΑ. Η πρωτοβουλία της κας Λαμπροπούλου προέρχεται από το γεγονός ότι είναι συ-πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Φιλίας Ελλάδας-Καναδά. Στη συνάντηση συμμετείχε και η πρέσβης της Ελλάδας στον Καναδά, Κωνσταντίνα Αθανασιάδου.
Σε νέα Κολομβία εξελίσσεται η Τουρκία όσον αφορά και τη διακίνηση κοκαΐνης, καθώς το εμπόριο ναρκωτικών στη γείτονα δε φαίνεται να περιορίζεται μόνο στο χασίς και την ηρωίνη, όπου ήδη σημείωνε «λαμπρές» επιδόσεις.
Ο Σοϊλού και οι πέντε τόνοι κοκαΐνης
Σε νέα Κολομβία εξελίσσεται η Τουρκία όσον αφορά και τη διακίνηση κοκαΐνης, καθώς το εμπόριο ναρκωτικών στη γείτονα δε φαίνεται να περιορίζεται μόνο στο χασίς και την ηρωίνη, όπου ήδη σημείωνε «λαμπρές» επιδόσεις.
Γιώργος Λυκοκάπης*
Όπως δείχνει μία υπόθεση του περασμένου Ιουνίου, που έφερε στο προσκήνιο το Nordic Monitor, τα τουρκικά λιμάνια έχουν μετατραπεί σε κανονικό κόμβο διακίνησης κοκαΐνης, θυμίζοντας το ναρκεμπόριο λατινοαμερικανών χωρών. Ο ιστότοπος αναφέρεται στην κατάσχεση ενός φορτίου πέντε τόνων κοκαΐνης, από την κολομβιανή αστυνομία σε δύο εμπορικά πλοία στο λιμάνι της Buenaventura. Σε δηλώσεις του ο επικεφαλής της κολομβιανής Δίωξης Ναρκωτικών Luis Ramírez, είχε αναφέρει πως το φορτίο, συνολικής αξίας 265 εκατομμυρίων δολαρίων, θα «έδινε τεράστια ώθηση στα οικονομικά δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών». Σύμφωνα με το κολομβιανό υπουργείο Άμυνας, το κατασχεθέν φορτίο κοκαΐνης είχε τελικό προορισμό για την Τουρκία, με τον αστυνομικό επιθεωρητή της λατινοαμερικανικής χώρας να σημειώνει πως πρόκειται για «μία απίστευτα μεγάλη ποσότητα για την Τουρκία», καθώς μέχρι πρότινος η κατάσχεση φορτίων κοκαΐνης με προορισμό τη γείτονα χώρα, περιορίζονταν μόλις σε μερικές εκατοντάδες κιλά. Κατά τον ίδιο αξιωματούχο «κανένας βαρόνος ναρκωτικών δε θα τολμούσε να φέρει τέτοια ποσότητα κοκαΐνης σε μία χώρα, χωρίς τις απαραίτητες εσωτερικές και εξωτερικές διασυνδέσεις και χωρίς μία αγορά έτοιμη για διανομή και κατανάλωση». Αναφέρεται σε ένα «νέο παίχτη στο εμπόριο κοκαΐνης», σημειώνοντας πως φαίνεται να έχει εξασφαλισμένη «πολιτική κάλυψη» στην Τουρκία.
ΟΡΟΣΗΜΟ ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ Τόσο οι εκτιμήσεις των κολομβιανών αρχών, όσο και οι επίσημες εκθέσεις της υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών για τα ναρκωτικά, δείχνουν πως η Τουρκία έχει μετατραπεί σε μία χώρα κόμβο για το εμπόριο ναρκωτικών, όπως η Κολομβία ή το Μεξικό. Σύμφωνα με το Nordic Monitor, σημείο καμπής για την αναβάθμιση της γείτονος από χώρα «βαποράκι» σε «dealer» κοκαΐνης ήταν οι σαρωτικές εκκαθαρίσεις που ακολούθησαν την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016. Αποδίδοντας το πραξικόπημα στο δίκτυο του αυτοεξόριστου ιμάμη Γκιουλέν, με τον οποίο είχε ξεκινήσει ήδη «πόλεμο» από το 2013, ο πρόεδρος Ερντογάν προχώρησε σε μαζικές εκκαθαρίσεις στην τουρκική αστυνομία και δικαιοσύνη, απομακρύνοντας αξιωματούχος που είχαν διακριθεί στην καταπολέμηση της διαφθοράς και της εμπορίας ναρκωτικών και φέρνοντας τελικώς στο προσκήνιο «διεφθαρμένους γραφειοκράτες», όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο ιστότοπος. Το πραξικόπημα αποτέλεσε το ορόσημο για τον ολοκληρωτικό πόλεμο του Ερντογάν με το δίκτυο Γκιουλέν και για τη συμμαχία του Τούρκου προέδρου με τα παρακρατικά δίκτυα των κεμαλιστών, που είχε καταδιώξει στις αρχές της πρωθυπουργίας του με τις υποθέσεις «Βαριοπούλα» και «Εργκένεγκον, τις οποίες ο Ερντογάν τελικώς απέδωσε σε «σκευωρία του Γκιουλέν». Πολλοί «διεφθαρμένοι γραφειοκράτες» που αναφέρει ο ιστότοπος προέρχονται ακριβώς από αυτά τα δίκτυα, που αποτελούν ένα αιματηρό σύμπλεγμα ακροδεξιάς και οργανωμένου εγκλήματος, μία παράλληλη εξουσία στην Τουρκία, επί συνεχείς δεκαετίες. Το Nordic Monitor κατατάσσει σε αυτούς και τον Τούρκο υπουργό Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού, το θεωρούμενο ως αρχιτέκτονα της «μεταναστευτικής εισβολής» στον Έβρο, σχεδόν ένα χρόνο πριν.
