ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΘΕΟΔΩΡΟ ΚΑΡΥΩΤΗ

Οι εξελίξεις στα Σκόπια αναζωπύρωσαν τη συζήτηση αναφορικά με τη Συμφωνία των Πρεσπών, εξαιτίας της καταφανούς απροθυμίας της γειτονικής χώρας να εφαρμόσει όσα προβλέπονται σ’ αυτήν. Την ίδια στιγμή βέβαια, οι Σλάβοι της γείτονος διεκδικούν την εφαρμογή όσων θετικών για τις επιδιώξεις τους περιέχει η Συμφωνία. Με άλλα λόγια, θέλουν τα θετικά γι’ αυτούς που προβλέπουν οι Πρέσπες, αλλά όχι το θετικό για την Ελλάδα, τη σύνθετη ονομασία «Βόρεια Μακεδονία», το οποίο είναι και η συνταγματική ονομασία του κράτους τους.

Ζαχαρίας Μίχας*
© slpress.gr

Αντιδρώντας στις φωνές που υπογραμμίζουν το παραπάνω γεγονός, ο καθηγητής Θεόδωρος Καρυώτης παρενέβη με άρθρο του. Υποστηρίζει την ανάγκη τήρησης της Συμφωνίας των Πρεσπών από ελληνικής πλευράς, επισείοντας τον κίνδυνο η γειτονική χώρα να αλλάξει μονομερώς με μια απλή επιστολή στον ΟΗΕ το όνομά της και από «Βόρεια Μακεδονία που υποτίθεται πως κατοχυρώθηκε με τις Πρέσπες», να επιστρέψει στο σκέτο «Μακεδονία».

Παραθέτει δε μια δεκάδα περιπτώσεων, όπου κράτη άλλαξαν το όνομά τους με αυτή τη διαδικασία (Persia/Iran, Kampuchea/Cambodia, Burma/Myanmar, Transjordan/Jordan, Abyssinia/Ethiopia, Bechuanaland/Botswana, Ceylon/SriLanka, Zaire/Democratic Republic of the Congo, Upper Volta/Burkina Faso, Dahomey/Benin).

Ο καθηγητής Καρυώτης, αγαπητός στον υπογράφοντα, είναι γνωστός από την πολυετή ενασχόλησή του με το ζήτημα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Ωστόσο, το κεντρικό επιχείρημα του παρόντος σημειώματος είναι, ότι η άποψη που εκθέτει, παρά το ενδιαφέρον που παρουσιάζει, δεν κατορθώνει να συλλάβει τη μεγάλη εικόνα της διένεξης ανάμεσα στην Αθήνα και τα Σκόπια.

Επικαλείται παραδείγματα ομοειδών ονομασιών, όπως το κράτος Γεωργία και η Πολιτεία Γεωργία των ΗΠΑ, το κράτος Μεξικό και η Πολιτεία Νέο Μεξικό στις ΗΠΑ, που μάλιστα συνορεύουν, λέγοντας πως «απαγορεύεται μόνο ένα κράτος να χρησιμοποιεί την ονομασία άλλου κράτους». Γράφει, λοιπόν, πως το Μεξικό δεν απαίτησε από την Πολιτεία Νέο Μεξικό να αλλάξει το όνομά της. Ούτε το κράτος Γεωργία δε ζήτησε να αλλάξει το όνομά της η Πολιτεία Γεωργία. Το ίδιο ισχύει και για το κράτος Λουξεμβούργο, που δεν απαίτησε να αλλάξει το όνομά της η επαρχία Λουξεμβούργο του Βελγίου, επειδή συνορεύει μαζί του.

ΕΝΑ ΕΥΣΤΟΧΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ

Αρχικά, η δυνατότητα να αλλάξουν οι γείτονες το όνομά τους στον ΟΗΕ «τιμωρώντας» την Ελλάδα για την αποδέσμευση από τη Συμφωνία των Πρεσπών, δε θα πρέπει να εντυπωσιάζει ιδιαίτερα κανέναν. Το ότι ο ΟΗΕ δεν έχει διαδικασία έγερσης αντιρρήσεων είναι πρόβλημα του Οργανισμού, που ποτέ δε διακρίθηκε για την αποτελεσματικότητά του.

Τί έγινε π.χ. που ζήτησε την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων από την Κύπρο; Τί έπραξε με το καταφανώς παράνομο μνημόνιο Άγκυρας – Τρίπολης;

Στη συνέχεια, θα επικαλεστώ ένα κατά τη γνώμη μου εύστοχο επιχείρημα του γνωστού δημοσιογράφου, Σταύρου Λυγερού, το οποίο έχει διατυπωθεί για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες και ειλικρινά απορώ για ποιο λόγο δεν εντάχθηκε, εξ όσων γνωρίζω, στο ελληνικό διπλωματικό οπλοστάσιο.

