Για πολλούς Ελληνοκαναδούς του Μόντρεαλ, το εστιατόριο δεν είναι απλώς μία επιχείρηση. Είναι χώρος δουλειάς, συνάντησης, μνήμης και ταυτότητας. Όμως… πίσω από τα γεμάτα πιάτα και τα χαμόγελα του σέρβις, η πραγματικότητα για τον κλάδο της εστίασης στον Καναδά γίνεται όλο και πιο σκληρή. Νέα έκθεση δείχνει, ότι σχεδόν τα μισά εστιατόρια της χώρας είτε χάνουν χρήματα, είτε μόλις που καταφέρνουν να ισοσκελίσουν τα έξοδά τους.

Σύμφωνα με έρευνα της Restaurants Canada, η οποία διεξήχθη στα τέλη του 2025 σε 220 μέλη της οργάνωσης, το 26% των εστιατορίων λειτουργούσε με ζημίες το Νοέμβριο του 2025, ενώ ένα επιπλέον 18% απλώς «έβγαινε ίσα βάρκα ίσα νερά». Συνολικά, το 44% των επιχειρήσεων δεν ήταν κερδοφόρο. Το ποσοστό αυτό αποτελεί τεράστια επιδείνωση σε σύγκριση με το 2019, όταν μόλις το 12% των εστιατορίων βρισκόταν σε αντίστοιχη οικονομική κατάσταση.

Παρότι η εικόνα είναι ελαφρώς βελτιωμένη σε σχέση με το 2024, όταν το 53% των εστιατορίων δήλωνε ζημιογόνο ή οριακή λειτουργία, οι αριθμοί παραμένουν ανησυχητικοί και προμηνύουν σοβαρές επιπτώσεις στην απασχόληση και στη ζωή των τοπικών κοινοτήτων.

«ΘΑ ΔΟΥΜΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΛΟΥΚΕΤΑ»

Η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της Restaurants Canada, Kelly Higginson, δεν κρύβει την ανησυχία της. Όπως δήλωσε στα ΜΜΕ, πρόκειται για έναν αριθμό που «θα επηρεάσει θέσεις εργασίας, βάρδιες και, αναπόφευκτα, θα οδηγήσει σε περισσότερα κλεισίματα εστιατορίων».

Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά δύο ξεχωρίζουν ξεκάθαρα: το κόστος τροφίμων και το κόστος εργασίας. Στην έρευνα, το 89% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ανησυχεί σοβαρά για τις δαπάνες προσωπικού, ενώ το 88% ανέφερε το αυξανόμενο κόστος των πρώτων υλών. Ο πληθωρισμός έχει πλήξει ιδιαίτερα τα τρόφιμα. Το Δεκέμβριο 2025, οι τιμές στα είδη παντοπωλείου αυξήθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση, τη στιγμή που ο γενικός πληθωρισμός κινήθηκε στο 2,4%.

ΔΙΠΛΟ ΧΤΥΠΗΜΑ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΤΙΑΣΗ

Ο οικονομολόγος τροφίμων και καθηγητής στο University of Guelph, Mike von Massow, εξηγεί ότι τα εστιατόρια δέχονται «διπλό χτύπημα». Από τη μία πλευρά, πληρώνουν ακριβότερα τις πρώτες ύλες τους. Από την άλλη, οι καταναλωτές, πιεσμένοι από τις αυξήσεις στα σούπερ μάρκετ, περιορίζουν τις εξόδους για φαγητό.

«Τα εστιατόρια ανταγωνίζονται άμεσα το σούπερ μάρκετ», σημειώνει. «Όταν ο κόσμος δυσκολεύεται να γεμίσει το καλάθι του, βγαίνει λιγότερο έξω. Και αν τα εστιατόρια αυξήσουν τις τιμές για να επιβιώσουν, κινδυνεύουν να χάσουν ακόμη περισσότερους πελάτες. Είναι ένας φαύλος κύκλος».

ΕΝΑΣ ΣΕΦ, ΠΟΛΛΕΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ

Η εικόνα αυτή αποκτά ανθρώπινο πρόσωπο στην ιστορία του Frédéric Chartier, ιδιοκτήτη και σεφ του γαλλικού εστιατορίου Beyond the Gate στο Shelburne του Οντάριο. Με 30 χρόνια εμπειρίας στις κουζίνες και οκτώ χρόνια δικής του επιχείρησης, σήμερα αναγκάζεται να κάνει τα πάντα: σεφ, λαντζιέρης, λογιστής και, όταν χρειάζεται, σερβιτόρος.