Ο ΥΠΟΠΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΟΪΛΟΥ Ο Σοϊλού ήρθε στο προσκήνιο του ερντογανικού περιβάλλοντος ως «μεταγραφή» από το εθνικιστικό στρατόπεδο, σχεδόν αμέσως μετά το πραξικόπημα. Ο ίδιος επανέλαβε πρόσφατα τους παλαιότερους ισχυρισμούς του Ερντογάν πως ήταν οι Αμερικανοί, από κοινού με τον Γκιουλέν, που είχαν υποκινήσει το πραξικόπημα, δήλωση που διέψευσε με οργή η Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, ο Σοϊλού ποντάρει στον αντιαμερικανισμό, προκειμένου να εμφανιστεί ως εν δυνάμει διάδοχος του πανίσχυρου Τούρκου προέδρου. Το Nordic Monitor σημειώνει, πως φέρεται ο Σοϊλού να έχει ενορχηστρώσει προσωπικά τη δίωξη του Μετίν Τοπούζ, του διερμηνέα του αμερικανικού προξενείου στην Κωνσταντινούπολη και συνεργάτη της αμερικανικής Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών (DEA), δίωξη που ο ιστότοπος αποδίδει στις «σκοτεινές» διασυνδέσεις που φέρεται να έχει ο Τούρκος υπουργός με μεγαλέμπορους ναρκωτικών. Όταν λοιπόν οι Κολομβιανοί αξιωματούχοι αναφέρονται σε «πολιτική κάλυψη» που έχουν βαρόνοι ναρκωτικών στη γείτονα, προφανώς και εννοούν το περιβάλλον του ίδιου του Ερντογάν και των συμμάχων του, ενώ να σημειώσουμε πως Τούρκοι εξόριστοι δημοσιογράφοι παγίως χαρακτηρίζουν τον Σοϊλού ως «προστάτη» εμπόρων ναρκωτικών, του οποίους μάλιστα φέρουν και δυσαρεστημένους, όταν ο Σοϊλού είχε ανακοινώσει παραίτηση τον περασμένο Απρίλιο, την οποία γρήγορα τελικώς ανακάλεσε. Υπάρχουν και άλλα γεγονότα που επιβεβαιώνουν το δημοσίευμα του ιστότοπου. Τον περασμένο Δεκέμβριο είχε συλληφθεί ο Τούρκος διπλωμάτης Βεϊσέλ Φιλίζ στα σύνορα Τουρκίας – Βουλγαρίας, με 100 κιλά ηρωίνης στο πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου του. Ο συγκεκριμένος διπλωμάτης προηγουμένως έδινε συχνά συνεντεύξεις σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης, εμφανιζόμενος ως «αγωνιστής κατά του τρομοκρατικού δικτύου του Γκιουλέν».
Ο «CELEBRITY» ΜΕΓΑΛΟΜΑΦΙΟΖΟΣ ΤΣΑΚΙΤΖΙ Υπάρχει όμως και η περίπτωση του μεγαλομαφιόζου Αλατίν Τσακιτζί, η ιστορία του οποίου θυμίζει τον έτερο ναρκέμπορο Αμπντουλάχ Τσατλί από το πολύκροτο σκάνδαλο Σουρσουρλούκ της δεκαετίας του ’90, που είχε φέρει στο προσκήνιο την ανοικτή διαπλοκή του τουρκικού κράτους με το οργανωμένο έγκλημα. Και οι δύο γκάνγκστερ ήταν εκτελεστές των «Γκρίζων Λύκων» και συνεργάτες των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών στο βρώμικο πόλεμο κατά της αριστεράς και του PKK τις δεκαετίες του ’80 και του ’90. Αν και η μυθιστορηματική τους πορεία ήταν κοινή, διαφέρει το τέλος τους. Ο Τσατλί σκοτώθηκε στο τροχαίο δυστύχημα του 1996 στο Σουρσουρλούκ, από κοινού με τον τότε πανίσχυρο αστυνομικό διευθυντή Χουσείν Κοτσαντάγ, όμως ο Τσακιτζί αποδείχτηκε πολύ πιο τυχερός. Απελευθερώθηκε τον περασμένο Απρίλιο, χάρη σε ένα νόμο αποσυμφόρησης των τουρκικών φυλακών, στην πραγματικότητα μία φωτογραφική διάταξη, για να ικανοποιηθεί ο ακροδεξιός σύμμαχος του Ερντογάν Μπαχτσελί, που είναι προσωπικός φίλος του μαφιόζου. Ο Τσακιτζί, που απασχολεί τα social media της γείτονος σαν κοινός «celebrity», έχει σκοτεινό παρελθόν και στην Ελλάδα. Είχε αποκαλύψει πως είχε συμμετάσχει στους εμπρησμούς δασών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου τη δεκαετία του ’90 μαζί με μέλη των «Γκρίζων Λύκων», μία επιχείρηση του τουρκικού παρακράτους που επιβεβαίωσε με αποκαλυπτική του δήλωση, ο πρώην Τούρκος πρωθυπουργός Μεσούτ Γιλμάζ το 2011. Ο Τσακιτζί έχει πλέον εξελιχθεί σε «πύρινο» υποστηρικτή του καθεστώτος Ερντογάν, απειλώντας πότε τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, πότε τους διαμαρτυρόμενους φοιτητές στο Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου. Η «πολιτική κάλυψη» σε εμπόρους ναρκωτικών που αναφέρονταν ο Κολομβιανός αξιωματούχος, δε μπορεί να έχει πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από την περίπτωση του Τσακιτζί, με το παρακρατικό σύμπλεγμα κράτους και οργανωμένου εγκλήματος να μην είναι πλέον στο παρασκήνιο, όπως τα χρόνια του Σουρσουρλούκ, αλλά στους ίδιους τους προθάλαμους της κυβερνητικής εξουσίας.
*Ο Γιώργος Λυκοκάπης είναι δημοσιογράφος. Έχει σπουδάσει πολιτική επιστήμη. Τα ενδιαφέροντά του επικεντρώνονται στις διεθνείς σχέσεις, στην πολιτική και στην ιστορία.
Σε «Λερναία Ύδρα» εξελίσσεται το σλαβομακεδονικό, καθώς τα σοβαρά προβλήματα στα Σκόπια, που θεωρητικά θα έλυνε η «Συμφωνία των Πρεσπών», όχι απλώς δε λύθηκαν, αλλά αντιθέτως δείχνουν να πολλαπλασιάζονται. Η ίδια η συμφωνία, άλλωστε, δύο χρόνια αφότου τέθηκε σε ισχύ, εξακολουθεί να απασχολεί τον πολιτικό λόγο στη Βόρεια Μακεδονία και τις επόμενες εβδομάδες θα απασχολήσει και το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας.