Το επιχείρημά του που συνοψίζεται στο ότι «δε γίνεται το μέρος να οικειοποιείται / καπηλεύεται το όλον», έχει ως εξής:

Ας υποθέσουμε ότι η Ελλάδα, διά του Κοινοβουλίου της, αποφάσιζε μια ωραία πρωία να μετονομαστεί σε «Ευρωπαϊκή Δημοκρατία» και η εθνικότητα από ελληνική να μετονομαστεί ευρωπαϊκή. Εάν, λοιπόν, η Αθήνα έστελνε επιστολή στον ΟΗΕ με την απόφασή της, επικαλούμενη το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό, δηλαδή να ονομάζεται όπως επιθυμεί, τί θα συνέβαινε;

Θα έλεγαν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι ότι είναι δικαίωμα της Ελλάδας να μετονομαστεί σε «Ευρωπαϊκή Δημοκρατία» (δεν υπάρχει κράτος με αυτό το όνομα) ή θα σήκωναν το κόσμο στο πόδι; Η μη ύπαρξη διαδικασιών στον ΟΗΕ θα τους εμπόδιζε; Προφανώς δε θα τους εμπόδιζε και δικαιολογημένα, επειδή το Μέρος (Ελλάδα) θα οικειοποιείτο το Όλον (Ευρώπη). Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τους Σλάβους που κατοικούν σε ένα μέρος της γεωγραφικής περιοχής, που στους νεότερους χρόνους (όχι στην αρχαιότητα) ονομάζεται Μακεδονία. Αν και Μέρος, σφετερίζονται το όνομα Μακεδονία (κρατική ονομασία) και τη μακεδονική ταυτότητα, στερώντας τα από τις υπόλοιπες εθνότητες που κατοικούν στην ίδια γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας, η οποία ανήκει στην Ελλάδα και ένα μικρό τμήμα στη Βουλγαρία (Πιρίν).

Η ΑΣΥΛΙΑ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ

Δεν εισέρχομαι στο ζήτημα του σφετερισμού της αρχαίας μακεδονικής κληρονομιάς από τους Σλάβους, που ήρθαν στην περιοχή μετά από μία χιλιετία, τον 7ο αιώνα μ.Χ. Αυτό το έχει λύσει η ιστορική επιστήμη και μόνο γελοίες μπορούν να χαρακτηριστούν οι θεωρίες εθνικιστικής σκοπιμότητας που ανέπτυξαν μεταπολεμικά στα Σκόπια.

Ένα από τα ερωτήματα που πρέπει να τεθεί, για όλα τα παραδείγματα του καθηγητή Καρυώτη, είναι εάν σε αυτές τις περιπτώσεις υπήρξε τέτοιο ζήτημα και παρακάμφθηκε. Η απάντηση είναι αρνητική. Το Νέο Μεξικό ανήκε ιστορικά στο Μεξικό πριν προσαρτηθεί στις ΗΠΑ. Η δε Γεωργία στον Καύκασο δεν έχει καμία σχέση με την ομώνυμη Πολιτεία των ΗΠΑ. Όπως δεν έχει και η πόλη Αθήνα των ΗΠΑ με την πρωτεύουσα της Ελλάδας.

Η ασυλία που απολαμβάνουν τα Σκόπια, ερμηνεύεται και από την ιστορικά λανθασμένη διπλωματική αντίδραση της Ελλάδας, αλλά κυρίως για γεωπολιτικούς λόγους. Υπενθυμίζω στον καθηγητή Καρυώτη, πως πριν ο Τίτο απομακρυνθεί από τη Μόσχα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Στετίνιους είχε εγγράφως καταδικάσει με τον πιο έντονο τρόπο τη χρήση του ονόματος «Μακεδονία» για το τότε ομόσπονδο γιουγκοσλαβικό κρατίδιο. Είχε, μάλιστα, δώσει εντολή στην αμερικανική διπλωματία, να αντιταχθεί ενεργά. Όταν, όμως, ο Τίτο έκανε στροφή, άλλαξε γραμμή και η Ουάσιγκτον, πιέζοντας και την Αθήνα να μην αντιδρά.

ΤΟ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΑΙΓΝΙΟ

Για το καθεστώς του Τίτο, η δημιουργία εκ του μηδενός «μακεδονικής ταυτότητας» εξυπηρετούσε, αφενός την ανάγκη να αποκόψει τους Σλάβους των Σκοπίων από την ιστορική βουλγαρική επιρροή, αφετέρου να εγγράψει μία υποθήκη σε βάρος της ελληνικής Μακεδονίας με σκοπό την έξοδο στο Αιγαίο.

Και ενώ η περιοχή έχει τόσο βεβαρημένη Ιστορία, που αφορά ζωτικά την Ελλάδα, αφού οι σχεδιασμοί δείχνουν αξιοπρόσεκτη ιστορική συνέχεια, είναι δυνατόν το θέμα να το υποβιβάζουμε οι ίδιοι σε επίπεδο διαδικασιών ΟΗΕ; Ή να επικαλούμαστε την ανεξέλεγκτη δυνατότητα των γειτόνων, να υιοθετούν όποιο όνομα θέλουν, λες και το «Μακεδονία» είναι ένα ουδέτερο όνομα κι όχι ένα όνομα φορτισμένο και ιστορικά – πολιτισμικά και γεωπολιτικά;

Ιδού λοιπόν και με στρατηγικούς όρους, για ποιο λόγο δεν πρέπει να επιτραπεί «στο Μέρος να καπηλευτεί το Όλον». Και εφόσον το παίγνιο είναι γεωστρατηγικό, είναι αφελές να μην παίζεται από ελληνικής πλευράς με αντίστοιχους όρους. Η μετριοπάθεια και η συμβιβαστική διάθεση είναι διπλωματικό πλεονέκτημα, αρκεί να υπάρχουν ξεκάθαρες και άκαμπτες διακηρυγμένες «κόκκινες γραμμές».