«Οκτώ χρόνια μετά το άνοιγμα, θα περίμενε κανείς να γεμίζουμε το μαγαζί. Αντίθετα, τα πράγματα πηγαίνουν προς τα πίσω», λέει. Το εστιατόριο επιβιώνει πλέον σχεδόν αποκλειστικά με το βραδινό σέρβις. Το μεσημεριανό και το κυριακάτικο brunch καταργήθηκαν, ενώ ο ίδιος αναγκάστηκε να πιάσει μερική απασχόληση σε ένα burger restaurant της περιοχής για να τα βγάλει πέρα.

«Είναι ψυχολογικά εξαντλητικό», παραδέχεται. «Πριν από τρία χρόνια είχαμε προσωπικό, είχαμε κέφι. Τώρα είναι μόνο δουλειά, δουλειά, δουλειά για να επιβιώσουμε».

ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΤΙΜΩΝ,

ΑΛΛΑ ΜΕ ΦΟΒΟ

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον, οι ιδιοκτήτες εστιατορίων δηλώνουν ότι το 2026 αναμένουν να αυξήσουν τις τιμές των μενού τους κατά μέσο όρο 4%. Όμως η απόφαση αυτή κάθε άλλο παρά εύκολη είναι. Όπως τονίζει η Higginson, οι αυξήσεις αυτές δεν αντικατοπτρίζουν καν την πραγματική αύξηση του λειτουργικού κόστους.

Πολλοί προσπαθούν να βρουν εναλλακτικές λύσεις: προσφορές «value meals», πιο προσιτές επιλογές σε εστιατόρια υψηλής γαστρονομίας ή μικρές, σταδιακές αυξήσεις. Ο Chartier, για παράδειγμα, αύξανε τις τιμές κατά ένα ή δύο δολάρια κάθε φορά. Όμως ακόμη κι έτσι, ένα φιλέτο μοσχαριού που κόστιζε 45 δολάρια πριν από τέσσερα χρόνια, σήμερα φτάνει τα 60, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος έχει μειώσει το περιθώριο κέρδους του.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Η έκθεση σημειώνει ότι ο κλάδος πήρε μία μικρή «ανάσα» από την προσωρινή απαλλαγή από τον GST στις αρχές του 2025 και από την ισχυρή θερινή τουριστική κίνηση. Ωστόσο, η Restaurants Canada ζητά πιο μόνιμα μέτρα, όπως την πλήρη κατάργηση του ομοσπονδιακού φόρου GST σε όλα τα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων των γευμάτων στα εστιατόρια.

«Όταν τα εστιατόρια πονάνε, πονάει όλη η κοινότητα», τονίζει η Higginson. Και αυτό το γνωρίζουν καλά οι ελληνικές οικογένειες του Μόντρεαλ, που επί δεκαετίες στήριξαν τη ζωή τους γύρω από την εστίαση.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η πολιτεία και οι καταναλωτές μπορούν, και θέλουν, να στηρίξουν έναν κλάδο που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής και οικονομικής ζωής του Καναδά, πριν οι άδειες καρέκλες γίνουν μόνιμο φαινόμενο.

Την αφορμή για την έρευνα που κάναμε, την πήραμε από το ρεπορτάζ που έκανε το ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ στην Ελλάδα στις αρχές Φεβρουαρίου 2026. Σύμφωνα με αυτό, και προκειμένου να επεκτείνει το δημογραφικό, ο δήμαρχος του δήμου Θέρμου (Αιτωλοακαρνανία), κ. Σπύρος Κωνσταντάρας, σχεδίασε οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά.

Ειδικότερα, ο δήμος Θέρμου προχωρά στη χορήγηση επιδομάτων που κλιμακώνονται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, με το συνολικό ποσό να μπορεί να φτάσει έως και τις 15.000 ευρώ για το έκτο παιδί. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ενίσχυση 3.000 ευρώ για το πρώτο παιδί, 3.000 ευρώ για το δεύτερο, 3.000 ευρώ για το τρίτο, 4.000 ευρώ για το τέταρτο, 5.000 ευρώ για το πέμπτο, ενώ για το έκτο παιδί το επίδομα μπορεί να ανέλθει έως τις 15.000 ευρώ.

