Αναβιώνει τις τραπεζικές πρακτικές που προκάλεσαν την οικονομική κρίση του 2008 ◙ Η Ούρσουλα επαναφέρει την «τιτλοποίηση» ◙ Οι πιέσεις Γαλλίας και Γερμανίας και οι προειδοποιήσεις της ΕΚΤ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να δώσει νέα πνοή, σε μια χρηματο-οικονομική πρακτική που συνδέεται με την πρόκληση της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, καθώς προσπαθεί να δώσει ώθηση στο δανεισμό των τραπεζών προς την οικονομία.

Η Κομισιόν δημοσιεύει ένα πακέτο κανονισμών που στοχεύει στην αναβίωση του κλάδου της «τιτλοποίησης», αφού οι αυστηροί νόμοι μετά την κρίση, σχεδόν εξαφάνισαν τη χρήση της πρακτικής στο μπλοκ. Η τιτλοποίηση είναι η πρακτική όπου οι τράπεζες ανασυσκευάζουν και μεταπωλούν χρέος, όπως είχε εξηγήσει απλά η ηθοποιός Μάργκοτ Ρόμπι στην ταινία «The Big Short».

Η μηχανική αυτή, επιτρέπει στις τράπεζες να μεταφέρουν ορισμένα περιουσιακά στοιχεία από τους ισολογισμούς τους, δίνοντάς τους περισσότερο χώρο για να χορηγήσουν νέα δάνεια. Στην περίοδο άνθησης των δανείων πριν από το 2008, οι αμερικανικές τράπεζες πούλησαν τα πιο επισφαλή δάνεια, τα λεγόμενα «subprime» (υψηλού κινδύνου) σε επενδυτές σε όλο τον κόσμο. Όταν έσκασε η φούσκα της αγοράς ακινήτων στις ΗΠΑ και οι δανειολήπτες αθετούσαν μαζικά τις υποχρεώσεις τους, ακολούθησε μια παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Οι Βρυξέλλες θέλουν τώρα να χαλαρώσουν τους κανόνες που διέπουν την πρακτική, πράγμα που σημαίνει ότι οι τράπεζες θα πρέπει να διαθέσουν λιγότερα κεφάλαια για τα δάνεια που διαπραγματεύονται, καθώς και να χαλαρώσουν τους κανόνες δέουσας επιμέλειας και αναφοράς σχετικά με την πρακτική. Ωστόσο, η Κομισιόν επιμένει ότι θα παραμείνουν αρκετές δικλείδες ασφαλείας για να μην  επαναληφθεί το 2008.

ΑΓΟΡΑ «ΝΑΝΟΣ»

Η ευρωπαϊκή αγορά είναι μικροσκοπική, σε σύγκριση με άλλες παγκοσμίως: Μειώθηκε από περίπου 2 τρισεκατομμύρια ευρώ στην κορύφωσή της πριν από την κρίση, σε 1,2 τρισεκατομμύρια ευρώ τώρα. Η αγορά των ΗΠΑ έχει αυξηθεί από 11,3 τρισεκατομμύρια δολάρια (9,76 τρισεκατομμύρια ευρώ) το 2008, σε 13,7 τρισεκατομμύρια δολάρια (11,83 τρισεκατομμύρια ευρώ) τώρα – οδηγώντας ανώτερους αξιωματούχους της Επιτροπής να χαρακτηρίσουν την τιτλοποίηση ως «υποεκμεταλλευόμενο εργαλείο στην Ευρώπη».

Πολιτικές αναφορές από προσωπικότητες, όπως οι πρώην Ιταλοί πρωθυπουργοί Ενρίκο Λέτα και Μάριο Ντράγκι, σχετικά με το πώς να ενισχυθεί η προβληματική οικονομία του μπλοκ, ζήτησαν αναβίωση της τιτλοποίησης στην ΕΕ για την τόνωση του τραπεζικού δανεισμού προς τις επιχειρήσεις. Η ώθηση στην τιτλοποίηση αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την τόνωση μιας επενδυτικής κουλτούρας στο μπλοκ και την αναστροφή της φθίνουσας οικονομικής ανάπτυξης.

Κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας και της Γερμανίας, έχουν ασκήσει έντονες πιέσεις για να χαλαρώσουν οι κανόνες, καθώς αυτό θα ενίσχυε τον τραπεζικό τους τομέα, ενώ οι Υπουργοί Οικονομικών και οι αρχηγοί Κυβερνήσεων κάλεσαν την Επιτροπή να αναζωογονήσει την αγορά – καθιστώντας το πολιτική προτεραιότητα για την Πρόεδρο, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Οι τράπεζες θα ενθουσιαστούν βλέποντας μια αναβίωση της πρακτικής στην Ευρώπη – κυρίως επειδή η κατοχή λιγότερων κεφαλαίων έναντι του κινδύνου τιτλοποιήσεων, θα τους δώσει περισσότερα μετρητά για να αξιοποιήσουν.