*Ο Ζαχαρίας Μίχας είναι συνιδρυτής και διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας (ΙΑΑΑ/ISDA). Διαθέτει μεταπτυχιακό τίτλο στις Στρατηγικές Σπουδές (MSc.Econ in Strategic Studies) από το τμήμα Διεθνούς Πολιτικής του Πανεπιστημίου της Ουαλίας. Το πρώτο του πτυχίο είναι από το τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου. Ειδικεύεται σε θέματα στρατηγικής, πληροφοριών και ασχολείται με ζητήματα διεθνούς ασφαλείας.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει αρκετές παθογένειες, αλλά μια σημαντική, αν και σχετικά παραγνωρισμένη, είναι ο επαρχιωτισμός της. Το ότι δηλαδή λειτουργεί μέσα στο στενό πλαίσιο της γεωπολιτικής «γειτονιάς», σχεδόν αδιαφορώντας για το τι γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο.

Κώστας Γρίβας*
© slpress.gr

Όμως, το διεθνές σύστημα είναι ένα και ενιαίο, και ό,τι συμβαίνει σε οποιαδήποτε γωνιά του κόσμου ασκεί επιδράσεις στο σύνολο. Ο λόγος για την ΑΟΖ και την τάση μετατροπής της σε «γαλάζιο έδαφος».

Πράγματι, ο κοσμογονικός ανταγωνισμός, που βρίσκεται εδώ και μερικά χρόνια εν εξελίξει, αναφορικά με τον έλεγχο των εγγύς ευρασιατικών υδάτων, έχει περάσει σχεδόν απαρατήρητος από τη δημόσια συζήτηση στη χώρα μας. Όμως, ο ανταγωνισμός αυτός θέτει νέα δεδομένα και στο Δίκαιο της Θάλασσας, που με τη σειρά τους έχουν τεράστιες δυνητικές επιδράσεις στο ελληνοτουρκικό σύστημα.

Ο ανταγωνισμός αυτός ξεκίνησε, από τις αξιώσεις της Κίνας στη Νότιο Σινική Θάλασσα. Για να το πούμε, με όσο το δυνατόν λιγότερα λόγια, η Κίνα αντιλαμβάνεται ολόκληρη τη Νότιο Σινική Θάλασσα ως χώρο εθνικής κυριαρχίας της, ως προέκταση του εδάφους της προς τη θάλασσα. Σε μια από τις πολυπληθείς μελέτες που εκδίδονται στις ΗΠΑ, αναφορικά με τον ανταγωνισμό τους με την Κίνα, υπό τον τίτλο «China’s vision of victory», του Jonathan D. T. Ward, το δεύτερο μέρος του βιβλίου αναφέρεται στο «Γαλάζιο Εθνικό Έδαφος» (Blue National Soil) της Κίνας, δηλαδή τη Νότιο Σινική Θάλασσα.

Ο συσχετισμός με τη «Γαλάζια Πατρίδα» της Τουρκίας είναι εμφανής. Και ας μη βιαστεί κανείς να πει, ότι αυτή είναι μια κινεζική ιδιαιτερότητα. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τη Ρωσία στον Αρκτικό. Συγκεκριμένα, η διαφαινόμενη τήξη των αρκτικών πάγων στερεί από τη Ρωσία το «Μεγάλο Παγωμένο Τείχος», που εξασφάλιζε την από Βορρά προστασία της. Έτσι, για τους Ρώσους η απόλυτη κυριαρχία στον Αρκτικό είναι μονόδρομος.

ΑΟΖ ΚΑΙ «ΓΑΛΑΖΙΟ ΕΔΑΦΟΣ»

Με άλλα λόγια, είναι απλά αδιανόητο για τη Ρωσία, να βρίσκονται αμερικανικά αντιτορπιλικά στα 13 ναυτικά μίλια έξω από τις σιβηριανές ακτές. Έτσι, λοιπόν, και ο Αρκτικός αντιμετωπίζεται από τη Ρωσία σαν «Γαλάζια Πατρίδα». Δηλαδή, ως χώρος πλήρους εθνικής κυριαρχίας, πολύ περισσότερο από ό,τι προβλέπει το γράμμα του ισχύοντος Δικαίου της Θάλασσας για τα χωρικά ύδατα και δραματικά περισσότερο από ό,τι προβλέπει για την ΑΟΖ.

Παρόμοιες απόψεις φαίνεται να έχει και η Βραζιλία και η Ινδία και φυσικά και οι ΗΠΑ. Οι τελευταίες, διαχρονικά, αντιμετωπίζουν μια τεράστια θαλάσσια έκταση, εύρους τουλάχιστον χιλίων χιλιομέτρων ένθεν και ένθεν των ακτών τους στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό, ως χώρο όπου μπορούν να πράξουν ό,τι απαιτείται για να εξασφαλίζουν την ασφάλεια τους, αδιαφορώντας για τους περιορισμούς του διεθνούς δικαίου.

Με άλλα λόγια, έχει ξεκινήσει ήδη μια διαδικασία που τείνει να μετατρέψει την ΑΟΖ, ιδιαίτερα δε στις κλειστές θάλασσες, σε χώρο σχεδόν εθνικής κυριαρχίας, περίπου ισότιμο με τη στεριά. Αυτή η άτυπη αναβάθμιση της ΑΟΖ φαίνεται και από το πώς η διεθνής κοινότητα είχε αντιμετωπίσει τις δοκιμαστικές εκτοξεύσεις βορειοκορεατικών βαλλιστικών πυραύλων πριν από μερικά χρόνια. Τα διεθνή ΜΜΕ (των ελληνικών συμπεριλαμβανομένων) είχαν καυτηριάσει το γεγονός ότι οι πύραυλοι αυτοί είχαν καταλήξει στην ΑΟΖ της Ιαπωνίας. Δηλαδή, αντιμετώπισαν την ΑΟΖ, όχι ως χώρο αποκλειστικής άσκησης οικονομικών δικαιωμάτων, αλλά ως χώρο σχεδόν εθνικής κυριαρχίας.