Ο κ. Κωνσταντάρας τόνισε πως η περιοχή έχει χτυπήσει «κόκκινο» στο ποσοστό συρρίκνωσης. Το ποσοστό ηλικιωμένων είναι αρκετά υψηλό και γι’ αυτό όπως λέει «θέλουμε να επεκτείνουμε το δημογραφικό». Παράλληλα, ανέφερε ότι στην περιοχή υπάρχουν περίπου 20 πολύτεκνες οικογένειες, γεγονός που, όπως υπογράμμισε, αποδεικνύει ότι η στήριξη της οικογένειας μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός δημογραφικής ανάκαμψης, όταν συνοδεύεται από ουσιαστικά και στοχευμένα μέτρα.
Εκτός όμως από τη μεμονωμένη περίπτωση του συγκεκριμένου δήμου στην Ελλάδα, ψάξαμε και βρήκαμε ποια είναι η προσφορά του είσημου κράτους στις οικογένειες με παιδιά.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η ελληνική κυβέρνηση έχει υλοποιήσει μια σειρά από προγράμματα και επιδόματα για τη στήριξη οικογενειών με ανήλικα παιδιά, τα οποία διαχειρίζονται κυρίως το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και ο ΟΠΕΚΑ.

Ακολουθούν τα κυριότερα προγράμματα:

✓ Επίδομα Παιδιού (Α21): Αποτελεί την κύρια οικονομική ενίσχυση και καταβάλλεται ανά δίμηνο. Το ποσό εξαρτάται από τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων και το συνολικό οικογενειακό εισόδημα. Η αίτηση υποβάλλεται ετησίως μέσω της πλατφόρμας Α21 στην ΗΔΙΚΑ.

✓ Επίδομα Γέννησης: Για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα, χορηγείται επίδομα το οποίο κυμαίνεται από 2.400€ έως 3.500€, ανάλογα με τη σειρά γέννησης του παιδιού στην οικογένεια. Η αίτηση γίνεται ψηφιακά μέσω του gov.gr.

✓ Πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς»: Προσφέρει οικονομική ενίσχυση (voucher) έως 500€ μηνιαίως για τη φύλαξη βρεφών από 2 μηνών έως 2,5 ετών. Το πρόγραμμα επεκτείνεται σταδιακά σε όλη την επικράτεια.

✓ Vouchers για Βρεφονηπιακούς Σταθμούς: Μέσω της ΕΕΤΑΑ, παρέχονται ετήσια vouchers για τη δωρεάν πρόσβαση παιδιών σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ-ΜΕΑ.

✓ Εισοδηματική Ενίσχυση Ορεινών & Μειονεκτικών Περιοχών: Οικογένειες που κατοικούν μόνιμα σε αυτές τις περιοχές και έχουν ανήλικα παιδιά, μπορούν να λάβουν ετήσια ενίσχυση (600€ για εισόδημα έως 3.000€ ή 300€ για εισόδημα έως 4.700€).

✓ Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ»: Περιλαμβάνει διευρυμένα κριτήρια για οικογένειες με παιδιά, προσφέροντας χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.

✓ Ενίσχυση Μονογονεϊκών Οικογενειών: Ειδικά προγράμματα και αυξημένα μόρια για παροχές (π.χ. κοινωνικός τουρισμός, παιδικοί σταθμοί) για γονείς που ασκούν μόνοι τους την επιμέλεια.

Τα εισοδηματικά κριτήρια διαφέρουν ανάλογα με το πρόγραμμα και την οικογενειακή κατάσταση (αριθμός παιδιών, μονογονεϊκή οικογένεια κ.λπ.). Παρακάτω παρατίθενται τα όρια για τα βασικότερα προγράμματα, όπως ισχύουν για το 2025-2026:

1. Επίδομα Παιδιού (Α21)

Το δικαίωμα και το ποσό εξαρτώνται από την εισοδηματική κατηγορία στην οποία κατατάσσεται η οικογένεια (βάσει του «ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος»).

➥ Κατηγορία Α (Χαμηλό εισόδημα): Έως 6.000€ (ισοδύναμο). Λαμβάνουν το πλήρες ποσό (π.χ. 70€/μήνα για το 1^ο παιδί).

➥ Κατηγορία Β (Μεσαίο εισόδημα): Από 6.001€ έως 10.000€. Λαμβάνουν μειωμένο ποσό (π.χ. 42€/μήνα για το 1^ο παιδί).

➥ Κατηγορία Γ (Υψηλότερο εισόδημα): Από 10.001€ έως 15.000€. Λαμβάνουν το ελάχιστο ποσό (π.χ. 28€/μήνα για το 1^ο παιδί).

Σημείωση: Το «ισοδύναμο εισόδημα» υπολογίζεται διαιρώντας το συνολικό εισόδημα με συντελεστές (1 για το γονέα, 0,5 για το δεύτερο γονέα, 0,25 για κάθε παιδί). Μπορείτε να κάνετε μια προσομοίωση στην πλατφόρμα Α21 της ΗΔΙΚΑ.