Βαγγέλης Σαρακινός*
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα των Σκοπίων, telma.com.mk, στα μέσα Μαρτίου, θα εκδικαστούν στο Συνταγματικό Δικαστήριο οι προσφυγές που έχουν κατατεθεί εναντίον της Συμφωνίας και του Διατάγματος με το οποίο αυτή τέθηκε σε ισχύ. Πρόκειται για συνολικά επτά προσφυγές, τις οποίες υπογράφουν το [Παγκόσμιο Συνέδριο της «Μακεδονίας»], η καθηγήτρια Σόλζα Γκρέσεβα και πολίτες.
Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας εκπρόσωποι της κυβέρνησης και της Βουλής, καθώς και εμπειρογνώμονες στο θέμα των σχέσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την Ελλάδα, θα κληθούν να καταθέσουν για τις συνομιλίες με την Αθήνα και την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών, αλλά και για τις διαδικασίες ψήφισης της και το Διάταγμα με το οποίο τέθηκε σε ισχύ.
Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ
Πρόκειται για τη Συμφωνία που υπέγραψαν οι τότε υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Νίκολα Ντιμιτρόφ και Νίκος Κοτζιάς, για να βάλουν τέλος σε μια 27χρονη διαμάχη σχετικά με το όνομα της γειτονικής μας χώρας. Με αυτήν, όπως υπογραμμίζει η ιστοσελίδα, η πΓΔΜ πρόσθεσε το επίθετο Βόρεια στο συνταγματικό της όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας», ενώ η Ελλάδα της αναγνώρισε ιθαγένεια και «μακεδονική γλώσσα», εγκαταλείποντας παραλλήλως το βέτο για την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ. Μια ενέργεια η οποία επέτρεψε στη «Βόρεια Μακεδονία» να γίνει το 30ο μέλος της βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Είναι γνωστό ότι η επικύρωση της Συμφωνίας δεν ήταν μία εύκολη διαδικασία για τον Ζάεφ. Χρειάστηκε ένα δημοψήφισμα, αλλά και τις ψήφους Αλβανών βουλευτών (ακούστηκε ακόμα και η εξαγορά κάποιων του εθνικιστικού κόμματος) μέχρι να καταφέρει να εξασφαλίσει μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία υπέρ της Συμφωνίας. Γνωστό είναι επίσης, ότι ο τότε πρόεδρος Γκιόργκε Ιβάνοφ, ο οποίος προερχόταν από το εθνικιστικό κόμμα VMRO-DPMNE, αρνήθηκε να υπογράψει το διάταγμα που την έθετε σε ισχύ. Η επικύρωση της Συμφωνίας έγινε μόνο από τον τότε πρόεδρο της Βουλής, τον Αλβανό Ταλάτ Τζαφέρι.
Στο σημείο αυτό, επικεντρώνουν με τις προσφυγές τους στο Συνταγματικό Δικαστήριο, όσοι καταφέρονται εναντίον της Συμφωνίας και του Διατάγματος, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε συνταγματική παραβίαση. Ένα επιχείρημα, το οποίο αντικρούουν η κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της Συμφωνίας, ισχυριζόμενοι ότι η συνταγματική παραβίαση διαπράχθηκε από τον τότε πρόεδρο Ιβάνοφ. Σημειώνουν μάλιστα, ότι ο πρώην πρόεδρος ήταν από το Σύνταγμα υποχρεωμένος να υπογράψει το Διάταγμα κύρωσης της Συμφωνίας, αφού ο σχετικός Νόμος είχε ψηφιστεί δύο φορές από την πλειοψηφία των βουλευτών.
ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΚΑΙ «ΣΛΑΒΟΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ»
Το πρόβλημα δεν είναι όμως μόνον οι προσφυγές στο Συνταγματικό Δικαστήριο. Τα Σκόπια βρήκαν δύσβατο το δρόμο προς της ΕΕ, λόγω της ένστασης του Μακρόν και άλλων Ευρωπαίων εταίρων, και εξαιτίας αυτού του γεγονότος οδηγήθηκαν σε πρόωρες εκλογές, στις οποίες, παρότι έγιναν σίριαλ λόγω της πανδημίας, επικράτησε πάλι ο Ζάεφ. Όταν όμως βγήκαν από τη μέση οι αντιρρήσεις των δυτικοευρωπαίων (τον περασμένο Μάρτιο έδωσαν την έγκριση για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων) εμφανίστηκε η κρίση με τη Βουλγαρία.
Η Σόφια άσκησε βέτο το Δεκέμβριο, την ώρα που ήταν προγραμματισμένο να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις, επικαλούμενη ιστορικές και γλωσσικές διαφορές με τα Σκόπια. Το γεγονός αυτό πυροδότησε νέες εσωτερικές αντιδράσεις, οι οποίες συνοψίστηκαν σε πρόταση μομφής εναντίον του «αρχιτέκτονα» της Συμφωνίας των Πρεσπών, του τότε υπουργού Εξωτερικών και νυν αντιπροέδρου της κυβέρνησης και αρμόδιου για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις, Νίκολα Ντιμιτρόφ. Η πρόταση μομφής καταψηφίστηκε πριν δέκα ημέρες, στις 4 Φεβρουαρίου, με μόλις δύο ψήφους διαφορά (55-53) και ο Ντιμιτρόφ διασώθηκε μάλλον από τις 12 αποχές, αφού ψήφισαν μόνον οι 108 από τους 120 βουλευτές.
Η κόντρα με τη Σόφια δεν εμπόδισε πάντως την περασμένη εβδομάδα, εκατοντάδες κατοίκους της Βόρειας Μακεδονίας να στηθούν στην ουρά έξω από το προξενείο της Βουλγαρίας στη Μπίτολα (Μοναστήρι) για ένα βουλγαρικό, επομένως και ευρωπαϊκό, διαβατήριο. Στόχος τους να φύγουν από τη χώρα, αρνούμενοι τη «μακεδονική» ταυτότητα, αυτήν που πολύ «κιμπάρικα» τους αναγνώρισε η Αθήνα με τη Συμφωνία των Πρεσπών, μαζί με τη «μακεδονική» γλώσσα.
ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΛΒΑΝΟΥΣ
Πρόβλημα προέκυψε όμως και με τους Αλβανούς των Σκοπίων, με αφορμή ένα σχολικό βιβλίο, το οποίο ανάγει την καταγωγή τους «από τους Τούρκους, τους Ρομά και τους Κιρκάσιους» του Καυκάσου. Στο ίδιο βιβλίο αναφέρεται ότι «οι Αλβανοί ήταν “Μακεδόνες”, αλλά κατά την οθωμανική κυριαρχία έγιναν Αλβανοί» ή ότι «η Αλβανία εισέβαλε στη δυτική περιοχή της χώρας», όπως έγραψε η αλβανική εφημερίδα Gazeta Shqiptare.
Το βιβλίο αυτό πυροδότησε τις έντονες αντιδράσεις των Αλβανών της Βόρειας Μακεδονίας και μέλη της νεολαίας των αντιπολιτευόμενων κομμάτων της Συμμαχίας των Αλβανών και των Εναλλακτικών συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας, όπου έσκισαν και έκαψαν τις επίμαχες σελίδες. Η κυβέρνηση υποσχέθηκε ότι θα διορθώσει το περιεχόμενο του βιβλίου, η αλβανική κοινότητα της Βόρειας Μακεδονίας βγήκε όμως και πάλι στο προσκήνιο.
Θέματα που αφορούν την αλβανική κοινότητα θα εξεταστούν εξάλλου και στη γενικότερη συζήτηση που θα ανοίξει στην Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών της Βόρειας Μακεδονίας. Μια συζήτηση που θα αρχίσει ο πρόεδρος της Ακαδημίας, Λιούπτσο Κοσάρεφ, ο οποίος έχει ήδη εκφράσει την πεποίθησή του ότι η Συμφωνία των Πρεσπών αποτελεί πηγή περιφερειακής αστάθειας.
Σε προπαρασκευαστική συνεδρία θα συζητηθεί και ο νόμος για τις γλώσσες, ο οποίος αναγνωρίζει ως επίσημη γλώσσα και την αλβανική, προβλέποντας μια διευρυμένη χρήση της στη Βόρεια Μακεδονία. Ένα νόμο, τον οποίο ο πρώην πρόεδρος Ιβάνοφ δεν υπέγραψε επίσης, όταν τέθηκε σε εφαρμογή πριν από τρία χρόνια. Ο νόμος προσβλήθηκε στα δικαστήρια με συνολικά 13 προσφυγές, τόσο από το VMRO-DPMNE και το Παγκόσμιο Συνέδριο της «Μακεδονίας» όσο και από την Αριστερά.
Όλα τα παραπάνω δείχνουν πάντως, ότι η Συμφωνία δεν έλυσε τα προβλήματα που κάποιοι ανέμεναν και κάποιοι άλλοι πρόβαλαν ως επιχείρημα το ότι θα τα λύσει. Τα προβλήματα είναι πολλά και συνεχώς αυξάνονται όχι μόνο για την κυβέρνηση Ζάεφ, αλλά και για το αντιπολιτευόμενο VMRO-DPMNE, το οποίο βρίσκεται στα πρόθυρα της διάσπασης και οδεύει σε δύο διαφορετικά συνέδρια.
*Ο Βαγγέλης Σαρακινός είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος με μακρά θητεία στον Τύπο και στα ηλεκτρονικά Μέσα.
Η Μοντρεαλίτισα Farah Alibay υπεύθυνη για το όχημα ρομπότ της ΝΑΣΑ
Η Μοντρεαλίτισα Farah Alibay υπεύθυνη για το όχημα ρομπότ της ΝΑΣΑ
Του Γιώργου Στυλ. Γκιούσμα
Από την Πέμπτη 18 Φεβρουαρίου, η 33χρονη Farah Alibay, έγινε το πρόσωπο της ημέρας σε όλο τον πλανήτη! Από το διαστημικό κέντρο του Λος Άντζελες θα κατευθύνει και θα ελέγχει το ρομπότ-όχημα PERSEVERANCE. Το διαστημικό όχημα προσγειώθηκε με επιτυχία το απόγευμα της Πέμπτης στις 3:57 μ.μ., στον κρατήρα Jezero του πλανήτη Άρη όπου εδώ και 3,9 δισεκατομμύρια χρόνια υπήρχε νερό. Απώτερος σκοπός είναι να συλλεχθούν ευρήματα, με τα οποία θα λυθεί το μυστήριο του κόκκινου πλανήτη, ο οποίος σύμφωνα με τους επιστήμονες είχε «ζωή» εδώ και 3,9 δισεκατομμύρια χρόνια.
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η FARAH ALIBAY Η Farah Alibay γεννήθηκε στο Μόντρεαλ, από γονείς μετανάστες από τη Μαδαγασκάρη της Αφρικής. Από πολύ μικρή είχε την τάση να αποσυναρμολογεί ότι έβρισκε μπροστά της, όπως τοστιέρες, ως και την ηλεκτρική σκούπα. Ήταν οκτώ ετών όταν είδε την προσγείωση του Apollo 13. Αυτό που την εντυπωσίασε δεν ήταν μόνο ο πύραυλος αλλά όλοι αυτοί οι μηχανικοί που αποτελούσαν το διαστημικό πρόγραμμα της ΝΑΣΑ. Η Alibay σπούδασε αεροδιαστημική μηχανολογία στο πανεπιστήμιο του Cambridge. Εκεί είχε την ευκαιρία να την επιλέξουν να συμμετάσχει στην ακαδημία της ΝΑΣΑ. Διάλεξε δε, τον κλάδο της ρομποτικής. Αυτό την ώθησε να κάνει το διδακτορικό της στη μηχανολογία συστημάτων στο πανεπιστήμιο MIT, ενώ συνάμα συνέχισε την απασχόλησή της στη ΝΑΣΑ και πιο συγκεκριμένα στο τμήμα Jet Propulsion Laboratory (JPL). Η όλη τεχνολογία των ρομπότ – οχήματων για διαστημικές έρευνες, τη μάγεψε.
ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟ ΟΧΗΜΑ PERSEVERANCE Το όχημα αυτό χρειάστηκε δύο ολόκληρα χρόνια να κατασκευαστεί (2014-2016) στα εργαστήρια της Lockheed Martin. Η Alibay ζει από την Πέμπτη 18/2 στο… ωράριο του πλανήτη Άρη, που η μέρα του έχει 40 επιπλέον λεπτά. Τις πρώτες 20 ημέρες η ομάδα της θα ελέγχει τα ηλεκτρονικά όργανα του οχήματος, πριν αρχίσει τη συλλογή ευρημάτων. Ο προγραμματισμός θα γίνεται κατά τις βραδινές ώρες του Άρη. Να σημειωθεί ότι, οι εντολές που θα παίρνει το ρομπότ από τη γη χρειάζονται 20 με 30 λεπτά να φτάσουν στον Άρη, ενώ (εκτός από τις φωτογραφίες) τα ευρήματα του ρομπότ θα επιστρέψουν στη γη το… 2031. Η επόμενη πρόκληση της Alibay είναι η κατασκευή διαστημικού οχήματος για ανίχνευση στον πλανήτη Ερμή, όπου υπάρχει φως όσο 3 λάμπες ηλεκτρικού, κάπως δύσκολο για να φορτίζεται η μπαταρία του οχήματος με τόσο λίγο φως… Αυτό όμως που ελπίζει η Alibay είναι κάποτε να γίνει αστροναύτης και να ταξιδέψει σ΄ έναν από τους πλανήτες.
Με σκοπό να μπορούν οι οικογένειες να έχουν περισσότερες δραστηριότητες μεταξύ της 26 Φεβρουαρίου και 7 Μαρτίου, ο πρωθυπουργός του Κεμπέκ, François Legault, ανακοίνωσε την Τρίτη 16 Φεβρουαρίου σε συνέντευξη Τύπου, διάφορες ελαφρύνσεις των κυβερνητικών μέτρων κατά τη διάρκεια της περιόδου σχολικών διακοπών.
ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Η κυβέρνηση ανακοίνωσε, ότι στο διάστημα των δύο εβδομάδων θα επιτραπεί ακόμα και στις «κόκκινες περιοχές» η λειτουργία των εξής: -Εσωτερικές πισίνες -Αθλητικοί χώροι -Μουσεία -Βιβλιοθήκες -Κινηματογράφοι (χωρίς εστίαση) -Παγοδρόμια και εσωτερικά σπορ μεταξύ των μελών μιας οικογένειας που μένουν στην ίδια στέγη
Επίσης, θα επιτρέπονται οι συναντήσεις -πάντα τηρώντας τις αποστάσεις και φορώντας μάσκες- οκτώ ατόμων. Όμως, η απαγόρευση κυκλοφορίας μεταξύ 8 το βράδυ και 5 το πρωί θα συνεχιστεί. Όσοι έχουν σκοπό να νοικιάσουν εξοχικά και δωμάτια ξενοδοχείων, συνιστάται να μην το κάνουν και αν τελικά το πράξουν, να περιοριστούν στις οικογένειες τους και μόνο. Επίσης, δε συνιστάται να επιβλέπουν τα εγγόνια οι παππούδες και οι γιαγιάδες.
ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ Την επόμενη ημέρα, Τετάρτη 17 Φεβρουαρίου, η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Δημόσιας Ασφάλειας, Geneviève Guilbault, ανακοίνωσε με τη σειρά της τα μέτρα που θα πάρουν οι αστυνομικές αρχές της επαρχίας, οι οποίες θα είναι πιο δραστήριες και ορατές την περίοδο των διακοπών. Οι παραβάτες των κυβερνητικών μέτρων θα λαμβάνουν πρόστιμα από 1.000$ ως 6.000$ δολάρια. Σημειωτέων, ότι δίνονται περίπου 1.000 παραβάσεις την εβδομάδα.
Επανέρχομαι στο θέμα της σεξουαλικής βίας, που δεν αφορά μόνο τον χώρο του θεάματος και του αθλητισμού αλλά ευρύτερα την κοινωνία, καθώς περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης υπάρχουν σε όλους ανεξαιρέτως τους χώρους. Το φαινόμενο σίγουρα είναι παγκόσμιο και τα κινήματα των σεξουαλικά παρενοχλημένων ατόμων, τα τελευταία χρόνια, μεγαλώνουν με ραγδαίο ρυθμό. Στην Ελλάδα, οι καταγγελίες αθλητών και καλλιτεχνών για σεξουαλική παρενόχληση έχουν πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας, φέρνοντας για μία ακόμα φορά στην επιφάνεια τη σκληρή πλευρά της ζωής των λαμπερών προσώπων. Ότι λάμπει δεν είναι χρυσός. Πίσω από τα φώτα της δημοσιότητας καλύπτεται έντεχνα η θλίψη, η απελπισία, ο πόνος και η δυστυχία… Το καίριο ερώτημα που εγείρεται ωστόσο είναι γιατί τα άτομα που χαίρουν της ευρύτερης αποδοχής και εκτίμησης και που έχουν επιλύσει τα βασικά προβλήματα της καθημερινότητας όπως το οικονομικό, μπλέκονται στα δίχτυα ενός κόσμου βρώμικου και διεφθαρμένου; Η επιδίωξη της δόξας; Η μάταιη φιλοδοξία; Λέγεται ότι στην Ελλάδα οι μισοί Έλληνες θέλουν τα γίνουν ηθοποιοί και οι άλλοι μισοί τραγουδιστές. Και όσοι – ταλαντούχοι και ατάλαντοι – για διάφορους λόγους τα καταφέρουν, αφού εισέλθουν στον χώρο του θεάματος γρήγορα διαπιστώνουν ότι δεν μπορούν να αντέξουν την απατηλή λάμψη του κόσμου στον οποίο κινούνται και που πάντως οι ίδιοι έχουν διαλέξει. Ο συμβιβασμός συνήθως είναι μονόδρομος… Η λάμψη είναι εφήμερη και αντλεί τη δύναμή της από ουτοπίες. Πικρή η διαπίστωση όταν τα φώτα της ράμπας κάποτε χαμηλώσουν και πέσει η αυλαία, η μοναξιά καθίσταται αφόρητη και η μελαγχολία επώδυνη. Το κοινό, που εύκολα επικροτεί και αποθεώνει, το ίδιο εύκολα γυρίζει τη πλάτη στα κατασκευασμένα εφήμερα είδωλα. Παραγωγοί, σκηνοθέτες, αφού αρπάξουν και γευτούν τη λεία τους δεν διστάζουν να περιθωριοποιήσουν τα απομεινάρια και να τα ρίξουν στην αφάνεια… Πρότεροι στενοί συνεργάτες και κολλητοί «συνάδελφοι» γυρίζουν την πλάτη, πόρτες κλείνουν διάπλατα και τα αδηφάγα κανάλια δεν χάνουν την ευκαιρία να προβάλλουν την κάθε