ΘΥΛΑΚΟΙ ΣΕ ΞΕΝΟ «ΓΑΛΑΖΙΟ ΕΔΑΦΟΣ»

Αυτή η νέα διεθνοπολιτική πραγματικότητα είναι αναπόφευκτο ότι θα επηρεάσει και το ελληνοτουρκικό σύστημα. Για την ακρίβεια, ήδη το επηρεάζει. Ο όρος «Γαλάζια Πατρίδα», που χρησιμοποιεί η Τουρκία, είναι επιδεικτικά ξεκάθαρος για το πώς αντιλαμβάνεται η Άγκυρα το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Αναλυτικότερα, η άτυπη μετατροπή της ΑΟΖ σε χώρο εθνικής κυριαρχίας, αυτομάτως τοποθετεί την Τουρκία και την Ελλάδα σε μια γεωπολιτική δυσαρμονία, πρωτοφανή στην ιστορία των δύο χωρών.

Με βάση τη δυναμική του «γαλάζιου εθνικού εδάφους» που διαμορφώνεται διεθνώς, αν η Τουρκία επιτύχει να μην έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα τα ελληνικά νησιά, ή επιβάλει στην Ελλάδα να μην ασκεί σε αυτά τα κυριαρχικά της δικαιώματα, τότε προκύπτει σοβαρό πρόβλημα εθνικής κυριαρχίας. Κι αυτό, λόγω των γεωπολιτικών ζυμώσεων που βρίσκονται σήμερα εν εξελίξει διεθνώς και τείνουν να μετατρέψουν – ατύπως πλην αποφασιστικώς – την ΑΟΖ σε χώρο περίπου εθνικής κυριαρχίας.

Αν τα ελληνικά νησιά (συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης) στερηθούν την ΑΟΖ τους, μετατρέπονται σε χώρο ασαφούς κυριαρχίας. Κατά κάποιον τρόπο «ιμιοποιούνται». Επομένως, όλο το Αιγαίο μεταβάλλεται σε μια «γκρίζα ζώνη» και στη χειρότερη ενσωματώνεται μέσα σε τουρκικό «θαλάσσιο έδαφος». Στην τελευταία περίπτωση – ακόμη και υπό τις καλύτερες προϋποθέσεις – πολλά ελληνικά νησιά θα γίνουν κάτι σαν το Λεσότο στη Νότιο Αφρική. Δηλαδή θα είναι θύλακοι μέσα στο χώρο εθνικής κυριαρχίας του αντιπάλου.

Η ΝΕΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Στην πράξη, από τη στιγμή που τα νησιά δε θα έχουν κυριαρχικά δικαιώματα, θα θεωρούνται προεκτάσεις του «περιβάλλοντος κράτους», δηλαδή της Τουρκίας, με ό,τι αυτό σημαίνει και για την εθνική κυριαρχία επί των ίδιων των νησιών. Με άλλα λόγια, η νέα διεθνής πραγματικότητα στις κλειστές θάλασσες του πλανήτη, τείνει να ενοποιήσει τη στεριά με τη θάλασσα σε μια ενιαία και αδιαίρετη ενότητα, με αποτέλεσμα αν χαθεί ή αν «γκριζάρει» το θαλάσσιο κομμάτι αυτής της ενότητας, να «γκριζάρεται» και το χερσαίο.

Δυστυχώς, αυτή η νέα δυνητική διεθνής γεωπολιτική πραγματικότητα έχει περάσει απαρατήρητη(;) από τις ελληνικές ελίτ, με αποτέλεσμα στο ελληνικό σύστημα εξουσίας να κυριαρχούν τραγικά επικίνδυνες αντιλήψεις. Αντιλήψεις, που προωθούν την άποψη ότι οφείλουμε να αντιληφθούμε «την αλήθεια των άλλων», δηλαδή της Τουρκίας και να συμβιβαστούμε, ή στην «καλύτερη» περίπτωση να εγκαταλείπουμε στην πράξη τα νόμιμα κυριαρχικά δικαιώματα των νησιών μας!

Η πολιτική της μη άσκησης των θαλάσσιων κυριαρχικών δικαιωμάτων, χάριν υποτίθεται μετριοπάθειας, όπως είναι η μη ανακήρυξη ΑΟΖ και η μη επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, καθίσταται πλέον εγκληματικά επικίνδυνη. Από τη στιγμή, που οι εγγύς θάλασσες τείνουν να μετατραπούν σε προέκταση της στεριάς, αν δεν τις αντιμετωπίζεις ως τέτοιες, τότε ατύπως περνάς το μήνυμα ότι ούτε οι στεριές είναι δικές σου. Και αν δεν είναι δικές σου, είναι κάποιου άλλου. Τόσο απλά.

* Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, διευθυντής του Τομέα Θεωρίας και Ανάλυσης Πολέμου στην Στρατιωτική Σχολή Ευέλπιδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Με αφορμή τις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στα Σκόπια και τη συζήτηση για το ενδεχόμενο καταγγελίας της Συμφωνίας των Πρεσπών από την ελληνική πλευρά, διάβασα κάπου, αν όντως υπάρχει η δυνατότητα η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας, σε περίπτωση αποδέσμευσης της Ελλάδας από τη συμφωνία, να ζητήσει από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να αλλάξει το όνομα της χώρας από Βόρεια Μακεδονία σε Μακεδονία, και αν ο ΟΗΕ διαθέτει κάποιο μηχανισμό για να εμποδίσει αυτή τη διαδικασία.