2. Επίδομα Γέννησης

Για να λάβετε το επίδομα γέννησης (που ξεκινά από 2.400€), το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 40.000€. Το ποσό καταβάλλεται σε δύο δόσεις μέσω του ΟΠΕΚΑ. 

3. Vouchers για Παιδικούς Σταθμούς (ΕΕΤΑΑ)

Τα εισοδηματικά όρια για το πρόγραμμα 2025-2026 αναπροσαρμόστηκαν πρόσφατα: 

➧ Έως 2 παιδιά: 27.000€

➧ Για 3 παιδιά: 30.000€

➧ Για 4 παιδιά: 33.000€

➧ Για 5 παιδιά και άνω: 36.000€

➧ Εξαίρεση: Για παιδιά με αναπηρία (άνω του 67%) δεν ισχύουν εισοδηματικά κριτήρια.

4. Πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς»

Το voucher των 500€ (ή 300€ αν εργάζεστε με μειωμένο ωράριο) απευθύνεται σε γονείς με ατομικό ή οικογενειακό εισόδημα που συνήθως δεν υπερβαίνει τα 24.000€ ετησίως, αν και υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για πολύτεκνους και μονογονεϊκές οικογένειες. Περισσότερα στην επίσημη σελίδα ntantades.gov.gr. 

5. Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ»

Για το νέο κύκλο του προγράμματος (2025-2026), τα εισοδηματικά όρια για οικογένειες με παιδιά έχουν διευρυνθεί: 

➧ Οικογένεια με 1 παιδί: Έως 28.000€

➧ Οικογένεια με 2 παιδιά: Έως 32.000€

• Υπάρχει προσαύξηση 4.000€ για κάθε επιπλέον παιδί.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΣΕ ΚΕΜΠΕΚ – ΚΑΝΑΔΑ

Οικονομική στήριξη βέβαια σε οικογένειες με παιδιά προσφέρει και η Κυβέρνηση του Κεμπέκ, ίσως σημαντικότερη σε σχέση με την Ελλάδα, όσον αφορά τουλάχιστον το μέγεθος των εισοδημάτων. Η βοήθεια προσφέρεται μέσω του προγράμματος Allocation famille (Οικογενειακό Επίδομα), το οποίο καταβάλλεται μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το 18^ο έτος της ηλικίας του. 

Ακολουθούν οι βασικές λεπτομέρειες για το 2026: 

1. Ηλικιακά Όρια και Προϋποθέσεις 

Λήξη Επιδότησης: Το επίδομα σταματά το μήνα που το παιδί γίνεται 18 ετών.

Αυτόματη Εγγραφή: Εάν το παιδί γεννηθεί στο Κεμπέκ, δε χρειάζεται αίτηση. Η εγγραφή γίνεται αυτόματα μέσω του Directeur de l’état civil.

Κατοικία: Πρέπει εσείς και το παιδί να ζείτε μόνιμα στο Κεμπέκ. 

2. Ποσά και Πληρωμές (2026) 

Τα ποσά αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο βάσει του κόστους ζωής και του οικογενειακού εισοδήματος.

Ετήσιο Ποσό: Για το 2026, το μέγιστο ποσό μπορεί να φτάσει περίπου τα 3.068$ για μονογονεϊκές οικογένειες.

Συχνότητα: Οι πληρωμές γίνονται συνήθως ανά τρίμηνο (Ιανουάριο, Απρίλιο, Ιούλιο, Οκτώβριο), αλλά μπορείτε να ζητήσετε μηνιαία καταβολή αν είστε δικαιούχος του μέγιστου ποσού. 

3. Πρόσθετες Παροχές 

Επίδομα Σχολικών Ειδών: Για παιδιά 4 έως 16 ετών, καταβάλλεται ένα επιπλέον ποσό (περίπου 127$ για το σχολικό έτος 2026-2027) κάθε Ιούλιο.

Ομοσπονδιακό Επίδομα (CCB): Εκτός από το Κεμπέκ, λαμβάνετε και το Canada Child Benefit από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, επίσης μέχρι τα 18. 

Σημείωση για τις δαπάνες φύλαξης: Από το 2026, η φοροαπαλλαγή για έξοδα φύλαξης (childcare expenses) θα καλύπτει παιδιά έως 14 ετών (αντί για 16 που ίσχυε), εκτός αν πρόκειται για παιδιά με αναπηρία.

Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα για το 2026, οι εκτιμήσεις για τις ετήσιες παροχές ανά παιδί είναι οι εξής: 

1. Επίδομα Κεμπέκ (Allocation famille) 

Για εισόδημα 80.000$ το ποσό κυμαίνεται μεταξύ 3.068$ και του ελάχιστου (1.196$).