ΤΑ ΑΛΛΑ…

Η Κομισιόν ελπίζει ότι αυτό θα μεταφραστεί σε περισσότερο διαθέσιμο τραπεζικό δανεισμό – αλλά υπάρχουν πολλοί που δεν είναι πεπεισμένοι. Η ΜΚΟ Finance Watch δήλωσε, ότι οι τιτλοποιήσεις «δε θα διοχετεύσουν κεφάλαια εκεί που χρειάζονται περισσότερο» επειδή «αποτελούνται από λάθος είδος δανείων και χρησιμοποιούνται με λάθος τρόπο».

Η ΜΚΟ υποστήριξε, ότι οι τράπεζες δεν έχουν καμία υποχρέωση να χρησιμοποιούν το λεγόμενο «απελευθερωμένο κεφάλαιο» για να υποστηρίξουν δάνεια «προς τα παραγωγικά τμήματα της οικονομίας» και ότι τα επιπλέον μετρητά θα χρησιμοποιούνται συνήθως «για την εκπλήρωση των κανονιστικών απαιτήσεων ή την ενίσχυση των αποδόσεων των μετόχων μέσω μερισμάτων ή επαναγορών».

Οι κορυφαίοι τραπεζικοί επόπτες, στο εποπτικό σκέλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), προειδοποίησαν ότι η μείωση των κεφαλαιακών απαιτήσεων των τραπεζών, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της αγοράς τιτλοποιήσεων «δε θα παρείχε περαιτέρω κίνητρο για τη μεταφορά κινδύνων εκτός του τραπεζικού τομέα και θα είχε ως αποτέλεσμα περαιτέρω αποκλίσεις από τα διεθνή πρότυπα».

Η σχετική προειδοποίηση της ΕΚΤ: Η ΕΚΤ κάλεσε επίσης την Επιτροπή να αντλήσει «τα διδάγματα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, όταν οι αδιαφανείς και πολύπλοκες τιτλοποιήσεις οδήγησαν σε υπερβολική ανάληψη κινδύνων», προειδοποιώντας ότι η ΕΕ θα πρέπει «να διασφαλίσει ότι η τιτλοποίηση δε δημιουργεί υπερβολική μόχλευση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, τροφοδοτώντας φούσκες περιουσιακών στοιχείων και κρύβοντας κινδύνους στους ισολογισμούς των τραπεζών».

Πηγή: Politico

Πέρασε το πρώτο «φρένο» στο τρανς λόμπι

Μια πρώτη νίκη απέναντι στη φαρμακοβιομηχανία και την τρανς ιδεολογία που στοχεύει τα παιδιά, καταγράφηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο νόμος «Προστατέψτε την αθωότητα των παιδιών» της Ρεπουμπλικανής βουλευτού, Marjorie Taylor Greene [φωτ.], εγκρίθηκε αυτή την εβδομάδα από την Επιτροπή Δικαιοσύνης της Βουλής των Αντιπροσώπων, ανοίγοντας το δρόμο για την προστασία των ανηλίκων από επικίνδυνες και μόνιμες παρεμβάσεις. Το νομοσχέδιο HR 1399 βάζει φρένο στη λεγόμενη «ιατρική φροντίδα επιβεβαίωσης φύλου» για ανηλίκους, απαγορεύοντας κάθε χειρουργική ή φαρμακευτική παρέμβαση που έχει σκοπό να αλλάξει το φύλο παιδιών.

Σε αυτό περιλαμβάνονται:

🔹 επεμβάσεις που αλλοιώνουν αναπαραγωγικά όργανα ή χαρακτηριστικά του σώματος και του προσώπου,

🔹 χορήγηση ορμονών του αντίθετου φύλου,

🔹 φάρμακα που μπλοκάρουν την εφηβεία.

Η ίδια η Marjorie Taylor Greene δήλωσε με ξεκάθαρη γλώσσα: «Αυτή είναι μια νίκη για τα παιδιά. Πρέπει να προστατεύσουμε την αθωότητά τους. Πρέπει να τους επιτρέψουμε να μεγαλώσουν», τόνισε σε μήνυμά της που ανέβηκε στην πλατφόρμα X (πρώην Twitter). Και συμπλήρωσε: «Δε θα έπρεπε να υπάρχει βιομηχανία που να ακρωτηριάζει τα γεννητικά τους όργανα, να τους χορηγεί δηλητήρια και να αλλάζει μόνιμα το σώμα τους».