Θεόδωρος Καρυώτης*

© hellasjournal.com

Αυτή η συζήτηση έφερε στη μνήμη μου, μια προσωπική εμπειρία από το μακρινό 1984. Τότε, ο Μανώλης Γούναρης (εμπειρογνώμων Δικαίου της Θάλασσας στο ΥΠΕΞ) και ο υπογράφων, συμμετείχαμε σε μια Διάσκεψη του ΟΗΕ στη Γενεύη.

Όταν μπήκαμε στην αίθουσα την πρώτη ημέρα των συνεδριάσεων, έπρεπε να αναζητήσουμε την ταμπέλα GREECE, διότι σε κάθε διάσκεψη γίνεται κλήρωση σε ποιο έδρανο θα καθίσουν οι αντιπρόσωποι κάθε κράτους. Ψάχνοντας, πέσαμε πάνω σε μια ταμπέλα που έγραφε Burkina Faso! Την απορία μας κλήθηκε να λύσει μια υπάλληλος του ΟΗΕ, η οποία μας πληροφόρησε ότι εκείνη τη χρονιά, το 1984, η γαλλόφωνη Upper Volta (Άνω Βόλτα) της Αφρικής έγινε Burkina Faso (Μπουρκίνα Φάσο).

-Όταν ρωτήσαμε πως ένα κράτος αλλάζει όνομα, μας ενημέρωσε ότι η διαδικασία είναι πολύ απλή. Το συγκεκριμένο κράτος στέλνει την αλλαγή του ονόματος με μια απλή επιστολή, που απευθύνει στη Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ.

-Όταν τη ρώτησα εάν αυτή η αίτηση χρειάζεται την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας ή της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, «πάγωσα» από την απάντησή της. Μου εξήγησε ότι δεν ακολουθείται καμία διαδικασία και κανένα κράτος δεν μπορεί να παρέμβει στην αλλαγή του ονόματος.

Ένας Αμερικανός στην  Ουάσιγκτον μου εξήγησε, ότι δεν υπάρχει αποκλειστικότητα στα γεωγραφικά ονόματα. Γι αυτό υπάρχει κράτος Γεωργία και πολιτεία Γεωργία των ΗΠΑ, όπως κράτος Μεξικό και πολιτεία Νέο Μεξικό στις ΗΠΑ, που μάλιστα συνορεύουν. Απαγορεύεται μόνο ένα κράτος να χρησιμοποιεί την ονομασία άλλου κράτους.

Το Μεξικό δεν απαίτησε από την πολιτεία Νέο Μεξικό να αλλάξει το όνομά της. Το κράτος Γεωργία δε ζήτησε να αλλάξει το όνομά της η πολιτεία Γεωργία, αλλά ούτε οι ΗΠΑ είχαν πρόβλημα και έτσι αναγνώρισαν το κράτος Γεωργία. Και φυσικά, ούτε το κράτος Λουξεμβούργο απαίτησε η επαρχία Λουξεμβούργο του Βελγίου να αλλάξει το όνομά της,  επειδή συνορεύει μαζί του.

Δείτε τα κράτη που άλλαξαν το όνομά τους και κανένα άλλο κράτος δεν μπόρεσε, ούτε προσπάθησε να τα εμποδίσει:

1. Persia/Iran
2. Kampuchea/Cambodia
3. Burma/Myanmar
4. Transjordan/Jordan
5. Abyssinia/Ethiopia
6. Bechuanaland/Botswana

7. Ceylon/Sri Lanka
8. Zaire/Democratic Republic of the Congo
9. Upper Volta/Burkina Faso
10. Dahomey/Benin

Αξίζει εδώ να αναφερθούμε στην περίπτωση της Περσίας. Για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας, η περιοχή του πλανήτη μας που τώρα ονομάζεται Ιράν ήταν γνωστή ως Περσία. Μόλις το 1935 υιοθέτησε το σημερινό της όνομα. Όταν η Περσία έγινε Ιράν χάσαμε ένα μέρος της ιστορίας μας και έπρεπε να παρέμβουμε. Ο Μέγας Αλέξανδρος δεν πήγε στο Ιράν, πήγε στην Περσία. Στις Θερμοπύλες πολεμήσαμε τους Πέρσες όχι τους Ιρανούς!

Τέλος, παλαιότερα ο πρώην ΥΠΕΞ Νίκος Κοτζιάς είχε αναφέρει: «Η Αθήνα ζητούσε το όνομα να είναι μόνο στα σλαβικά, ενιαίο και αμετάφραστο (Γκορναμακεντόνιγια), ενώ τα Σκόπια αποδέχονταν να είναι δύο λέξεις και να μεταφράζεται».

Είναι όμως πασίγνωστο ότι ο ΟΗΕ δεν επιτρέπει στα κράτη-μέλη του να έχουν αμετάφραστο το όνομά τους. Τα ονόματα των  κρατών πρέπει να μεταφραστούν στις έξι επίσημες γλώσσες του ΟΗΕ, δηλαδή στα  Αγγλικά, τα Γαλλικά, τα Ρωσικά, τα Κινεζικά, τα Αραβικά και τα Ισπανικά. Η καταγγελία ή αποχώρηση της Ελλάδας από τη Συμφωνία των Πρεσπών θα έχει τραγικές συνέπειες για την Ελλάδα.