Εκτίμηση: Θα λαμβάνετε περίπου 2.000$ – 2.400$ ετησίως ανά παιδί.

Πρόσθετα: Θα λαμβάνετε επιπλέον 127$ κάθε Ιούλιο για σχολικά είδη (αν το παιδί είναι 4-16 ετών). 

2. Ομοσπονδιακό Επίδομα (Canada Child Benefit – CCB) 

Το ομοσπονδιακό επίδομα έχει υψηλότερα ποσά αλλά και πιο απότομη μείωση μετά τα 37.487$. 

Παιδί κάτω των 6 ετών: Το μέγιστο είναι 7.997$ αλλά για εισόδημα 80 χιλιάδες το ποσό μειώνεται σημαντικά (περίπου 2.200$ – 3.000$ λιγότερα από το μέγιστο).

Παιδί 6 έως 17 ετών: Το μέγιστο είναι 6.748$, με αντίστοιχη μείωση βάσει εισοδήματος. 

3. Συνολική Εκτίμηση (ανά παιδί) 

Συνδυάζοντας και τα δύο επιδόματα, μια οικογένεια με εισόδημα 80.000$ μπορεί να αναμένει συνολικά περίπου 5.500$ – 7.500$ ετησίως (ανάλογα με την ηλικία του παιδιού), ποσό που είναι αφορολόγητο. 

Τι πρέπει να προσέξετε: 

Φορολογική Δήλωση: Και οι δύο γονείς πρέπει να υποβάλλουν δήλωση εισοδήματος στο Κεμπέκ κάθε χρόνο, ακόμη και με μηδενικό εισόδημα, για να συνεχιστούν οι πληρωμές.

Ακριβής Υπολογισμός: Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το επίσημο εργαλείο CalculAide της Retraite Québec για να δείτε το ακριβές ποσό με βάση τον αριθμό των παιδιών σας. 

Καθώς το 2025 αποτελεί ήδη παρελθόν, η εταιρία έρευνας και δημοσκοπήσεων Leger, θέλησε να αναλογιστεί τα βασικά γεγονότα που διαμόρφωσαν τη χρονιά που έφυγε. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη εθνική έρευνα, οι Καναδοί σκέφτονται το 2025 ως μια περίοδο που ορίζεται περισσότερο από αβεβαιότητα και αναταραχή, παρά από αισιοδοξία. Ταυτόχρονα, τα αποτελέσματα δείχνουν σημάδια ανθεκτικότητας και ανάκαμψης, ιδιαίτερα όσον αφορά την ψυχική υγεία.

2025: ΑΒΕΒΑΙΟ, ΤΑΡΑΧΩΔΕΣ ΚΑΙ ΕΞΑΝΤΛΗΤΙΚΟ

Όταν τους ζητήθηκε να περιγράψουν τη χρονιά με μία μόνο λέξη, οι Καναδοί επέλεξαν συχνότερα «αβέβαιο» (40%), «ταραχώδες» (37%) και «εξαντλητικό» (31%), ενώ πολύ λιγότεροι επέλεξαν θετικούς όρους, όπως «ελπιδοφόρος» (16%) ή «ανθεκτικός» (17%).

Με λίγα λόγια, το 30% περιγράφει το 2025 ως δράμα, αν ήταν τηλεοπτικό είδος, το 38% λέει ότι το soundtrack του θα ήταν… χαοτικό, και σχεδόν οι μισοί (48%) παρομοιάζουν το έτος με χειμώνα και όχι με μια θερμότερη εποχή.

Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΒΕΛΤΙΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ

ΜΕ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ

Παρά το βαρύ συναισθηματικό κλίμα, η έρευνα αποκαλύπτει μια αξιοσημείωτη βελτίωση στην αυτοαναφερόμενη ψυχική υγεία από την κορύφωση της πανδημίας COVID-19. Το 2025, το 86% των Καναδών αξιολογεί την ψυχική τους υγεία ως εξαιρετική, πολύ καλή ή καλή, ενώ το 11% αναφέρει κακή ψυχική υγεία. Συγκριτικά, το Δεκέμβριο του 2020, το 79% ανέφερε καλή ψυχική υγεία και το 19% ανέφερε κακή ψυχική υγεία – μια σημαντική ανάκαμψη τα τελευταία πέντε χρόνια.