μιζέρια, προς χάριν της τηλεθέασης… Από την άλλη πλευρά του νομίσματος, αστέρια και αστεράκια που αφέθηκαν στις ανώμαλες ορέξεις του κάθε σκηνοθέτη για να εξασφαλίσουν ένα ρολάκο, εμφανίζονται σήμερα στις οθόνες των τηλεοράσεων ως θύματα, καταγγέλλοντας προ εικοσαετίας συμβάντα ως αίτια της «καταστροφής» των ονείρων τους… Τελευταία παρελαύνουν στα κανάλια «καυτές σεξοβόμβες» του παλιού κινηματογράφου προσπαθώντας να μας πείσουν ότι η «λαμπρή» καριέρα οφείλεται αποκλειστικά στο «πηγαίο» ταλέντο τους! Σε πρόσφατες τηλεοπτικές συνεντεύξεις, τις οποίες έτυχε να παρακολουθήσω, τα πάλαι ποτέ σύμβολα του σεξ Ρίκα Διαλυνά, Ελένη Φιλίνη και Βάνα Μπάρμπα ισχυρίστηκαν ότι ουδέποτε παρενοχλήθηκαν σεξουαλικά και πως κατέκτησαν την κορυφή με την «υποκριτική» τους ικανότητα! Ο θαυμαστός κόσμος της showbiz, βλέπετε… Κάθε νόμισμα έχει δύο πλευρές. Ας είμαστε ρεαλιστές. Οι μόνοι υπαίτιοι των αποφάσεων και πράξεών μας είμαστε εμείς. Κάθε στιγμή έχουμε την επιλογή να επιλέξουμε ποιο δρόμο να ακολουθήσουμε…
Οι ηγεμονικές αξιώσεις της Τουρκίας δεν αφήνουν περιθώρια ουσιαστικής και αποδεκτής διαπραγμάτευσης
Οι ηγεμονικές αξιώσεις της Τουρκίας δεν αφήνουν περιθώρια ουσιαστικής και αποδεκτής διαπραγμάτευσης
Τη Δευτέρα 25 Ιανουαρίου επανεκκίνησαν στην Κωνσταντινούπολη οι διερευνητικές επαφές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, αποτελώντας τον 61ο γύρο μίας διαδικασίας, η οποία δρομολογήθηκε το μακρινό -από κάθε άποψη- 2002.
Δρ. Χρήστος Ζιώγας*
Οι διερευνητικές επαφές αποτέλεσαν απόφαση των κεμαλικών κομμάτων, στα πλαίσια της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην ΕΕ, καθώς και της τότε ελληνικής κυβέρνησης, θεωρώντας τες τον καλύτερο τρόπο εξομάλυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Εν τέλει, από την τουρκική πλευρά τις διερευνητικές επαφές διεξήγαγε το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, το οποίο κυβερνά αδιαλείπτως τη χώρα από το Νοέμβριο του 2002. Τις δύο περίπου δεκαετίες που μεσολάβησαν από την πρώτη συνάντηση, έχουν διεξαχθεί 60 γύροι επαφών, χωρίς σταθερή συχνότητα και φθίνουσα περιοδικότητα. Υπήρξαν χρονιές κατά τις οποίες πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από δέκα συναντήσεις των ομάδων επαφής και άλλες κατά τις οποίες έλαβε χώρα μόνο μία. Είναι γνωστό ότι κατά την τελευταία πενταετία είχαν διακοπεί εντελώς. Χαρακτηριστικό είναι πως τα πρώτα έτη ήταν εντατικότερες: έως το τέλος του 2004 είχαν πραγματοποιηθεί 27 γύροι επαφών, στα τέλη του 2010 ανέρχονταν στους 48, ενώ έφτασαν τους 60 την 1η Μαρτίου του 2016. Αναμφίβολα έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά σχετικά με την εξέλιξη των διερευνητικών επαφών και τις «χαμένες ευκαιρίες επίλυσης» των ελληνοτουρκικών διαφορών. Προσπαθώντας να αποτιμήσουμε τους προηγούμενους 60 γύρους διερευνητικών επαφών παρατηρούμε ότι: ΠΡΩΤΟΝ, η Τουρκία προσέγγισε στις διερευνητικές ως μέσο εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων, όσο η προοπτική ένταξής της στην ΕΕ -έστω και στο απώτατο μέλλον- ήταν σχετικά υπαρκτή. ΔΕΥΤΕΡΟΝ, στο βαθμό που δεν είχαμε αλλαγή στη διακυβέρνηση της γειτονικής χώρας, η κυβερνητική εναλλαγή ΠΑΣΟΚ και ΝΔ επηρέασε τη συχνότητα των επαφών. ΤΡΙΤΟΝ, στις αρχές του 2016 η Άγκυρα τις διέκοψε για σχεδόν πέντε χρόνια. Διαφαίνεται πως εξελικτικά οι διερευνητικές επαφές εργαλειοποιήθηκαν από την τουρκική εξωτερική πολιτική κι όταν θεωρήθηκαν περιττές, ο Τούρκος Πρόεδρος αποφάσισε να τις αναστείλει. Ως εικασία και προσωπική άποψη θεωρώ ότι, αν δεν είχε μεσολαβήσει το αποτυχημένο πραξικόπημα εναντίον του Ταγίπ Ερντογάν τον Ιούλιο του 2016, η Τουρκία θα είχε ξεδιπλώσει την αναθεωρητική της πολιτική στην ανατολική Μεσόγειο νωρίτερα του 2019. Σχετικά με την επανέναρξή τους, η ελληνική κυβέρνηση δεν είχε τη διπλωματική πολυτέλεια να τις αποφύγει. ΠΡΩΤΟΝ, η Αθήνα χρειάζεται χρόνο για να ανατάξει την επιχειρησιακή ετοιμότητα και να προβεί στην ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεών της. ΔΕΥΤΕΡΟΝ, μία ελληνική άρνηση θα επέφερε μεγαλύτερη απροθυμία επιβολής κυρώσεων έναντι της Άγκυρας, από τους διστακτικούς εταίρους στην ΕΕ. ΤΡΙΤΟΝ, όλοι αναμένουν πώς η νέο-εκλεγείσα αμερικανική κυβέρνηση θα προσεγγίσει την Τουρκία. Βέβαια, τα προαναφερθέντα δε δικαιολογούν τη ζέση ορισμένων, σχεδόν να πανηγυρίσουν για την επανέναρξη μίας διαδικασίας για την οποία οφείλουμε να είμαστε τουλάχιστον φειδωλοί, ως προς τα αποτελέσματά της. Στο βαθμό που η Τουρκία βρίσκεται υπό πίεση, η αποδοχή της επανέναρξης των διερευνητικών συναντήσεων εκ μέρους της, δεν αποτυπώνει την ειλικρινή βούλησή της, αλλά συνιστά περισσότερο προϊόν επιβολής. Αναμένοντας τους επόμενους γύρους -ο 62ος θα λάβει χώρα στην Αθήνα σε ημερομηνία που θα