Όπως έγραψε ο Ευάγγελος Βενιζέλος στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 14 Νοεμβρίου 2021: «Όμως τώρα, μετά τα όσα έχουν ήδη συντελεστεί, η ισχύς και ο σεβασμός της Συνθήκης των Πρεσπών, όπως επιβάλλει το Διεθνές Δίκαιο και η αρχή της συνέχειας του κράτους που δεσμεύει και τα δύο αντισυμβαλλόμενα μέρη, είναι ζωτικό συμφέρον της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η σκέψη ότι μπορούμε να απαλλάξουμε τη Βόρεια Μακεδονία από τις υποχρεώσεις της κατά τη Συνθήκη των Πρεσπών, για να την πιέσουμε αποτελεσματικότερα ενόψει της έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, είναι αφελής και επικίνδυνη. Καθιστά την Ελλάδα τμήμα, τού και πάλι ανοικτού ζητήματος των Δυτικών Βαλκανίων, και απαλλάσσει τη Βουλγαρία από την ευθύνη χειρισμού των δικών της επιφυλάξεων και ευαισθησιών, κυρίως όμως επιτρέπει σε πολλά αλλά κράτη – μέλη της Ε.Ε. να συγκαλύψουν τις αντιρρήσεις και την αμηχανία τους, που καθιστά πρακτικά πολύ μακρινή και αχνή την προοπτική ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων… Προφανώς και η διεθνής κοινότητα θα επιμείνει στο σεβασμό και την εφαρμογή της Συνθήκης των Πρεσπών και θα ασκήσει ισχυρές πιέσεις. Αυτές όμως πρέπει να έχουν μόνο αποδέκτη την άλλη πλευρά. Η Ελλάδα, για λόγους εθνικού συμφέροντος και σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, οφείλει να έχει σαφή και σταθερή θέση υπέρ της ισχύος και του σεβασμού της Συνθήκης και να λειτουργεί ως ενεργό και αξιόπιστο μέλος της Ε.Ε. και όλης της διεθνούς κοινότητας. Περιθώρια για εθνικολαϊκιστικές ανευθυνότητες δεν υπάρχουν ούτε στην ελληνική πλευρά».

*Ο Θεόδωρος Καρυώτης είναι ομότιμος καθηγητής οικονομικών του Πανεπιστημιακού Συστήματος Μέριλαντ, ΗΠΑ. Διετέλεσε οικονομικός σύμβουλος της πρώτης κυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου στην Πρεσβεία της Ουάσιγκτον και ήταν μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Θεωρείται ειδικός στο θέμα της ΑΟΖ (αποκαλείται ο «πατέρας της ΑΟΖ») και έχει γράψει άρθρα και βιβλία στα αγγλικά και ελληνικά γι’ αυτό το θέμα.

Δεν είναι αποδεκτή από τη Ρωσία η προοπτική επέκτασης του ΝΑΤΟ στα εδάφη της Ουκρανίας, ξεκαθάρισε ο Βλαντιμίρ Πούτιν σε δηλώσεις του, μετά τη συνάντηση της Τετάρτης 8/12, με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Σότσι.

Χωρίς να αφήσει να περάσει ούτε ένα εικοσιτετράωρο από την εικονική συνάντηση του με τον Αμερικανό Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, μία ημέρα νωρίτερα, η οποία ολοκληρώθηκε με νέες απειλές από την πλευρά της Ουάσιγκτον για οικονομικές και άλλες κυρώσεις στη Μόσχα, στην περίπτωση που αυτή κλιμακώσει την ένταση στην Ουκρανία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν χρησιμοποίησε ως «όχημα» τη συνάντηση του με τον Έλληνα πρωθυπουργό, για να απαντήσει στη Δύση και να εκφράσει την «ανησυχία» του για την πιθανή επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς.

Μολονότι χαρακτήρισε «εποικοδομητική» τη συζήτηση με τον Μπάιντεν, ο Ρώσος πρόεδρος απάντησε πολύ κοφτά, όταν ρωτήθηκε για το ζήτημα της Ουκρανίας, στις κοινές δηλώσεις που ακολούθησαν τη συνάντηση των δύο ηγετών.

«Είναι μία προκλητική ερώτηση. Η Ρωσία ακολουθεί μια φιλειρηνική πολιτική αλλά δικαιούται να εξασφαλίσει την ασφάλειά της. Δεν μπορεί να μη μας απασχολεί η προοπτική προσχώρησης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Έχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι η Ουκρανία θα αναπτύξει βάσεις εκεί εάν εισέλθει στο ΝΑΤΟ. Βασιζόμαστε ότι οι ανησυχίες μας θα εισακουστούν αυτή τη φορά» προειδοποίησε ο Πούτιν, και χαρακτήρισε μη αποδεκτή την προοπτική επέκτασης του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Σημείωσε, ωστόσο, ότι ο διάλογος για το θέμα θα συνεχιστεί.

Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο Ρώσος πρόεδρος είπε ότι η χώρα του υποστηρίζει «τη λύση διζωνικής και δικοινοτικής ομοσπονδίας», με τον Έλληνα πρωθυπουργό να απαντά, ότι οποιαδήποτε λύση δύο κρατών πρέπει να απορρίπτεται επί της αρχής. «Αν η Τουρκία προχωρήσει σε εποικισμό θα κλείσει τα περιθώρια προόδου στο συγκεκριμένο ζήτημα» είπε ο κ. Μητσοτάκης μιλώντας για τα Βαρώσια.