Ο ΥΨΗΛΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ

ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

Μεταξύ όλων των δυνάμεων που διαμορφώνουν την εμπειρία των Καναδών για το 2025, η πολιτική και η κυβέρνηση ξεχωρίζουν ως οι πιο επιδραστικές. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των ερωτηθέντων (72%) λένε ότι η πολιτική και η κυβέρνηση διαμόρφωσαν τη χρονιά τους, ακολουθούμενα από τις οικογενειακές ευθύνες (69%), τις προκλήσεις που σχετίζονται με την υγεία (67%) και τα κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα (60%).

ΜΙΑ ΧΩΡΑ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

Πολλοί Καναδοί αισθάνονται ότι η χώρα υφίσταται βαθιές πολιτιστικές και κοινωνικές αλλαγές.

☛ Το 81% λέει ότι ο Καναδάς αισθάνεται πολιτισμικά διαφορετικός από ό,τι πριν από μερικά χρόνια.

☛ Το 71% αναφέρει στιγμές αποθάρρυνσης λόγω των ενεργειών άλλων Καναδών.

☛ Το 64% λέει ότι η χρονιά αμφισβήτησε την κατανόησή τους για το τι σημαίνει να είσαι Καναδός.

Ταυτόχρονα, αυτές οι αλλαγές δεν αντιμετωπίζονται εντελώς αρνητικά: το 68% αναφέρει στιγμές υπερηφάνειας για τις ενέργειες άλλων Καναδών και το 55% πιστεύει ότι το 2025 ενίσχυσε τη σύνδεσή τους με την κοινότητά τους.

ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΟΙ ΚΑΝΑΔΟΙ ΑΠΟ ΤΟ 2026

Για το 2026, το συναίσθημα παραμένει διχασμένο. Το 35% αισθάνεται αισιόδοξο για το επόμενο έτος, ενώ το 37% αναμένει ότι τα πράγματα θα παραμείνουν περίπου τα ίδια και το 22% αισθάνεται απαισιόδοξο.

Οι Καναδοί εισήλθαν στο 2026 με επιφυλακτικές προσδοκίες και όχι με βαθιά απαισιοδοξία.

Πηγή: leger360.com/in-the-news-leger-year-in-review-2025-can/

Περισσότεροι μόνιμοι εργαζόμενοι σε κλάδους που εξαρτώνται από τη ζήτηση των ΗΠΑ σχεδιάζουν να εγκαταλείψουν τη δουλειά τους τους επόμενους 12 μήνες

Οι μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες μπορούν να διαμορφώσουν τις προθέσεις των εργαζομένων να παραμείνουν ή να εγκαταλείψουν την τρέχουσα εργασία τους και οι εργαζόμενοι τείνουν να είναι πιο πιθανό να αναζητήσουν άλλες ευκαιρίες όταν οι συνθήκες της αγοράς εργασίας είναι ευνοϊκές. Ταυτόχρονα, η αβεβαιότητα σε ένα συγκεκριμένο κλάδο ή τομέα εργασίας μπορεί να ωθήσει τους εργαζόμενους να κάνουν σχέδια για να φύγουν.

Σύμφωνα με πρόσθετα στοιχεία που συλλέχθηκαν στην Έρευνα Εργατικού Δυναμικού τον Ιανουάριο 2026, το 7,1% των μόνιμων εργαζομένων ηλικίας 15 έως 69 ετών σχεδίαζε να εγκαταλείψει τη δουλειά του τους επόμενους 12 μήνες, σημειώνοντας αύξηση μίας (1) ποσοστιαίας μονάδας σε σχέση με 12 μήνες νωρίτερα. Η αύξηση αυτή συνέπεσε με τη μείωση του ποσοστού ανεργίας κατά την ίδια περίοδο (από 6,7% σε 6,5%).

Μεταξύ των μόνιμων εργαζομένων, οι νέοι ηλικίας 15 έως 24 ετών (13,3%) ήταν πιο πιθανό να σχεδιάσουν να εγκαταλείψουν τη δουλειά τους τους επόμενους 12 μήνες, σε σύγκριση με τους ομολόγους τους ηλικίας 25 έως 54 ετών (5,8%) και ηλικίας 55 έως 69 ετών (7,9%). Από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2026, το ποσοστό αυξήθηκε περισσότερο μεταξύ των νέων (+2,5 ποσοστιαίες μονάδες).

Για τους νέους, η επιστροφή στο σχολείο (32,1%) και η αλλαγή σταδιοδρομίας ή η εξέλιξη (29,2%) ήταν οι πιο συνηθισμένοι κύριοι λόγοι για τους οποίους σχεδίαζαν να εγκαταλείψουν τη δουλειά τους. Εν τω μεταξύ, οι εργαζόμενοι βασικής ηλικίας παρακινήθηκαν συχνότερα από την αλλαγή σταδιοδρομίας ή την εξέλιξη (38,8%) και τις ανησυχίες για τις χαμηλές αμοιβές (17,1%).