καθοριστεί- η ελληνική κοινωνία διερωτάται τί να αναμένει από τις διερευνητικές επαφές. Αν οι δύο πλευρές τηρήσουν τα λεγόμενά τους, οι διερευνητικές θα καταλήξουν με βεβαιότητα σε αδιέξοδο. Η πρόβλεψη περί της βραχύβιας διάρκειας ερείδεται στις δηλώσεις της ελληνικής κυβέρνησης πως συζητά μόνο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, αν και ενίοτε χρησιμοποιείται πιο διευρυμένη -ως προς το επίδικο- φρασεολογία, λέγοντας περί θαλασσίων ζωνών, δήλωση που δύναται να ερμηνευθεί ότι η συζήτηση θα αφορά και την αιγιαλίτιδα ζώνη. Αντιθέτως, η Τουρκία διατρανώνει προς κάθε κατεύθυνση, ότι θα τεθούν υπό διαπραγμάτευση όλα τα ζητήματα που προσδιορίζει ως διμερείς διαφορές. Το γεγονός όμως που προκαλεί αλγεινή εντύπωση, σε μεγάλο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας, είναι η – στα όρια της εμμονής – προτροπή συγκεκριμένων κύκλων, σχετικά με την «ανάγκη υπέρβασης» της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης με σαφώς ετεροβαρή, προς τα ελληνικά συμφέροντα, και εκπτωτικό, προς τις διατάξεις του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, τρόπο. Εξακολουθητικά, παρατηρείται το φαινόμενο να κόπτονται κάποιοι εξ ημών για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στον αιγαιακό χώρο, στην περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει το μονομερές της δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα πέραν των 6 ν.μ., που ισχύουν σήμερα. Παρακάμπτουν βολικά το γεγονός, ότι η Νέα Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (1982) για τα διεθνή στενά, τα οποία έχει καθορίσει και αφορούν και το Αιγαίο, προβλέπει τον «πλουν διέλευσης» (transit passage), καθεστώς που εξασφαλίζει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και υπέρ-πτήση, πληρέστερα και σε μεγαλύτερο βαθμό από την προγενέστερη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (Σύμβαση της Γενεύης, 1958). Παράλληλα, με το πνεύμα ελευθεροπλοΐας που τους διακατέχει, διαρκώς υπομνήσκουν και τις περιβόητες στρατιωτικές ικανότητες της Τουρκίας, ως παράγοντα που οφείλουμε να συνυπολογίσουμε στην προοπτική «επίλυσης» των διμερών μας διαφορών. Ουσιαστικά επισείουν την απειλή μίας στρατιωτικής ήττας κι ενός πιθανού εδαφικού ακρωτηριασμού της χώρας, αν δε συναινέσουμε σε έναν αλυσιτελή διακανονισμό στο Αιγαίο και δεν απεμπολήσουμε δικαιώματα στην ανατολική Μεσόγειο. Πέραν των θερινών επιχειρησιακών πεπραγμένων, τα οποία αποδυναμώνουν το εν λόγω επιχείρημα, το νόστιμο είναι ότι αρκετοί από τους τωρινούς υμνητές της στρατιωτικής υπεροχής της Άγκυρας, στις αναλύσεις τους στο πεδίο των διεθνών σχέσεων, είχαν εξοβελίσει τη σημασία της στρατιωτικής ισχύος, ως μία ξεπερασμένη και αταβιστική πρακτική, απολίθωμα ενός παρωχημένου διεθνούς συστήματος. Ενδεχομένως, αταβιστική ως πρακτική να εξακολουθούν να τη θεωρούν και να είναι, αλλά ξεπερασμένη μάλλον όχι, στο βαθμό που την (επαν)εντάσσουν στην ανάλυσή τους, τουλάχιστον στην περίπτωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να τηρήσει τη δέσμευσή της προς την κοινωνία και την αποφασιστικότητά της προς συμμάχους και εταίρους, ότι συνομιλεί μόνο για τον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνική εξωτερική πολιτική σκοπό έχει την εξυπηρέτηση των προσδιορισμένων συμφερόντων της κοινωνίας μέσω της υιοθέτησης μίας στρατηγικής, που θα μετατρέψει τα δυνάμει δικαιώματα σε εφαρμοστέα πολιτική. Αντί ομοθυμαδόν να διακηρύττουμε τη συλλογική μας απόφαση να ασκήσουμε τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου που εξυπηρετούν καλυτέρα τα συμφέροντα της χώρας, πολλοί εξ ημών εμμέσως δικαιολογούν σαφώς παράνομες συμπεριφορές από τη γειτονική χώρα (απειλή χρήσης βίας) και αναπαράγουν αμφιλεγόμενες αιτιάσεις, αποσκοπώντας μάλλον στο να καταστεί η κοινωνία ευμενέστερη στην αποδοχή μέρους των τουρκικών αξιώσεων. Οι πρόσφατες διαρροές σχετικά με το περιεχόμενο των προηγούμενων γύρων των διερευνητικών επαφών καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα είχε εξαντλήσει τα όρια του αποδεκτού κόστους μη άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων, προσδοκώντας ειλικρινά στην εξομάλυνση των διμερών σχέσεων. Η στάση της Τουρκίας αποδεικνύει ότι και τότε οι επιδιώξεις ήταν μεγαλύτερες -και τελικά δεν επήλθε συμφωνία παρά την ελληνική διαλλακτικότητα- και σήμερα οι ηγεμονικές της αξιώσεις δεν αφήνουν περιθώρια ουσιαστικής και αποδεκτής διαπραγμάτευσης. Για όσους εμμένουν σε ένα συμβιβασμό, οφείλουν να προσδιορίσουν στην κοινωνία το βαθμό αναλωσιμότητας της ελληνικής κυριαρχίας και των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και να μη διαστρεβλώνουν κανόνες του Νέου Δικαίου της Θάλασσας, προσπαθώντας να αποδυναμώσουν τις ελληνικές θέσεις.
*Διδάσκων Διεθνείς Σχέσεις στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Παν/μίου Αιγαίου και εντεταλμένος Λέκτορας στη Στρατιωτική Σχολή Ευέλπιδων
Θολώνουν τα νερά των διερευνητικών Αθήνας – Άγκυρας
Τουρκική NAVTEX – Στοχοποίηση του ΥΠΕΞ
Προβληματισμό για τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας εν όψει της επιστροφής των διερευνητικών επαφών στην Αθήνα προκαλεί η νέα NAVTEX που εξέδωσε η Άγκυρα για διενέργεια ωκεανογραφικών ερευνών στο Αιγαίο, αλλά και η απόπειρα στοχοποίησης του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια με διαρροές σε τουρκικά μέσα.
Μιχάλης Χατζηκωνσταντίνου (έντυπη έκδοση «Η Ναυτεμπορική»)
Έπειτα από μια δίμηνη περίοδο χωρίς ιδιαίτερες προκλήσεις, που επέτρεψε στην Αθήνα και την Άγκυρα να ξαναπιάσουν το νήμα του διαλόγου, η Τουρκία δείχνει τάσεις επιστροφής σε παραβατικές συμπεριφορές και επιθετική ρητορεία. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η νέα NAVTEX που εκδόθηκε από τη γειτονική χώρα το απόγευμα της Δευτέρας 15/2 για υδρογραφικές έρευνες σε περιοχές δυτικά του Άη Στράτη και της Λήμνου. Οι έρευνες θα διεξαχθούν από το σκάφος «Τσεσμέ» από τις 18 Φεβρουαρίου μέχρι τις 2 Μαρτίου σε διεθνή ύδατα, αλλά ήδη προκαλούν εύλογες ανησυχίες, τόσο για το timing τους όσο και για το αν αποτελούν προοίμιο για περισσότερες σχετικές κινήσεις. Ανησυχία προξενεί, όμως, στην Αθήνα και πρόσφατο ρεπορτάζ του τηλεοπτικού δικτύου CNN Turk, το οποίο κατηγορεί τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Δένδια, ότι επιχειρεί να «σαμποτάρει» τον επόμενο γύρο των διερευνητικών επαφών, ο οποίος έχει συμφωνηθεί να διεξαχθεί στην Αθήνα. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, το τουρκικό δίκτυο ανέφερε ότι οι αντιπροσωπείες Ελλάδας και Τουρκίας είχαν συμφωνήσει σε μία κοινή δήλωση για την απόφαση επανάληψης των συνομιλιών μέσα στις πέντε πρώτες ημέρες του Μαρτίου, αλλά ο κ. Δένδιας «έδωσε οδηγίες περί του αντιθέτου, με αποτέλεσμα να σαμποτάρει τη διαδικασία». Βάσει του ίδιου ρεπορτάζ που βασίζεται σε τουρκικές πηγές «η στάση του Έλληνα ΥΠΕΞ γνωστοποιήθηκε σε συνομιλητές στην Ε.Ε.» και αξιωματούχοι της Ε.Ε. «συμφώνησαν επίσης ότι η Ελλάδα υπονομεύει τη διαδικασία».
ΥΕΘΑ: ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΤΟΥΡΚΙΑ Την Τρίτη 16/2, ο υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος συναντήθηκε με τον Κύπριο ομόλογό του Χαράλαμπο Πετρίδη στο Πεντάγωνο και στη συνέχεια δήλωσε ότι η Ελλάδα παρακολουθεί «στενά και με μεγάλη ανησυχία την αναθεωρητική στάση της Τουρκίας», ενώ σημείωσε ότι: «Δε λησμονούμε τις περσινές έκνομες και αντίθετες προς το διεθνές δίκαιο τουρκικές ενέργειες στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και στην Αιγιαλίτιδα Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Οι ενέργειες αυτές απαιτούν τη μέγιστη επαγρύπνηση και συνεργασία μας για τη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων». Από την πλευρά του, ο κ. Πετρίδης κατήγγειλε ότι η Τουρκία «συνεχίζει να αδιαφορεί για το διεθνές δίκαιο, διευρύνει την κατοχή στην Αμμόχωστο και εντείνει τις απειλές της, κάνοντας χρήση μορφών υβριδικού πολέμου». Σημειώνεται, ότι στην ατζέντα των συνομιλιών των δύο υπουργών βρέθηκε η ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον αμυντικό τομέα, το ζήτημα της περιφερειακής συνεργασίας, καθώς και οι προκλήσεις ασφαλείας και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
ΕΠΕΣΑΝ «ΚΑΜΠΑΝΕΣ» ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εν τω μεταξύ, ο κ. Παναγιωτόπουλος έκανε γνωστό εγγράφως (Τρίτη 16/2) μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου, ότι επιβλήθηκαν πειθαρχικές ποινές σε δύο στρατιώτες που εμφανίζονται σε ερασιτεχνικό βίντεο να δίνουν παραγγέλματα. Όπως ανέφερε ο κ. Παναγιωτόπουλος, στους δύο στρατιώτες επιβλήθηκαν «οι προσήκουσες, για το μέγεθος του παραπτώματος που υπέπεσαν, πειθαρχικές ποινές και ελέγχθηκαν πειθαρχικά τα αρμόδια υπηρεσιακά όργανα της Μονάδας, για τα οποία διαπιστώθηκε η ύπαρξη απορρεουσών έμμεσων ευθυνών». Στο επίμαχο βίντεο που ανέδειξε ο αρχηγός της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, καταγράφονται δύο νεαροί, ένας εκ των οποίων φορά στολή παραλλαγής, ενώ ο δεύτερος είναι ντυμένος στα μαύρα. Και οι δύο φορούν στο κεφάλι τους μπερέ και μιλούν στην κάμερα στα αλβανικά. Στη συνέχεια, ο ένας εκ των δύο στρέφεται προς μία ομάδα ατόμων, δίνοντας το παράγγελμα: «Επιλαρχία, προσοχή. Σημειωτόν, εμπρός μαρς», ενώ βάζει την ίδια ομάδα να φωνάξει κάτι στα… αλβανικά!