Στις κοινές τους δηλώσεις, οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Ψηλά στην ατζέντα βρέθηκε το καυτό ζήτημα της ενέργειας, για το οποίο ο κ. Πούτιν υπενθύμισε ότι η Ρωσία εξασφαλίζει πάνω από το 40% των ενεργειακών αναγκών της Ελλάδος. «Η Ρωσία εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της προς την Ελλάδα και την ΕΕ και θα συνεχίσει την αδιάκοπη προμήθεια φυσικού αερίου» προσέθεσε. Από την πλευρά του, ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι η Ρωσία έχει αποδειχθεί αξιόπιστος προμηθευτής φυσικού αερίου στην Ελλάδα, όπως και η Ελλάδα είναι αξιόπιστος εταίρος. Εξέφρασε δε την ελπίδα, ότι οι «όποιες προσαρμογές να μην αποκλίνουν σημαντικά από την υφιστάμενη συμφωνία».

Συζητήθηκαν επίσης τα θέματα των σχέσεων της Ρωσίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η Τουρκία υιοθετεί όχι μόνο εμπρηστική ρητορική αλλά και επιθετικές ενέργειες που παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και απειλούν τη σταθερότητα στην περιοχή. Η Ελλάδα παραμένει ανοιχτή στο διάλογο αλλά στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας» είπε ο Έλληνας πρωθυπουργός, ο οποίος, αναφερόμενος στην ταραχώδη σχέση Ρωσίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραδέχτηκε ότι οι προκλήσεις είναι μεγάλες, εξέφρασε, ωστόσο, την ελπίδα να μείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας, αφού η Ρωσία «αποτελεί μέρος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας» της Ευρώπης.

Επιπροσθέτως, ο Βλαντιμίρ Πούτιν ενημέρωσε τον κ. Μητσοτάκη για την απόφαση της Ρωσίας «να παραδώσουμε στην Ελληνική Δημοκρατία τα αρχεία των εβραϊκών κοινοτήτων που είχαν βρεθεί στη Μόσχα».

Επιβεβαιώθηκε τέλος, ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει επισήμως το ρωσικό εμβόλιο Sputnik-V για την Covid-19, με τη διαφορά ότι όποιος Έλληνας/Ελληνίδα θέλει να το κάνει, θα πρέπει να πάει σε κάποια από τις γειτονικές χώρες που το έχουν προμηθευτεί (όχι ακόμα η Ελλάδα…), όπως είναι (εκτός της Ρωσίας φυσικά) η Σερβία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία κ.ά.

© zougla.gr

Το Σταυρό του Αγίου Ανδρέα του Πρωτοκλήτου, ιδρυτή της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, απένειμε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος στον Υφυπουργό Εξωτερικών και βουλευτή Αχαΐας, Ανδρέα Κατσανιώτη.

Αμέσως μετά την τιμητική διάκριση, ο Υφυπουργός ανέφερε: «Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος με τίμησε απονέμοντάς μου το Σταυρό του Αγίου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου. Από τις πιο συγκινητικές στιγμές της πορείας μου».

Ο κ. Κατσανιώτης βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη, προκειμένου να εκπροσωπήσει την Ελληνική Κυβέρνηση στη Θρονική Εορτή, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 30 Νοεμβρίου 2021.

Αμέσως μετά την Πατριαρχική και Συνοδική Θεία Λειτουργία, που τελέστηκε στον Πατριαρχικό Ναό για την εορτή του Αγίου Ανδρέα του Πρωτοκλήτου, ο Υφυπουργός έγινε δεκτός από την Α.Θ.Π. τον Οικουμενικό Πατριάρχη, κ.κ. Βαρθολομαίο.

Μεταξύ άλλων, ο κ. Κατσανιώτης ανέφερε προς τον Παναγιώτατο: «Είναι σαφές ότι η από αιώνων πορεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορική Γη της Κωνσταντινούπολης στην οποία συνεχίζει και θα συνεχίζει την υψηλή οικουμενική αποστολή του. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, κατά τον 20ο  αιώνα, κατέδειξε το πόσο σημαντικός είναι ο διάλογος και η σχέση αγάπης μεταξύ των χριστιανικών Εκκλησιών και μεταξύ των θρησκειών, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση. Έτσι, εκεί που οι διενέξεις φαίνονταν αξεπέραστες, απάντησε με το «ειρήνη ημίν». Εκεί που τα προβλήματα εμφανίζονταν ακανθώδη, προέτεινε χείρα συμφιλίωσης. Εκεί που η προκατάληψη ύψωνε τείχη απομόνωσης, πρόταξε τον ειλικρινή και εποικοδομητικό διάλογο, ανοίγοντας νέες οδούς. Δημιουργώντας νέους ορίζοντες επικοινωνίας. Η παρουσία Αντιπροσωπείας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας σήμερα, εκφράζει το αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών που ξεκίνησαν επί του Μακαριστού Πατριάρχου Αθηναγόρα, συνεχίστηκαν επί Μακαριστού Πατριάρχου Δημητρίου και κορυφώθηκαν κατά την πατριαρχία σας».

Παράλληλα, ο κ. Κατσανιώτης συναντήθηκε και με τους Διευθυντές των Ομογενειακών Σχολείων Κωνσταντινούπολης και Ίμβρου. Παρόντες ήταν η Υφυπουργός Παιδείας Ζέττα Μακρή καθώς και οι Γενικοί Γραμματείς Απόδημου Ελληνισμού και Θρησκευμάτων Γιάννης Χρυσουλάκης και Γιώργος Καλαντζής αντίστοιχα.