Ορισμένες καναδικές βιομηχανίες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη έκθεση σε εμπορικές διαταραχές που σχετίζονται με τους δασμούς, δημιουργώντας άνισα επίπεδα αβεβαιότητας μεταξύ των εργαζομένων. Τον Ιανουάριο του 2026, το 5,4% των μόνιμων εργαζομένων σε κλάδους που εξαρτώνται από τη ζήτηση των ΗΠΑ για καναδικές εξαγωγές σχεδίαζαν να εγκαταλείψουν τη δουλειά τους τους επόμενους 12 μήνες, σημειώνοντας αύξηση 1,5 ποσοστιαίας μονάδας από τον Ιανουάριο του 2025. Το αντίστοιχο μερίδιο αυξήθηκε και σε άλλους κλάδους, αλλά σε μικρότερο βαθμό (από 5,2% σε 5,9%).

Τα προηγούμενα χρόνια, το ποσοστό των μόνιμων εργαζομένων που σχεδίαζαν να εγκαταλείψουν τη δουλειά τους ήταν χαμηλότερο μεταξύ των εργαζομένων που εργάζονταν σε βιομηχανίες που εξαρτώνται από τη ζήτηση των ΗΠΑ για καναδικές εξαγωγές. Αυτοί οι εργαζόμενοι είναι πιο πιθανό να έχουν ώρες πλήρους απασχόλησης και μισθούς άνω του μέσου όρου σε σχέση με άλλους κλάδους.

Επιπλέον, μεταξύ των μόνιμων εργαζομένων που σχεδίαζαν να εγκαταλείψουν τη δουλειά τους, τα δύο τρίτα (65,8%) των εργαζομένων σε βιομηχανίες που εξαρτώνται από τη ζήτηση των ΗΠΑ για εξαγωγές, ανέφεραν ότι είχαν συμμετάσχει ενεργά σε δραστηριότητες για την αναζήτηση νέας εργασίας τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες, όπως η απάντηση σε αγγελίες εργασίας ή η επικοινωνία με εργοδότες. Το αντίστοιχο ποσοστό σε άλλους κλάδους ήταν χαμηλότερο, στο 48,6%.

Ο Καναδάς κάνει στροφή στην αμυντική του πολιτική, επιλέγοντας να κατασκευάζει και να συντηρεί ο ίδιος το μεγαλύτερο μέρος του στρατιωτικού του εξοπλισμού. Η νέα Εθνική Βιομηχανική Στρατηγική Άμυνας, που αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα μέσα στην εβδομάδα, βάζει ένα φιλόδοξο στόχο.

Μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια, το 70% των ομοσπονδιακών αμυντικών συμβολαίων να ανατίθεται σε καναδικές εταιρείες.

Η στρατηγική αυτή σηματοδοτεί μια μεγάλη αλλαγή πορείας. Για δεκαετίες, ο Καναδάς στηριζόταν κυρίως σε ξένους προμηθευτές, και ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, για την αγορά οπλικών συστημάτων, ανταλλακτικών και τεχνολογίας. Σύμφωνα με τον ίδιο τον πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, περίπου τα τρία τέταρτα των χρημάτων που δαπανώνται για στρατιωτικό εξοπλισμό, καταλήγουν στις ΗΠΑ, κάτι που, όπως δήλωσε, «δεν είναι έξυπνο ούτε βιώσιμο».

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

Η ανάγκη για αλλαγή δεν είναι θεωρητική. Τα τελευταία χρόνια, η κατάσταση του εξοπλισμού των Καναδικών Ενόπλων Δυνάμεων έχει επιδεινωθεί σημαντικά. Σύμφωνα με στοιχεία των ΜΜΕ το 2025, περισσότερο από το μισό του στόλου του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας θεωρείται μη λειτουργικό.

Συγκεκριμένα, το 54% των πλοίων, το 55% των αεροσκαφών και το 46% των οχημάτων του Στρατού Ξηράς, δεν ήταν διαθέσιμα για επιχειρησιακή χρήση.

Οι λόγοι είναι πολλοί. Παλαιωμένος εξοπλισμός, έλλειψη ανταλλακτικών και μεγάλη εξάρτηση από ξένες αλυσίδες εφοδιασμού, που συχνά καθυστερούν ή διακόπτονται σε περιόδους κρίσης. Η νέα στρατηγική θέτει σαφείς στόχους.