Το νομοσχέδιο αναμένεται να περάσει επόμενο στάδιο στην Επιτροπή Κανονισμού και ακολούθως να τεθεί σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια της Βουλής. Η πρόταση νόμου συνδέεται άμεσα με το εκτελεστικό διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο απαγορεύει το χημικό και χειρουργικό ακρωτηριασμό ανηλίκων και θέτει ως στόχο την προστασία των παιδιών από τις πιο ακραίες εκφάνσεις της ριζοσπαστικής ιδεολογίας φύλου.

Σε μια εποχή όπου τα παιδιά μετατρέπονται σε πειραματόζωα ιδεολογιών και συμφερόντων, το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έρχεται να υπενθυμίσει ότι η υγεία και η αθωότητα της παιδικής ηλικίας δεν είναι διαπραγματεύσιμα.

Γράφει ο Χρήστος Καπούτσης*
© slpress.gr

Η νοτιοανατολική Ευρώπη, η Ανατολική Μεσόγειος και η ευρύτερη Μέση Ανατολή συγκροτούν, σήμερα, ένα ενιαίο γεωπολιτικό σύστημα μεταβλητής γεωμετρίας, που κυριαρχείται από στρατηγική ρευστότητα, θεσμική αστάθεια και σκληρές ανταγωνιστικές ισορροπίες. Μια περιοχή, που φέρει βαρέως την ιστορική της μνήμη και το πολιτισμικό της βάθος, αλλά κινδυνεύει να καταστεί το νέο «μαλακό υπογάστριο» της Ευρασίας, πεδίο σύγκρουσης μεγάλων και μεσαίων δυνάμεων, ζώνη σύγκλισης, κρίσεων και ανταγωνισμών.

Η νέα διεθνοπολιτική πραγματικότητα, όπως αυτή διαμορφώνεται, κυρίως, υπό την επιρροή της αμερικανικής διπλωματίας επί διοικήσεως Τραμπ, μεταβάλλει τις παραδοσιακές σταθερές του δυτικού κόσμου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν να εγκαταλείπουν την αρχή της «ισοτιμίας μεταξύ συμμάχων», μετατρέποντας τη διαχείριση των διμερών σχέσεων σε ψυχρή εξίσωση κόστους–οφέλους.
Η Ελλάδα, αν και επιδιώκει να διατηρήσει τη φήμη του αξιόπιστου συμμάχου, δεν απολαμβάνει πάντοτε το ανάλογο γεωπολιτικό μέρισμα και την προσδοκώμενη διπλωματική υποστήριξη.

Παράδειγμα αποτελεί η ένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Βιομηχανίας (EDA/PESCO) και γενικά στις δομές της ευρωπαϊκής άμυνας, με αφετηρία την απόφαση για το άμεσο χρηματοδοτικό πρόγραμμα SAFΕ (Security Action for Europe), παρά το γεγονός ότι συνεχίζει να διατηρεί το casus belli εναντίον της Ελλάδας και δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.

Οι ελληνικές αιτιάσεις έναντι της συγκεκριμένης εξέλιξης, με πιο ηχηρή εκείνη του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, που χαρακτήρισε την απόφαση του SAFE ως την «κερκόπορτα για την άλωση της Ευρώπης από την Τουρκία», φαίνεται πως δεν ανέκοψαν την πρόοδο της τουρκικής συμμετοχής στην ευρωάμυνα.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΙΣ ΓΑΛΛΙΚΕΣ

ΕΞΟΠΛΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

Αντιστοίχως, οι σχέσεις με την Αίγυπτο, αν και στρατηγικές, δοκιμάζονται, με τελευταίο επεισόδιο τις διαφωνίες περί του καθεστώτος ιδιοκτησίας της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά. Η ελληνική διπλωματία, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες, οφείλει να προστατεύσει τόσο τα ιστορικά, όσο και τα πνευματικά της ερείσματα στην Ανατολή, που αποτελούν μέρος του άυλου εθνικού κεφαλαίου.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των γαλλικών εξοπλιστικών συμφωνιών. Η πρόσφατη ανακοίνωση παραγγελίας και τέταρτης φρεγάτας Belh@rra καταγράφεται ως μια ακόμα ένδειξη εμπιστοσύνης προς τη Γαλλία, την ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία και τον γαλλικό αμυντικό σχεδιασμό. Εντούτοις, η καθυστέρηση στην παράδοση των πυραύλων Meteor για τα ελληνικά Rafale, παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις, και η ταυτόχρονη πρόθεση της Γαλλίας να συναινέσει σε εξαγωγή των ίδιων πυραύλων προς την Τουρκία, μέσω της κοινοπραξίας MBDA-Eurofighter (Γερμανία–Ιταλία–Γαλλία), αλλοιώνει το στρατηγικό ισοζύγιο.