Ο κ. Κατσανιώτης δήλωσε σχετικά: «Είναι η 2η φορά σε ένα μήνα που συναντώ τους Διευθυντές των ομογενειακών σχολείων Κωνσταντινούπολης & Ίμβρου. Αυτή τη φορά μαζί με την Υφυπουργό Παιδείας Ζέττα Μακρή και τους γ.γ. Απόδημου Ελληνισμού και Θρησκευμάτων  κ.κ. Χρυσουλάκη και Καλατζή. Ακούσαμε και καταγράψαμε όλα τα προβλήματα. Οι εκπρόσωποι των ιστορικών σχολείων μας εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για το γεγονός ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δείχνει εμπράκτως διάθεση να βρεθούν ρεαλιστικές λύσεις. Στεκόμαστε δίπλα σε δασκάλους και μικρούς μαθητές».

Τέλος, ο Υφυπουργός παρευρέθηκε στα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής των Droug Paterson και Tim Vyner με θέμα το Άγιο Όρος που φιλοξενείται στο Σισμανόγλειο Μέγαρο. «Το Σισμανόγλειο Μέγαρο, πέραν του διπλωματικού χαρακτήρα του, έχει πλέον καθιερωθεί και ως τόπος του  πολιτισμού και του πνεύματος. Αποτελεί επίκεντρο της πνευματικής ζωής αυτής της πόλης, τόπο συνάντησης προσωπικοτήτων και καλλιτεχνών. Σημείο ανταλλαγής απόψεων και πνευματικών αναζητήσεων», ανέφερε μεταξύ άλλων, ο κ. Κατσανιώτης.

Την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας της Ελλάδας, του Ισραήλ και της Κύπρου σε όλους τους τομείς (π.χ. πανδημία, κλιματική αλλαγή, μετανάστευση, ενέργεια) συμφώνησαν οι ηγέτες των τριών χωρών, ενώ εξετάζουν και τον αμυντικό συντονισμό των τριών χωρών που περιλαμβάνει στρατηγικό διάλογο, στρατιωτική και αμυντική – βιομηχανική συνεργασία, σύμφωνα με την κοινή διακήρυξη που υπέγραψαν την Τρίτη 7/12 στην Ιερουσαλήμ, ο έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Νάφταλι Μπένετ και Πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Αναστασιάδης.

ΤΙ ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ

Στην τριμερή διακήρυξη οι τρεις ηγέτες μεταξύ άλλων:

-Εκφράζουν την πλήρη στήριξή τους για μια δίκαιη, συνολική και βιώσιμη επίλυση του Κυπριακού, βασισμένη στο Διεθνές Δίκαιο και στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

-Θεωρούν τον ενεργειακό τομέα, και ειδικότερα το φυσικό αέριο και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ως στέρεο θεμέλιο συνεργασίας στην περιοχή, με βάση το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας και του σεβασμού όλων των κρατών να ασκήσουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα στην ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα.

-Εκφράζουν τη σημασία του σεβασμού της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο Πέλαγος, και τη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή.

-Καταδικάζουν «σθεναρά και απερίφραστα κάθε μορφή τρομοκρατίας, καθώς και υποκίνησης σε βίαιες ενέργειες», και καλούν τη διεθνή κοινότητα να εργαστεί από κοινού για να περιορίσει τη μετακίνηση τρομοκρατών και ξένων μαχητών, να περιορίσει τη βοήθεια σε τρομοκρατικές οντότητες και να καταπολεμήσει τη διάδοση του εξτρεμισμού. «Μας ανησυχούν οι περιφερειακοί πάροχοι που χορηγούν και χρηματοδοτούν μισθοφόρους σε διάφορα θέατρα συγκρούσεων», όπως αναφέρουν.

Επίσης, στο πλαίσιο της συνεργασίας των τριών χωρών στον τομέα της ενέργειας, οι τρεις ηγέτες συζήτησαν τον οικονομικό ρόλο του φυσικού αερίου στην περιοχή μας και το σχέδιο του αγωγού EastMed, και επαναβεβαίωσαν τη στήριξή τους σε όλα τα σχέδια κοινού ενδιαφέροντος. Επαναβεβαίωσαν τη σταθερή δέσμευσή τους για την ενίσχυση των σχέσεων Ε.Ε. – Ισραήλ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ

Ανέφεραν ακόμα, ότι η συνεχιζόμενη αναταραχή στην περιοχή μας έχει πυροδοτήσει άνευ προηγουμένου μεταναστευτικές ροές, που θέτουν προκλήσεις και μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με πολυμερή, πολύπλευρη δράση.

Στο μεταξύ, ο έλληνας πρωθυπουργός συναντήθηκε για πρώτη φορά με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, στο περιθώριο της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής, καθώς και με τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ.

Κατά την έναρξη της συνάντησης στο Προεδρικό Μέγαρο, ο κ. Χέρτσογκ δώρισε στον πρωθυπουργό μια φωτογραφία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη με τον Chaim Herzog, πρώην πρόεδρο του Ισραήλ (1983-1993) και πατέρα του σημερινού προέδρου.
Και οι δύο αναφέρθηκαν στην απόφαση που ελήφθη το 1990, επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, για την αναγνώριση του κράτους του Ισραήλ από την Ελλάδα.

© dimokratia.gr