Μέχρι το τέλος της δεκαετίας, το 75% των πλοίων του Ναυτικού, το 80% των οχημάτων του Στρατού και το 85% των αεροσκαφών της Αεροπορίας, θα πρέπει να είναι πλήρως λειτουργικά.

ΕΠΕΝΔΥΣΗ, ΔΟΥΛΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ

Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, η κυβέρνηση διαθέτει 6,6 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό που αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αμυντικών επενδύσεων ύψους 81,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τα χρήματα αυτά θα κατευθυνθούν σε έρευνα, ανάπτυξη, παραγωγή και συντήρηση στρατιωτικού εξοπλισμού, εντός Καναδά.

Η κυβέρνηση εκτιμά, ότι η ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας θα αυξήσει τις εξαγωγές αμυντικού υλικού κατά 50% και θα δημιουργήσει έως και 125.000 νέες θέσεις εργασίας μέχρι το 2035. Δεν πρόκειται μόνο για στρατιωτικό ζήτημα, αλλά και για οικονομική στρατηγική, σε μια περίοδο που ο Καναδάς αναζητά νέες αγορές και λιγότερη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΩ,

ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΑΙ, ΑΓΟΡΑΖΩ»

Στην καρδιά της νέας πολιτικής βρίσκεται το λεγόμενο μοντέλο «Build – Partner – Buy». Με απλά λόγια, το κράτος θα προσπαθεί πρώτα να κατασκευάζει τον εξοπλισμό στον Καναδά. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, θα συνεργάζεται με αξιόπιστους συμμάχους, κυρίως στην Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Ινδο-Ειρηνικό. Μόνο ως τελευταία επιλογή θα προχωρά σε απευθείας αγορές από το εξωτερικό. Η στρατηγική αναφέρει ξεκάθαρα ότι «ο Καναδάς δεν μπορεί να αναθέτει την εθνική του άμυνα σε τρίτους». Για λόγους εθνικής ασφάλειας, ορισμένες δυνατότητες πρέπει να παραμένουν υπό εθνικό έλεγχο.

ΤΟΜΕΙΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ

Η κυβέρνηση έχει καταρτίσει έναν κατάλογο δέκα τομέων, στους οποίους θέλει να διατηρήσει τεχνολογική και βιομηχανική κυριαρχία. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η αεροδιαστημική, η παραγωγή πυρομαχικών, τα ψηφιακά συστήματα, οι αισθητήρες, οι δορυφορικές πλατφόρμες επιτήρησης, η εκπαίδευση μέσω προσομοιώσεων, τα ειδικά στρατιωτικά οχήματα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και υποβρύχια. Η έμφαση στην αεροδιαστημική έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται και με τη συνεχιζόμενη συζήτηση για την αγορά αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-35.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Για την υλοποίηση του σχεδίου, η κυβέρνηση σκοπεύει να δημιουργήσει στρατηγικές συνεργασίες με επιλεγμένες καναδικές εταιρείες, με στόχο τη διατήρηση του ελέγχου της τεχνογνωσίας και των πνευματικών δικαιωμάτων στον Καναδά. Ωστόσο, δε λείπουν και οι επιφυλάξεις.

Η Γουέντι Γκίλμουρ, πρώην ανώτατο στέλεχος του ΝΑΤΟ σε θέματα αμυντικών επενδύσεων, χαρακτήρισε τη στρατηγική «καλό πρώτο βήμα», αλλά προειδοποίησε ότι υπάρχει ο κίνδυνος να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομία, παρά στις πραγματικές στρατιωτικές ανάγκες.

Όπως σημείωσε, ο Καναδάς παραδοσιακά χρησιμοποιεί τις αμυντικές προμήθειες ως εργαλείο οικονομικής πολιτικής. Το ζητούμενο, είπε, είναι να μη χαθεί η ουσία, δηλαδή η ενίσχυση της ικανότητας της χώρας να υπερασπιστεί την κυριαρχία της και να συμβάλει ουσιαστικά στη συλλογική άμυνα των συμμάχων της.

ΕΝΑ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΜΕ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η νέα αμυντική στρατηγική αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα. Αν πετύχει, ο Καναδάς θα έχει ισχυρότερες Ένοπλες Δυνάμεις, περισσότερες δουλειές και μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Αν αποτύχει, θα έχει ξοδέψει δισεκατομμύρια χωρίς να λύσει τα χρόνια προβλήματα της άμυνάς του. Το αν η πολιτική αυτή θα μεταφραστεί σε πραγματική ασφάλεια και όχι μόνο σε οικονομικούς αριθμούς, θα φανεί τα επόμενα χρόνια.