Εφόσον η Τουρκία αποκτήσει πρόσβαση στο βεληνεκές και την ακρίβεια των πυραύλων αέρος-αέρος Meteor, θα υπονομευθεί το θεωρούμενο έως πρότινος αεροπορικό πλεονέκτημα της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι δε γαλλικές διαβεβαιώσεις περί «αποκλειστικής χρήσης» των Meteor από τα ελληνικά Rafale, αποδεικνύονται στην πράξη κενές περιεχομένου.

ΑΠΟ ΤΗ ΛΙΒΥΗ ΣΤΟ

ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

Στην περίπτωση της Λιβύης, η Αθήνα επένδυσε στρατιωτικά, διπλωματικά και οικονομικά στην κυβέρνηση της Βεγγάζης, υπό τον στρατάρχη Χαφτάρ, χωρίς όμως να διασφαλίσει στοιχειώδεις ανταποδοτικές ρήτρες.

Η πρόσφατη πρόθεση του Χαφτάρ να αποδεχθεί τη «νομιμοποίηση» του παράνομου τουρκο–λιβυκού μνημονίου του 2019, συνιστά στρατηγικό ράπισμα για την ελληνική πολιτική στην περιοχή, η οποία δεν κατάφερε να εδραιώσει διαρκή επιρροή ούτε στον λιβυκό ανατολικό πόλο, σε αντίθεση με την Τουρκία, που κατόρθωσε και με τη βοήθεια της Ρωσίας, να προσεταιριστεί το καθεστώς Χαφτάρ.

Τέλος, στο ουκρανικό μέτωπο, η αταλάντευτη στοίχιση της Ελλάδας με τη σκληρή γραμμή της ΕΕ κατά της Ρωσίας, αν και εναρμονίζεται με το ευρωατλαντικό πλαίσιο, δεν παράγει πολιτικό κεφάλαιο εντός του ΝΑΤΟ και εντός της ΕΕ. Οι ΗΠΑ, υπό τον Τραμπ, έχουν διαφορετική προσέγγιση στο ρωσο-ουκρανικό, που καθιστά τις σχέσεις ΗΠΑ με ΕΕ μάλλον προβληματικές. Πιθανόν και εξαιτίας αυτού, η Ελλάδα, δεν έχει κατορθώσει να αποκτήσει ερείσματα στην αμερικανική διπλωματία. Αντιθέτως, οι ΗΠΑ μοιάζουν να αναθέτουν αυξημένους ρόλους στην Τουρκία, ρωσο-ουκρανική κρίση, Μαύρη Θάλασσα, Συρία, αναγνωρίζοντας την ευρύτερη στρατηγική της χρησιμότητα ως «χώρας ταλάντωσης» (swing state) στον παγκόσμιο ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων.

Η Ελλάδα, λοιπόν, δε βρίσκεται απλώς σε κρίσιμο σταυροδρόμι, είναι σε μεθοριακή γραμμή ανάμεσα στη ρεαλιστική αυτονομία και τη συμβολική εξάρτηση.

Για να μη μετατραπεί σε προβλέψιμο, αλλά αδρανές προτεκτοράτο, απαιτείται εθνική στρατηγική: Με επαναπροσδιορισμό των συμμαχιών, με ρήτρες αμοιβαιότητας, με ενεργή διπλωματία και, κυρίως, με την κατανόηση ότι η γεωπολιτική δεν ανταμείβει την υπακοή, αλλά τη χρησιμότητα και την αποφασιστικότητα.

*Ο Χρήστος Α. Καπούτσης είναι απόφοιτος της Στρατιωτικής Σχολής Ευέλπιδων και της Σχολής Αλεξιπτωτιστών. Πτυχιούχος του Μαθηματικού τμήματος του Πανεπιστημίου Πατρών. Από το 1989 εργάζεται ως δημοσιογράφος, διαπιστευμένος στρατιωτικός και διπλωματικός συντάκτης σε εφημερίδες, περιοδικά, τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς.